یکی از حساس‌ترین و سخت‌ترین موضوعاتی که همیشه هر پدر و مادری با آن روبرو بوده تربیت فرزند یا فرزندپروری (پدرومادری کردن) است.

امروزه با تغییراتی که در جهان از لحاظ سبک زندگی، توسعه فناوری و…. به‌وجود آمده، تربیتِ درستِ فرزند بیش از پیش پیچیده‌تر و سخت‌تر شده است. بنابراین لازمه که هر پدر و مادری در این زمینه آموزش‌های لازم رو دریافت کند تا دچار خطا در فرزندپروری نشود، یکی از این خطاها که من آن را از شایع‌ترین خطاهای فرزندپروری می‌دانم و به قول یک اندیشمندی( عمدتاً به نیچه منتسب هست این جمله) عبارت است از اینکه:

پدر و مادر، ناخواسته فرزند خویش را شبیه خود می کنند و نام تربیت را بر آن می گذارند.

                                              فرزندپروری

بنابراین والدین باید بدانند که با کودکان خود در هر شرایطی سنی و… چطور رفتار کنند، بعنوان مثال باید بدانند که در برخورد با کودک زیر دو و نیم سال می‌توان از «مهار قاطعانه اما غیرسرزنشی و بدون لحن خشن» استفاده کرد مثلاً این جمله رو میشه مطرح کرد: چرا به اجاق گاز دست زدی و….

علاوه بر این مهارت‌ها والدین باید بدانند که به طور کلی هر کودکی برای رفتارهای خودش دلایل و اهداف خاصی دارد، که با شناخت این موارد و آموختن روش درست پاسخدهی به این موارد، می‌توانند گامی موثر در تربیت درست فرزند خود بردارند.

اهداف کودک از بدرفتاری:

در اینجا بطور خلاصه اهداف عمده‌ی بدرفتاری کودکان و روش برخورد با آن‌ها مطرح می‌گردد که عبارت است از:

🔹جلب توجه:

کودک دنبال این است که توجه والدین را به خودش جلب کند.

روش برخورد والدین:

-ابراز ناراحتی نکنید، تمسخر نکرده و تذکر ندهید.
-بدرفتاری را نادیده بگیرید یا با روش‌هایی که انتظار ندارند به آنها توجه کنید.
در کل سیاست کلی را بر توجه به رفتارهای سازنده بگذارید.

🔹قدرت طلبی:

روش برخورد والدین:

-عصبانی نشوید و خود را از جدال قدرت دور نگهدارید.
– بسته به سن و شرایط فرزندتان بعضی جاها نیاز به قدرتش رو ارضا کنید
-در نظر داشته باشید که اگر کودک درجنگ قدرت با والدین شکست بخورد بدرفتاری با هدف انتقام جویی خواهد داشت.

🔹انتقام جویی:

روش برخورد والدین:

-مقابله به مثل نکنید و به دنبال بهبود رابطه باشید.
-درک کنید که رفتار کودک از روی دلسردی است و الزاما شما مسبب آن نبوده‌اید.
-در نظر داشته باشید که اگر کودک در کشمکش انتقامجویی شکست بخورد ، به نمایش بی‌لیاقتی می‌پردازد.

🔹نمایش بی لیاقتی:

-در این مرحله کودک شدیدا دلسرد و ناامیداست.

روش برخورد والدین:

-از انتقاد کردن دست بردارید و بر توانایی و نقاط قوت او تاکید کنید.
-هرگونه تلاش کم اهمیت او را تشویق کنید.

در نظر داشته باشید که کودکان به بدرفتاری‌های خود آگاهند اما از اهداف آن بی‌اطلاعند بنابراین شما با آگاهی از این مطالب و به کاربردن‌شان می‌توانید در دنیای بسیار پیچیده‌ای امروزی، گامی موثر در جهت تربیت فرزند خود بردارید.

نویسنده: اصغر کریمی، روانشناس و مشاور

تعیین وقت

The post فرزندپروری از نگاه آدلر: اصغر کریمی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

قماربازی بیمارگون مانند دیگر اختلال‌های اعتیادی، اثری به شدت منفی بر زندگی خانوادگی، اجتماعی و حرفه‌ای فرد دارد. با وجود این، در داخل کشور، منابع کافی برای درمان این اختلال وجود ندارد و اغلب درمانگران از مداخلات اعتیادی و وسواسی برای درمان آن استفاده می‌کنند. کتاب غلبه بر قماربازی بیمارگون حاوی انواع اطلاعات لازم برای درمان موفق قماربازی است و مداخله استفاده شده در آن از حمایت تجربی بسیار قدرتمندی برخوردار است. این کتاب از چشم‌انداز رفتاری‌شناختی و با دستورالعمل‌های ساختاریافته، به مهار فوری قمار کمک می‌کند.

