مقالات تکامل | مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان https://behdashtravan.com/tag/تکامل/ Sun, 24 May 2020 14:58:10 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.8.2 https://behdashtravan.com/wp-content/uploads/2017/09/cropped-logo-32x32.png مقالات تکامل | مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان https://behdashtravan.com/tag/تکامل/ 32 32 کردارشناسی داروین، تین برگن و لورنز https://behdashtravan.com/%da%a9%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%86%d8%8c-%d8%aa%db%8c%d9%86-%d8%a8%d8%b1%da%af%d9%86-%d9%88-%d9%84%d9%88%d8%b1%d9%86%d8%b2/ https://behdashtravan.com/%da%a9%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%86%d8%8c-%d8%aa%db%8c%d9%86-%d8%a8%d8%b1%da%af%d9%86-%d9%88-%d9%84%d9%88%d8%b1%d9%86%d8%b2/#respond Wed, 01 Sep 2021 10:30:11 +0000 http://behdashtravan.com/?p=4959 کردارشناسی (Ethology)، مطالعه‌ی رفتار انسان و حیوان در بافت تکاملی آنهاست. نظریه انتخاب طبیعی داروین اساساً، نظریه داروین از این قرار است، در میان اعضای یک گونه، تنوع بی‌پایانی وجود دارد و میان اعضای مختلف، تنها بخشی از آنها که به دنیا می‌آیند آن‌قدر زنده می‌مانند که تولیدمثل کنند. بنابراین نوعی تنازع بقا وجود دارد …

The post کردارشناسی داروین، تین برگن و لورنز appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> کردارشناسی (Ethology)، مطالعه‌ی رفتار انسان و حیوان در بافت تکاملی آنهاست.

نظریه انتخاب طبیعی داروین

اساساً، نظریه داروین از این قرار است، در میان اعضای یک گونه، تنوع بی‌پایانی وجود دارد و میان اعضای مختلف، تنها بخشی از آنها که به دنیا می‌آیند آن‌قدر زنده می‌مانند که تولیدمثل کنند. بنابراین نوعی تنازع بقا وجود دارد که در جریان آن شایسته‌ترین اعضای یک گونه، آن‌قدر زنده می‌مانند که صفات خود را به نسل بعد انتقال دهند. بنابراین در طول نسل‌های بی‌شمار، طبیعت آنهایی را که به بهترین وجه با محیط خود انطباق می‌یابند، انتخاب می‌کند. این فرایند را انتخاب طبیعی می‌نامند. برای مثال انسان‌های اولیه‌ای که متحد بودند، با یکدیگر همکاری می‌کردند و خواستار منافع مشترک بودند، احتمال بیشتری برای بقا داشته‌اند.

اصطلاحات تنازع بقا و بقای اصلح داروین، تصاویر انسان‌ها را در مبارزه خشونت‌آمیز به ذهن متبادر می‌سازد. در بهار نرهای گونه‌های مختلف برای تصاحب ماده‌ها می‌جنگند. چنین نبردهایی تضمین می‌کنند که قوی‌ترین نرها صفات خود را به نسل بعدی منتقل سازند.

البته اصطلاح تنازع بقا گمراه‌کننده است. حیواناتی که علائم خطر در آنها تکامل می‌یابد و به اعضای گروه خود کمک می‌کنند، در مقایسه با حیواناتی که چنین نیستند، احتمالاً شانس بیشتری برای بقا دارند.

تکامل و رویان‌شناسی

داروین به این موضوع توجه کرد که رویان اکثر گونه‌ها به شکل‌های اولیه آنها بسیار شبیه‌اند که این امر، نشان می‌دهد نسب آنها، اجداد مشترکی هستند. داروین چنین مطرح کرد که پدیدآیی فردی و پدیدآیی نوعی را تکرار می‌کند یعنی رشد فرد یا موجود زنده (پدید آیی فردی) در یک مسیر خلاصه شده، تاریخچه تکاملی گونه خود (پدیدآیی نوعی) را تکرار می‌کند. رویان انسان هنگامی‌که شبیه ماهی و سپس شبیه دوزیست و غیره است، با گذراندن مراحلی، تاریخچه تکاملی گونه ما را تکرار می‌کند، ولی هاکل بر این باور بود که رویان انسانی شبیه شکل بزرگ‌سالی سایر گونه‌هاست که این عقیده اشتباه بود. رویان انسان به شکل‌های رویانی سایر گونه‌ها شباهت دارد. امروزه رئوس کلی نظریه داروین را معمولاً درست می‌دانند.

کردارشناسی جدید: لورنز و تین برگن

کنارد لورنز (Konard Lorenz) بنیان‌گذار کردارشناسی جدید است و نیکو تین برگن (Niko Tinbergen) به آرامی در سایه او کار کرد.

رویکرد روش‌شناسی

کردارشناسان بر این باورند که تنها زمانی می‌توانیم رفتار حیوانات را درک کنیم که رفتار آنها را در موقعیت طبیعی‌شان موردمطالعه قرار دهیم، پس در کردارشناسی به مشاهدات طبیعی (Naturalistic observations) می‌پردازند.

رفتار غریزی

در کردارشناسی دانشمندان به بررسی غرایز می‌پردازند. ما معمولاً هر نوع رفتار غیر اکتسابی را رفتاری غریزی می‌گوییم اما دانشمندان کردارشناسی غرایز را طبقه‌ای خاصی از رفتارهای غیراکتسابی در نظر می‌گیرند.

غریزه به‌وسیله محرک بیرونی مشخصی راه‌اندازی می‌شود. غرایز همچنین در گونه‌ها نوعی هستند، یعنی الگوی رفتاری معینی، تنها در اعضای گونه‌های خاصی مشاهده می‌شود. رفتارها همواره دارای نوعی الگوی عملی ثابت یعنی نوعی مؤلفه حرکتی کلیشه‌ای هستند. ژست جنگیدن، رفتار جفت‌طلبی و سبک‌های تعقیب همواره دارای برخی جنبه‌های ثابت هستند. باوجوداین هر بخش از یک غریزه لازم نیست ماهیت ثابتی داشته باشد.

نقش‌پذیری

فرایندی که طی آن، اطلاعات در خلال یک دوره حساس اولیه کامل شود، نقش‌پذیری (Imprinting) نامیده می‌شود. نقش‌پذیری نوعی یادگیری فوق‌العاده پایدار است که در خلال یک دوره حساس که از طریق رسش تعیین می‌شود اتفاق می‌افتد. نوزاد حیوانات فقط زمانی به چیزی دل‌بسته می‌شوند که در خلال یک دوره زمانی در اوایل زندگی در معرض آن قرار بگیرند و آن را دنبال کنند.

نقش‌پذیری اولیه ممکن است ترجیحات جنسی بعدی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. مثلاً پرنده‌ای که اوایل زندگی خودش را تنها با انسان سروکار داشته است رفتار جنسی بعدی خود را بر انسان متمرکز می‌کند.

لورنز(۱۹۳۵) در آغاز پیشنهاد کرد که نقش‌پذیری از والدین همواره فرافردی است، یعنی نوزاد یا از پدر نقش می‌پذیرد یا از مادر و نه از هردوی آنها اما، سایر دانشمندان کردارشناسی مشاهده کردند که برخی گونه‌ها هم از پدر و هم از مادر نقش می‌پذیرند و در نتیجه لورنز نظر خود را اصلاح کرد.

پیمان دوستی
۱۸ فروردین ۱۳۹۴

منبع

دوستی

The post کردارشناسی داروین، تین برگن و لورنز appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%da%a9%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%86%d8%8c-%d8%aa%db%8c%d9%86-%d8%a8%d8%b1%da%af%d9%86-%d9%88-%d9%84%d9%88%d8%b1%d9%86%d8%b2/feed/ 0 کتاب منشأ گونه‌ها یا انواع داروین https://behdashtravan.com/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%85%d9%86%d8%b4%d8%a3-%da%af%d9%88%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%db%8c%d8%a7-%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%86/ https://behdashtravan.com/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%85%d9%86%d8%b4%d8%a3-%da%af%d9%88%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%db%8c%d8%a7-%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%86/#comments Tue, 23 Apr 2019 10:30:56 +0000 http://behdashtravan.com/?p=4837 داروین داروین در سال ۱۸۰۹ در انگلستان متولد شد. حاصلِ ۷۳ سال زندگی پر بار او انقلابی عظیم نه تنها در دانشِ تکامل بلکه در کلیه‌ی بینش‌های بشری است. طوفانی  که با انتشار کتاب « منشأ گونه‌ها »  (on the origin of species) برانگیخت هنوز پس از سالیانِ دراز فروکش نکرده است. خودِ او به …