همچنین، به درمانگران آموزش می‌دهد چطور باورهای اشتباه قماربازان را درباره قمار زیر سوال ببرند و این مراجعان را از موقعیت‌های پرخطر دور نگه دارند. اثر فعلی شامل دو جلد است؛ “راهنمای درمانگر” و “کتاب کار” برای مراجعان. با وجود کارآیی مناسب رفتاردرمانی‌شناختی، این رویکرد برای درمان کامل و پیشگیری از عود قماربازی بیمارگون، کافی نیست. از طرفی، در قیاس با رویکرد،‌ رفتاردرمانی عقلانی هیجانی (REBT) عمق و ماندگاری بیشتری دارد. در سه پیوست انتهای کتاب، از منظر رفتاردرمانی عقلانی هیجانی (REBT) نیز به اختلالات اعتیادی و به‌طورخاص قماربازی پرداخته شده است.

 مقدمۀ دکتر بهروز هاشمی مترجم

تصور کنید از خواب بیدار می‌شوید و متوجه می‌شوید، آب منزل شما را فراگرفته است. اولین کاری که می‌کنید چیست؟ سعی می‌کنید منزل را ترک کنید؟ سعی می‌کنید آب را قطع کنید؟ به علت خراب شدن لوله‌ها فکر می‌کنید؟ مسلما این که چرا لوله‌ها دچار مشکل شده‌اند مهم است، اما گام اول این است که جلوی خیس شدن بیشتر خانه را بگیریم. وقتی خانه خشک شد، حال وقت آن فرا می‌رسد که به شکل جدی به دنبال منشا مشکل بگردیم. مثال خانۀ آب گرفته به خوبی تفاوت‌ رفتاردرمانی‌شناختی (CBT) و درمان‌های عمیق‌تر مانند رفتاردرمانی‌عقلانی‌هیجانی (REBT) را نشان می‌دهد. فنون رفتاردرمانی‌شناختی برای اختلال‌های اعتیادی می‌توانند گام اول در متوقف کردن آنها باشند، اما برای سبب‌شناسی و پیشگیری از عود شاید کافی نباشند.

همچنین برای حفظ دست‌آوردهای درمانی نیاز داریم بفهمیم چه فلسفه‌ها و باورهای نامعقول عمیقی، مراجع را به سمت رفتار اعتیادی سوق می‌دهد و با چه نگرشی، مراجع اعتیاد را حفظ می‌کند. با توجه به این مطلب در بخش ابتدایی این اثر،  از کتابی با رویکرد رفتاردرمانی‌شناختی استفاده شده است و در ضمیمه‌ها از آثاری برآمده از رفتاردرمانی‌عقلانی‌هیجانی استفاده‌‎ کرده‌ایم.

قماربازان وقتی به درمان می‌آیند (یا آورده می‌شوند) شرایط بحرانی‌ای را تجربه می‌کنند، به لحاظ شغلی، رابطه‌ای، اجتماعی و قانونی ممکن است در خطر جدی باشند. برای همین در گام اول نیاز به یک اقدام فوری برای تغییر داریم. به این منظور برای درمان قمار در گام نخست، از کتاب غلبه بر قماربازی بیمارگون استفاده کردیم. این کتاب شامل دو جلدِبرای  درمانگر و مراجع است. در کتاب اول، علاوه بر اثر اصلی، سه پیوست وجود دارد. همانطور که پیشتر گفتیم فنون و شگردهای این کتاب برای کاهش فوری رفتار قمار موثر است، اما برای حفظ و نگه‌داری دست‌آوردهای درمانی نگاه عمیقی به درمانگر نمی‌دهد؛ از این رو ضروری بود که در پیوست‌های بعدی آثار بیشتری معرفی شوند.

این کتاب شامل ۴ بخش است: اثر اصلی و سه پیوست. برای این که بتوانیم نگاهی عمیق‌تر به قمار داشته باشیم، در پیوست اول مقالۀ «الگوهای اعتیادی: دیدگاه عقلانی هیجانی» ترجمه شد. در کتاب اول، نویسنده، لادوسر تمرکز اصلی خود را روی اتفاق فعال‌کنندۀ استنباطی (تحت عنوان موقعیت‌های پرخطر) گذاشته است. هر چند رویکرد رفتاردرمانی‌عقلانی‌هیجانی اول به سراغ جهان‌بینی‌ها و باورهای نامعقول می‌رود و در مرحلۀ بعد استنباط‌ها را هدف قرار می‌دهد؛ اما به نظر می‌رسد با توجه به آسیب‎های اعتیادی مانند قمار، ضروری است که برای این دسته از اختلالات در ابتدا روی اتفاق فعال‌کنندۀ استنباطی یا همان موقعیت‌های پرخطر (اصطلاح مورد استفادۀ لادوسر) تمرکز شود.