The post کتاب منشأ گونه‌ها یا انواع داروین appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> داروین

داروین در سال ۱۸۰۹ در انگلستان متولد شد. حاصلِ ۷۳ سال زندگی پر بار او انقلابی عظیم نه تنها در دانشِ تکامل بلکه در کلیه‌ی بینش‌های بشری است. طوفانی  که با انتشار کتاب « منشأ گونه‌ها »  (on the origin of species) برانگیخت هنوز پس از سالیانِ دراز فروکش نکرده است. خودِ او به عظمتِ کارش آگاهی داشت به همین در سپتامبر ۱۸۷۱ خطاب به دوست و هم‌رزمش چنین نوشت.«هاکسلی عزیزم نبرد بسیار طولانی است حتی پس از مرگِ من و تو نیز سالیان دراز ادامه خواهد یافت». داروین در این کتاب نظرات جدیدی درباره‌ی تکامل، پیدایش و انقراضِ انواع موجودات بیان کرد که در زمان خود جنجال‌های فراوانی را به وجود آورد.

نظریه تکامل

او برای اولین بار تئوری خود را در ژوئیه سال ۱۸۵۸ علنی کرد و یک سال بعد کتاب « منشأ گونه‌ها » در لندن منتشر شد. ۱۲۰۰ نسخه چاپ اول در همان روز نخست انتشار به فروش رفت! در پی انتشار این اثر. کشیشان مسیحی واکنش شدیدی نسبت به آن نشان دادند و آن را ضد انجیل خواندند زیرا آنها معتقد بودند که طبق کتاب مقدس، گونه‌های گیاهان و جانوران ثابت و تغییرناپذیرند.

کتاب منشا گونه‌ها در دوازده فصل گردآوری شده است.

چهار فصل ابتدایی درباره اساس تئوری داروین است. چهار فصل بعدی به بررسی انتقاداتی می‌پردازد که داروین پیش‌بینی کرده ممکن است به تئوری‌اش وارد شود. سه فصل بعدی مربوط به شواهد زمین‌شناسی و پراکندگی گیاهان و جانوران و رده‌بندی و شکل‌شناسی آن‌هاست.
و در فصل آخر تمام آنچه در کتاب منشا گونه‌ها آمده به صورت خلاصه بازگو شده است.

اصول تکاملی داروین

  • اصل علیت: در دنیای جانداران هیچ چیز بدون علت نیست.
  • اصل حرکت: دنیای جانداران پیوسته در حال دگرگونی است.
  • اصل تبدیل تغییرات: تراکم کمی تغییرات می‌شود تغییرات کیفی.
  • اصل بقای ماده و انرژی: ماده جانداران بخشی از ماده عالم
  • اصل اضداد: هر چیزی از دنیای جانداران ضدی دارد که به آن هویت می‌بخشد. تضاد علت حرکت و موجد تضادهای جدید است.
  • اصل ترکیب: اضداد دنیای جانداران نهایتاً ادغام شده و ترکیب جدیدی درست می‌شود که خود ضدی دارد.
  • اصل نفی در نفی: هر سیستم ارگانیک (فرد و…) یک واقعیت عینی است که در طول زمان در کشاکش منتفی خواهد شد و جایش را عینیت تازه‌ای می‌گیرد. حاصل نفی در نفی سیر تکامل است…

داروین در کتاب منشا گونه‌ها مطرح می‌کند که بررسی «انتخاب مصنوعی» بهترین مویدِ اصلِ «انتخابِ طبیعی» است. به صورتی که پرورش‌دهندگانِ نباتات و حیوانات گونه‌ای را که حائزِ صفتی مورد نظر است را از بین دیگر گونه‌ها انتخاب می‌کنند. آن‌ها را جداگانه نسل به نسل وادار به جفت‌گیری می‌کنند.

سرانجام انواع متفاوتی از نوع قبلی را به وجود می‌آید. به عنوان مثال انواع سگ‌ها (خانگی، شکاری، گله و…) که این همه از هم متفاوت هستند همگی از گرگ نتیجه شده‌اند.

داروین این‌گونه استدلال می‌کند که در طبیعت جای پرورش‌دهنده به تنازع بقا داده شده است. از میان همه‌ی انواع موجودات زنده عده‌ی زیادی محکوم به نابودی هستند و تنها بخشی از آن‌ها که برای بقا سزاوارترند باقی می‌مانند.

منبع

وب سایت دکتر رستم عبداللهی
Charles Darwin, ۱۸۵۹. On the Origin of Species. John Murray

روزنامه شرق
نویسنده: محمدرضا توکلی صابری
تاریخ: اردیبهشت ۱۳۹۱

The post کتاب منشأ گونه‌ها یا انواع داروین appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%85%d9%86%d8%b4%d8%a3-%da%af%d9%88%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%db%8c%d8%a7-%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%86/feed/ 1 روانشناسی تکاملی چیست؟ https://behdashtravan.com/%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%aa%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%84%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ https://behdashtravan.com/%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%aa%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%84%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/#respond Tue, 20 Mar 2018 11:30:27 +0000 http://behdashtravan.com/?p=3057 روانشناسی تکاملی، همان‌طور که از نامش برمی‌آید، ترکیبی از تکامل و روان‌شناسی است. مفاهیم تکاملی موجود در زیست جامعه‌شناسی با فرضیات نظری انقلابِ شناختی در هم آمیخت و درک زیست‌شناسانه‌ای از رفتار انسان به وجود آورد. روان‌شناسانی نظیر دیوید باس، لِدا کاسمیدس و جان توبای برای توضیح رفتار انسان از نظریه تکامل کمک گرفته‌اند. بدین …

The post روانشناسی تکاملی چیست؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> روانشناسی تکاملی، همان‌طور که از نامش برمی‌آید، ترکیبی از تکامل و روان‌شناسی است. مفاهیم تکاملی موجود در زیست جامعه‌شناسی با فرضیات نظری انقلابِ شناختی در هم آمیخت و درک زیست‌شناسانه‌ای از رفتار انسان به وجود آورد.

روان‌شناسانی نظیر دیوید باس، لِدا کاسمیدس و جان توبای برای توضیح رفتار انسان از نظریه تکامل کمک گرفته‌اند. بدین ترتیب، رشته روانشناسی تکاملی پدید آمده است.
نظریه «زیست جامعه‌شناسی» (sociobiology) ادوارد ویلسون، مفهوم وراثت ژنتیکی ویژگی‌های رفتاری را مطرح ساخت. در روزهای اولیه، روانشناسی تکاملی بسیاری از ایده‌هایش را از زیست جامعه‌شناسی وام گرفت.

در کتاب «مقدمه‌ای بر فلسفه زیست‌شناسی» که در سال ١٩٩٩ انتشار یافته است، روانشناسی تکاملی، شاخه جدیدی از زیست جامعه‌شناسی خوانده شده است. با وجودی که روانشناسی تکاملی بسیاری از پیشرفت‌هایش را مدیون زیست جامعه‌شناسی است امّا اینک به عنوان گرایش جدیدی در رشته روان‌شناسی نیز مطرح گشته است.

اثرات انقلاب شناختی

در اواخر دهه ١٩۵٠، رفتارگرایی رو به افول گذاشت و روان‌شناسی شناختی رفته‌رفته محبوبیت یافت. کارهای نوام چامسکی و دونالد برادبنت پایه‌گذار چیزی شد که بعدها «انقلابِ شناختی» نام گرفت. دانشمندانِ شناختی با رد ایده‌های مطرح‌شده در رفتارگرایی، برای درک استعدادهای ذهنی انسان به مطالعه هوش مصنوعی و سامانه‌های رایانه‌ای پرداختند.