برای این منظور کتاب اول (غلبه بر قماربازی بیمارگون: راهنمای درمانگر) گزینۀ مناسبی است. اما برای بازشناسی شناخت‌های زیربنایی قمار و تداوم‌بخشِ آن ما به اثر دوم در پیوست اول نیاز پیدا می‌کنیم. پژوهش‌های معتبری از گفتۀ ما مبنی بر عمیق‌تر بودن رفتاردرمانی‌عقلانی‌هیجانی و .مقاوم‌تر بودن آن در برابر عود، حمایت می‌کنند (دیوید و همکاران، ۲۰۱۸؛ زنتاخوتایی، ۲۰۰۸)هستند و باید در اختیار مراجع قرار بگیرد.

غلبه بر قماربازی بیمارگون (راهنمای درمانگران)

 نویسنده: رابرت لادوسر، استلا لاچنس
 ترجمه بهروز هاشمی

 انتشارات روان‌شناسی و هنر

The post کتاب غلبه بر قماربازی بیمارگون appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

۱٫ اهداف اسمارت (SMART)

اهداف ما باید اسمارت (SMART) باشند. اهداف اسمارت احتمال رسیدن ما به اهداف را بیشتر می‌کنند.

حالا این اهداف اسمارت چطور هستند؟ SMART  مخفف کلمات زیر است:

مشخص (Specific): اهداف کلی فقط یک آرزو هستند؛ هدف باید مشخص باشد تا افراد به‌وضوح درگیر آن شوند و بر نتیجه نهایی تمرکز کنند؛

قابل‌اندازه‌گیری (Measurable): پیامد هدف باید قابل‌اندازه‌گیری باشد؛ چه هدف کمّی باشد و چه یک رخداد خاص تعیین‌شده؛

قابل‌دستیابی (Achievable): بسیاری از افراد در رسیدن به اهداف، شکست می‌خورند زیرا نتیجه مطلوب مدنظر با دستاوردهای پیشین، بسیار فاصله دارد؛

واقع‌گرایانه (Realistic): هدف باید واقع‌بینانه باشد و رؤیای غیرممکنی نباشد؛

زمان‌مندTimely) ): باید مهلت زمانی مشخصی برای اهداف در نظر بگیرید. زمان شما می‌تواند ۷ روز ، ۱ ماه یا ۹۰ روز باشد.

مثال:

هدف‌گذاری بد: می‌خوام امسال کتاب خوان بشم.

هدف‌گذاری خوب: یک روز در میان، ساعت ۷ شب، به مدت نیم ساعت، فلان کتاب را می‌خوانم. این کار رو به مدت یک سال ادامه می‌دم.

۲٫ خرد کردن

در این فرایند شناختی، اهداف سخت خیلی معنی ندارند، اگر هدفی شما را در هم می‌کوبد، یعنی به اندازه کافی خرد نشده. “اگر زورت نمی‌رسه شاخ غول رو بشکنی، سعی کن اول، یک انگشتش رو قطع کنی”. هر چی یک هدف آسان تر طراحی شده باشه، احتمال این که بهش برسی خیلی بیشتر می‌شه.

هدف گذاری بد: من باید از فردا روزی ۳ ساعت کتاب بخوانم.

هدف گذاری خوب: از فردا (شاید هم همین الان) روزی ۱۰ دقیقه مطالعه می‌کنم. هر وقت تونستم این کار را به مدت یک هفته انجام بدم، این ده دقیقه رو تبدیل می‌کنم به ۱۵ دقیقه. همینطور ادامه بدم، سال دیگه، این موقع، شاید به روزی سه ساعت برسم.

۳٫ شروع از هدف آسآن:

ما فکر می‌کنیم بهتره همون اول کمر مشکلات رو بشکنیم. این خیلی روش مخربی هست. یک حکایت هست که این مطلب رو به خوبی بیان می‌کنه. “یک فرمانده جنگ بود که هیچ وقت در هیچ نبردی شکست نمی‌خورد. وقتی ازش سوال شد که چطور به این هدف رسیده، چنین جوابی داد: من ۱۰ ارتش رقیبم را شناسایی کردم و قدرت نظامی آنها را رتبه‌بندی کردم. وسوسه می‌شدم که به قوی‌ترین ارتش حمله کنم. ما فکر می‌کردیم با حمله به قوی‌ترین ارتش، به سرعت قوی‌ترین ارتش منطقه می‌شیم. اما در این حالت، احتمال شکست خیلی بالاست و در صورت موفقیت، تلفات به قدری زیاد خواهد بود که باز هم ما ضعیف‌ترین ارتش باقی خواهیم ماند. با حمله به ضعیف‌ترین ارتش، اعتماد به نفس ارتشم بیشتر شد و اعتماد عموی به من بالا رفت. با نابود کردن ضعیف‌ترین ارتش، بعد مدتی من قوی‌ترین ارتش منطقه شدم.”

۴٫ استفاده از اپلیکیشن‌های برنامه‌ریزی یا نوشتن اهداف:

مغز ما از یه قانون ساده تبعیت می‌کنه. اگر برای چیزی جایزه بگیره، اون رو ادامه می‌ده و بر عکس. استفاده از برنامه‌هایی که اهداف روزمره‌اتون رو توش ثبت کنید، باعث می‌شه، مغز به خاطر هر تیک، احساس کنه که جایزه گرفته. بعد مدتی واقعا هیچ لذتی بالاتر از این تیک نخواهد بود برای شما. همچنین این برنامه‌ها باعث میشن تمرکزتون از روی اهداف، بر روی مسیر و پیشرفت بیاد.

برنامۀ پیشنهادی من strides

۵٫ باورهای مانع دستیابی به اهداف:

من باید یک شبه و راحت به هدفم برسم (خیر، شما به اهدافتون نمی‌رسید مگر این که پوستتون کنده شه).

من تحمل کسالت، اجبار و کارهای مزخرف و طاقت‌فرسا رو ندارم (از خودتون سوال کنید بر چه اساس این باور را دارید؟).

اگر از مسیر اهداف خارج شم، خیلی فاجعه است و باید بیخیال شم، چون من کلا آدم تنبلی هستم.

اگر اهمالکاری من عود کرد، من یه موجود بی‌ارزشم و شایسته تنبیهم.

زندگی باید با من در مسیر اهدافم، منصفانه و سهل‌گیر رفتار کنه.

اگر خطایی داشته باشم، یعنی کلا موجود بی‌عرضه‌ای هستم.

۶٫ بهانه‌تراشی (منتظر معجزه‌ای هستیم تا شروع کنیم):

“بگذار حالم بهتر بشه شروع می‌کنم. بگذار انگیزه‌‌ پیدا کنم شروع می‌کنم. بگذار حوصله‌ داشته باشم، بعد شروع می‌کنم. بگذار به اندازه کافی آماده بشم، اون وقت شروع می‌کنم.” تمام اینها چرت‌وپرت محض و بهانه‌تراشی است. ما هیچ‌وقت آماده، با انگیزه و باحوصله و سرحال نمی‌شیم، مگر این که شروع کنیم و پافشاری کنیم تا روی غلتک بیفتیم.

۷٫ صفات شخصیتی و خلقی مخرب:

صفات زیر در هدف گذاری و برنامه ریزی ما برای سال جدید موثر هست:

• خودشیفتگی: خیلی اوقات ما خودمون رو گول می‌زنیم که استانداردهای سفت و سخت ما، از کمالگرایی می‌آد. اما اینطور نیست! بعضی وقت‌ها ما فکر می‌کنیم آسمان دهان باز کرده و ما افتادیم پایین. ما در پس‌زمینه ذهنمون فکر می‌کنیم موجود به‌شدت خاص و نابغه‌ای هستیم. برای همین فکر می‌کنیم اگر ما نمی‌توانیم مثل فلان دانشمند باشیم که در چهارده‌سالگی دکترا گرفت یا مثل فلان نویسنده باشیم که برترین اثر تمام اعصار را در بیست و یک سالگی نوشت، پس بهتره هیچ‌وقت هیچ‌کاری نکنیم و این تصوارت قشنگمون دست نخورده بمونه.
• کمالگرایی: استانداردهای رویاپردازانه‌ای برای خودمون می‌گذاریم و اگر به اونها نرسیم، اینقدر خودمان را تحقیر می‌کنیم تا از زندگی متنفر بشیم. بهتره ما به جای این که آسمون رو نگاه کنیم، جلوی پامون رو نگاه کنیم.
• اهمالکاری: آدم‌های اهمالکار جوری زندگی می‌کنند، که انگار قرار نیست بمیرند و دائما هستی را به تعویق میندازند.  اهمالکاری به کمالگرایی مرتبط است، اما اساس اهمالکاری نداشتن تحمل ناکامی است: تحمل ناکامی کم یعنی “من تحمل کارهای سخت رو برای رسیدن به اهدافم ندارم”.
• افسردگی: در پست‌های قبلی در مورد افسردگی گفتیم. افسردگی انرژی‌ای برای ما نمی‌گذاره تا حرکت کنیم.
• اضطراب: معمولا اضطراب باعث می‌شه از شکست و قضاوت منفی دیگران خیلی بترسیم و هیچ وقت شروع نکنیم.