ظهور رشته زیست‌شناسی تکاملی

روانشناسی تکاملی، همان‌طور که از نامش برمی‌آید، ترکیبی از تکامل و روان‌شناسی است. مفاهیم تکاملی موجود در زیست جامعه‌شناسی با فرضیات نظری انقلابِ شناختی در هم آمیخت و درک زیست‌شناسانه‌ای از رفتار انسان به وجود آورد.

با وجودی که غالباً از کتاب «تکامل جنسی انسان» نوشته دونالد سایمون در سال ١٩٧٩، به عنوان نخستین کار در زمینه ظهور تکامل در روان‌شناسی نام برده می‌شود اما کارهای چند روان‌شناس مهم دیگر در دهه ١٩٨٠ و اوایل دهه ١٩٩٠، زمینه را برای بروز گرایش جدید روانشناسی تکاملی فراهم ساخت. این کارهای تأثیرگذار شامل کارهای دیوید باس در زمینه انتخاب همسر و کارهای لِدا کاسمیدس و جان توبای در زمینه فرهنگ نسلها می‌شود. باید در نظر داشت که بنیان‌گذاران روانشناسی تکاملی تفکر منطقی و انتزاعی قدرتمندی داشتند.

جالب است بدانید که بسیاری از دانشمندانی که در رشد و توسعه روانشناسی تکاملی نقش داشته‌اند گرایش خاصی به ریاضیات داشته‌اند. ویلیام همیلتون از طریق ریاضی به قانون «گزینش خویشاوند» دست‌یافت، رابرت ترایورز و دیوید باس استعداد فوق‌العاده‌ای در ریاضیات داشتند و لِدا کاسمیدس و جان توبای طرفدار مطالعه رفتار انسان بر پایه الگوهای الگوریتمی بودند.
نکته جالب‌توجه این است که اغلب این دانشمندان در عالم هنر نیز دست داشتند. ترایورز طراح بود، دونالد سایمونز سرگرم پژوهش‌هایی درباره داستان‌های علمی، تخیلی است و بأس علاقه‌مندی ثابتی به نویسندگی خلاقانه، از دوران کودکی داشته است. شاید این قابلیت توأم تفکر منطقی و انتزاعی به این دانشمندان اجازه داده است که رویکرد سیستماتیکی به چنین ایده‌های نظری (تئوری) داشته باشند.

آینده روانشناسی تکاملی

روانشناسی تکاملی به عنوان یک جریان نسبتاً آرام در روان‌شناسی باقی می‌ماند. و البته مطمئناً رشد خواهد کرد. در مقاله‌ای که در سال ١٩٨٩ درباره زیست جامعه‌شناسی و کردارشناسی منتشرشده، آمده است: «روانشناسی تکاملی دوران جنینی را پشت سر می‌گذارد.» با وجودی که بیش از ٢٠ سال از آن تاریخ می‌گذرد این حوزه روان‌شناسی همچنان در حال رشد و توسعه است.
به دلیل آن‌که روش‌ها و نتیجه‌گیری‌های روانشناسی تکاملی بحث‌انگیز است، به زمان بیشتری نیاز است تا آن‌چنان‌که طرفدارانش انتظار دارند، به‌صورت نیروی فراگیر و غالب در روان‌شناسی درآید. ازآنجاکه نظریه تکامل هرسال موردپذیرش بیشتری قرار می‌گیرد، بنابراین زمان زیادی طول نخواهد کشید تا کتاب‌های درسی روان‌شناسی دربرگیرنده توضیحات تکاملی درباره نظریه‌های جاافتاده روان‌شناسی گردند.

برای آشنایی با نظریه داروین مستند سه قسمتی زیر را با زیرنویس فارسی ببینید(یوتیوب):

قسمت های دیگر در :
https://www.youtube.com/watch?v=m4Hs-sp4qLY&list=PLeAe5LdW42hcTcSHVGBjfpyLA3K_gPoMZ

منبع

مشاورکو

 

The post روانشناسی تکاملی چیست؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%aa%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%84%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/feed/ 0