نویسنده: دکتر بهروز هاشمی

هدف گذاری و برنامه‌ ریزی در سال جدید

The post هدف گذاری و برنامه‌ ریزی در سال جدید appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

افسانۀ اول: ابراز فعالانۀ خشم و تخلیه و بیرون ریختن اون، کمک می‌کنه پرخاشگری کاهش پیدا کنه.

شاید خوشتون نیاد، ولی خبر بد اینه که این باور خیلی اشتباهه و مدت‌هاست که زیر سوال رفته و روانشناس‌ها و سوءبرداشت از حرف اونها، در ایجاد این افسانه خیلی نقش داشته. پژوهش‌های زیادی خلاف این افسانه رو نشون می‌ده. تخلیۀ خشم، مثل مشت زدن به کیسه‌بکس، در کوتاه‌مدت باعث تسکین می‌شه ولی در بلندمدت کمکی به کاهش پرخاشگری نمی‌کنه..

افسانۀ دوم: وقتی عصبانی هستی، لحظه‌ای درنگ کن. این تمام چیزیه که نیاز داری.

این که در اوج عصبانیت لحظه‌ای کناره‌گیری کنی و نفسی بکشی یا یه سیگار دود کنی، در کوتاه مدت ممکنه موثر باشه (به خصوص در رابطۀ عاطفی) اما باز هم در بلندمدت پرخاشگری رو کم نمی‌کنه و باعث تغییر شخصیت نمی‌شه.  ایجاد وقفه در کوتاه‌مدت ممکن است مفید باشه، اما در دراز مدت ممکنه باعث پاک کردن صورت مساله شه

افسانۀ سوم: پرخاشگری شما رو به خواسته‌‌تون می‌رسونه

شاید پرخاشگری باعث مرعوب‌شدن بقیه بشه اما در بلندمدت چیزی براتون نمی‌مونه جز روابط آسیب دیده، تنهایی و نفرت. و شما تبدیل به یه آدم تلخ می‌شید.

افسانۀ چهارم: داشتن بینش باعث می‌شه پرخاشگری شما کم بشه.

مثلا ممکنه من بفهمم که چون در بچگی آسیب دیدم، الان دارم به دیگران با خشمم آسیب می‌زنم (به این می‌گن اینسایت یا درون‌بینی یا بینش). و شاید فکر کنم اگه این رو بفهمم، دیگه پرخاشگری نمی‌کنم. اما متاسفانه قضیه اینقدر راحت و قشنگ و رمانتیک نیست. داشتن بینش فقط قدم اوله، اما درواقع، یادگیری طرز فکر جدید دربارۀ خشم و تمرین عملی در این زمینه باعث می‌شه پرخاشگری کم بشه. برای تغییر باید پوستمون هم کنده بشه تا پوست جدید در بیاریم.

افسانۀ پنجم: اتفاقات بیرونی ما رو عصبانی می‌کنند.

واقعیت اینه که اتفاقات بیرونی، (مثل همسر بد، والد بد و فرزند مزخرف) می‌تونند ما رو حسابی رنجیده‌‌خاطر  و دلخور کنند ولی آخرش، این خودمون هستیم که کاری می‌کنیم به پرخاشگری رو بیاریم.
اگر ما باور کنیم که علت عصبانیت، بیرون از ما قرار داره، نمی‌تونیم عملکردی بهتر از یک عروسک خیمه‌شب بازی داشته باشیم؛ هر کس دکمه‌های ما رو خوب بشناسه، می‌تونه راحت بر ما تسلط پیدا کنه.

شاید خوندن این نوشته باعث بشه، افسانۀ ششمی در شما ایجاد بشه: آدم پخته و سالم هیچوقت عصبانی نمی‌شه و  وقتی عصبانی می‌شی بهتره هیچ کاری نکنی. ولی این مسموم‌تر از پنج افسانۀ قبل است. ما باید یاد بگیریم وقتی چیزی علیه ما رخ می‌ده، نه منفعل باشیم و نه پرخاشگر. واکنش سالم، جرئت‌مندی، قاطعیت و ابراز وجود سالم (assertiveness) است.

 نویسنده: دکتر بهروز هاشمی

نام مقاله: پنج افسانه‌ و باور اشتباه دربارۀ پرخاشگری و خشم از دیدگاه آلبرت الیس

The post پنج افسانه‌ و باور اشتباه دربارۀ پرخاشگری و خشم appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

حتما بارها شنیده اید که تاثیر طلاق و جدایی بر فرزندان می‌تواند بسیار مخرب باشد. در این مقاله سعی داریم تاثیر طلاق بر فرزندان را بررسی کنیم و با ارایه‌ی چند راهکار، تا حد زیادی از آسیب دیدن کودکان در فرایند طلاق بکاهیم.

همانظور که می دانید، طلاق و جدایی انتخاب بین دو گزینه ی بد و بدتر است، اما باید در نظر داشت که در این فرایند، این کودکان هستند که بیشترین آسیب و استرس و آشفتگی را متحمل می‌شوند. پس راهکار چیست؟

چطور می‌توانیم اسیب طلاق و جدایی را کاهش دهیم؟

فرزندانتان را از تصمیمتان به طلاق آگاه سازید

توصیه‌ی اول اینست که در شرایط عادی و به دور از هرگونه تنشی، فرزندانتان را از تصمیم تان آگاه سازید. از انتقال تصمیم تان توسط افراد دیگر خانواده مثل: مادربزرگ و عمه و … به فرزندان و یا حتی آماده کردن فرزندان کوچک‌تر توسط فرزند بزرگتر جدا بپرهیزید. یادتان باشد که فرزند شما تا زمانیکه شما به عنوان والد، او را از تصمیم تان مطلع نکنید و درباره‌ی این موضوع با وی جدی صحبت نکنید، از صحت امر اطمینان پیدا نخواهد کرد. بهترین کار اینست که در یک جلسه‌ی خانوادگی با همسر و فرزندانتان این موضوع را مشخصا اعلام کنید.

به کودکتان وقت بدهید

معمول‌ترین واکنش کودکان بعد از شنیدن تصمیم جدایی شما از همسرتان انکار و باور نکردن موضوع است. همانطور که طلاق برای شما حتی به عنوان یک بزرگ‌سال بالغ پروسه‌ای تروماتیک[۱] هست، این موضوع برای کودکتان به مراتب سخت تر و پیچیده‌تر است؛ چرا که از حالا  به بعد او باید هرکدام از والدینش را در خانه هایی جدا ازهم تصور کند و یا حتی برای زندگی، یکی از آنها را انتخاب کند. پس اجازه دهید که آرام آرام و پله پله با شرایط موجود کنار بیاید. حضور فیزیکی و حمایت صمیمانه‌ی شما برای جلب اعتماد قلبی وی به شدت لازم است. به طور مثال صحبت‌هایتان را با این جمله آغاز کنید: “می دونم که ناراحتی/ تعجب کردی/ عصبانی هستی و … اما مطمئن باش که ما تو رو تنها نخواهیم گذاشت”.

هیچ تصویر ذهنیِ منفی از همسرتان برای کودکتان بجا نگذارید

یادتان باشد که اگر شما قادر به ادامه‌ی زندگی با شریک زندگی‌تان نبودید کودکتان مقصر نیست! شما از همسرتان جدا می شوید اما کودکتان باید بین زندگی کردن با پدر یا مادرش یکی را انتخاب کند، لذا سعی نکنید با تصویرسازی منفی درباره ی مادر/پدر او شرایط  را برایش سخت تر کنید. مورد دیگر اینکه هرگز سعی نکنید خودتان را قربانی رفتارهای شریک زندگی تان جلوه دهید و کودک را وارد بازی قاضی و متهم نکنید! اجازه دهید تا او با ظرفیت روانی خودش روند رشد طبیعی را طی کند.

برنامه ی زندگی مشخصی برای بعد از طلاق داشته باشید

کودکان همواره از تکرار آرامش می‌گیرند و حالا پروسه ی جدایی قرار است این آرامش را از آنها برای مدتی سلب کند، پس لازم است نسبت به تغییراتی که قرار است کودکتان بعد از جدایی شما و همسرتان تجربه کند؛ اعم از (محل زندگی جدید، مدرسه‌ی جدید، کلاس‌های فوق‌برنامه، دیدار با اقوام همسر و …) به صورت مشخص و واضح گفتگو کنید و نظر او را هم جویا شوید. و تا حد امکان با وی همکاری کنید و اجازه دهید تا آرام آرام با شرایط جدید همراه شود.

مورد دیگری که نباید از اهمیتش غافل شد، وعده‌های دیداری که کودتان با مادر/پدر خود دارد. حساسیت شما و خوش‌قول بودنتان برای تحقق این امر، آرمش خاطر زیادی را برای کودک فراهم میکند. پیشنهاد میشود برای کودکانی که سواد  خواندن ندارند، یک جدول آماده کنید و مقابل دیدگانشان نصب کنید و بوسیله ی آن روزهایی را که قرار است مادر/پدر خود را ببیند را هایلایت کنید. همچنین لازم است از شریک سابق زندگی خود بخواهید که نسبت به تحویل گرفتن بچه ها از شما خوش‌قول باشد تا آرمش روانی کودک برهم نخورد.

اکر کودک استثنا راضی به گذراندن وقت با شما نبود، دلسرد نشوید و به تلاش خود برای جلب محبتش ادامه دهید.

یادتان باشد که برای داشتن احساسات متضاد هرگز او را سرزنش نکنید..

کودکتان را درک کنید

به او اجازه‌ی تجربه‌ی احساسات متفاوت را بدهید. در فرایند طلاق و جدایی، کودکان ممکن است دچار تجربه‌ی احساسات متنوعی باشند که گاها صحبت کردن راجع به آنها برای خودشان هم مشکل باشد، احساسات ‌ رفتارهایی مثل عقب‌گرد کردن، خشم بی دلیل و لجبازی بدون هیچ برانگیزاننده‌ی بیرونی.

در احساسات عقب‌گرد کردن یا رفتارهای بازگشت به عقب؛ کودکان ممکن است رفتارهایی را بروز بدهند که از سن تقویمی شان کمی عقب تر هستش و به اصطلاح بچگانه تر تعبیر می شود. که در اینجا حمایت شما و خنثی بودن برخوردتان می‌تواند بسیار کمک کننده باشد.

در تجربه کردن خشم، کودک ممکن است احساسات پیچیده ای مثل عذاب وجدان و احساس گناه  را نسبت به حضور خودش داشته باشد که در اینجا هم همراهی شما به عنوان والد و اطمینان دادن به او در این باره که “جدایی من و مادر/پدرت به دلیل حضور تو نیست و ما اگر با هم زندگی نکنیم اما تو همچنان فرزند دلبند ما خواهی بود  …” می تواند خیلی آرامش‌بخش باشد.

کودکتان را وسیله بازگشت شریک سابق زندگی خود نکنید

به عنوان رواندرمان‌گر کودک و نوجوان، بارها شاهد این امر بوده‌ام که متاسفانه والدینی که بعد از طلاق دچار پشیمانی می‌شوند به جای صحبت مستقیم در این باره، فرزندان خود را واسطه می‌کنند… . و یا با رفتارهای پرخاشگرانه آنها را عامل تهدیدکننده‌ای قرار می دهند تا شریک سابق زندگی شان مجددا به  زندگی آنها بازگردد. یادتان باشد که این کار جز صدمه‌ی روانی به کودکتان هیچ حاصل دیگری ندارد و حتی در دراز مدت می تواند باعث دل‌زدگی کودک از شما بشود. چنین رفتاری تاثیر طلاق بر فرزندان را بسیار منفی‌تر خواهد کرد

اگر قصد ازدواج مجدد دارید…

سوالی که اکثر خانواده‌ها می‌پرسند، ازدواج کردن مجدد آنهاست؛ که حاصل این ازدواج، به وجود آمدن خانواده های ترکیبی می باشد.

دردسرهایی که خانواده‌های ترکیبی دارند، کم نیست و در مقاله ی بعدی حتما راجع به آن به تفضیل توضیح خواهیم داد.

ازدواج مجدد بعد از طلاق و پذیرش این موضوع برای کودکان امری دشوار است. هیچ فردی دوست ندارد با نامادری یا ناپدری زندگی کند، لذا اگر تصمیم شما جدی است، باید در شرایط مناسب حتما این موضوع را با فرزند خود مطرح کنید و هرگز او را در عمل انجام شده قرار ندهید. در این خصوص پیشنهاد می شود که حتما از متخصص روانشناسی کمک بگیرید.

نویسنده: شکیبا قدس

روانشناس تربیتی، درمانگر کودک و نوجوان

شماره سازمان نظام روانشناسی ۶۳۸۳

اطلاعات تماس نویسنده

 واتسپ:  ۰۹۳۷۶۶۸۷۲۲۶

 تلگرام: shakiba_ghods

۱ traumatic

The post تاثیر طلاق بر فرزندان _ شکیبا قدس appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

بگذارید در ابتدا وابستگی را در لغت تعریف کنیم؛ “وابستگی” به معنای احساس نیاز مبرم به وجود شخصی یا چیزی است که در صورت عدم دسترسی ما به آن، احساس درماندگی در ما شکل بگیرد.

حالا بیایید باهم یک کودک ۳ ساله رو تصور کنیم که بدون حضور فیزیکی مادر، احساس خطر می‌کند و هرگز نمی‌تواند حتی چند دقیقه در اتاق خودش بازی کند و خب کاملا واضح است که این کودک در ارتباطاتش با سایر همسالان اعم از حضور در مهدکودک و پارک و … سرخورده و مضطرب می‌شود.

همچنین لازم به ذکر است که مادرانی هم که کودک وابسته به خود دارند، دائما دچار محدودیت‌های زیادی می‌شوند، و  گفته می‌شود این افراد حتی نمی‌توانند کم ترین زمان با کیفیتی را برای خود داشته باشند.

وابستگی کودک به مادر ، موضوعی مهم است چرا که وابستگی عموما ناشی از اضطراب و یا یک گره روانی می‌باشد که اگر به طور کامل و البته به موقع درمان نشود، می‌تواند عامل بروز مسائلی برای کودک ازجمله اختلال اضطراب فراگیر[۱] (به معنای یک احساس پیش رونده ی اضطراب بدون وجود یک منشأ بیرونی خاص) و همچنین اختلال اضطراب اجتماعی[۲] (به معنای داشتن احساس اضطراب و ناتوانی برای حضور در جمع)، در آینده ی نزدیک باشد.

از جمله عللی که باعث بروز وابستگی کودک به مادر می‌شود، سبک تربیتی والدین می‌باشد. بدین صورت که والدینی که از سبک تربیتی سهل گیرانه نسبت به کودکشان استفاده می‌کنند، بیشتر از سایر سبک‌های تربیتی این رفتار ناکارآمد را در کودکانشان تقویت می‌کنند. سبک تربیتی همچنین می‌تواند الگوهای رفتاری نا کارآمدی از جمله زورگویی و نافرمانی را در کودک شکل دهد و باعث شکل گیری احساسات فروخرده ی خشم نسبت به سایرین در کودک شود.

چند راهکار جهت کاهش وابستگی کودک به مادر

اعتماد به نفس کودکتان را تقویت کنید

هرگز فراموش نکنید که فرزند شما باید به لحاظ عاطفی از محبت شما سیراب شود و اهمیت این موضوع در سالهای نخست زندگی خیلی بیشتر هست. یکی از راه‌های افزایش اعتماد به نفس کودک، دادن بازخورد^[۳]‌های کلامی ‌به موقع و به اندازه می‌باشد. مثل: آفرین که غذات رو خودت خوردی و … .

از منزل شروع کنید

برای ایجاد حد و مرز اولیه از منزل شروع کنید. به عنوان مثال به کودتان بگویید که من در اشپزخانه مشغول آماده کردن شام هستم و شما در اتاقت باش و لگو‌هایت را مرتب کن، در این حین ما باهم صحبت خواهیم کرد. برای این کار می‌توانید زمان تعیین کنید. (مثلا بعد از ۱۵ دقیقه من به اتاقت خواهم آمد). شنیدن صدای شما و یا هرزگاهی صدا کردن نام کودکتان باعث ایجاد پیوند عاطفی بین شما و ایشان می‌باشد. اگر کودک از شما خواست تا کنارش باشید، لطفا قاطع باشید و دلسوزی بیخودی نکنید، به یاد داشته باشید که دلسوزی نابجا باعث تقویت حس بیمارگون وابستگی می‌گردد.

خوش قول باشید

در قسمت قبل در رابطه با تعیین زمان توضیح دادیم، لازم است که برای آموزش زمان (برای کودکان ۵ سال به بالا)، یک ساعت مچی همراه برای وی تهیه کنید.

با نشان دادن فواصل زمانی، (مثل اینکه وقتی عقربه ی زرد رفت روی ۱۲ من پیش تو باز خواهم گشت)، میتوانید

۱- صبر کردن و ۲- مفاهیم ساده ی اعداد و ریاضیات را به کودک تان آموزش دهید. البته یادتان باشد که مفاهیمی‌همچون خوش قولی که به فضایل اخلاقی کاملا مرتبط هستند، لازم است که توسط خود شما آموزش داده شده و رعایت شود.

مراجعه به روانشناس کودک

در نهایت امر، اگر موارد ذکر شده را مو به مو انجام دادید و باز هم احساس وابستگی بیمار گون کودک شما تعدیل نشد، بهتر است که این موضوع را جدی بگیرید و به متخصص مراجعه کنید.

نویسنده: شکیبا قدس

روانشناس تربیتی، درمانگر کودک و نوجوان

شماره سازمان نظام روانشناسی ۶۳۸۳

اطلاعات تماس نویسنده

 واتسپ:  ۰۹۳۷۶۶۸۷۲۲۶

 تلگرام: shakiba_ghods

۱ General Anxiety Disorder

 ۲Social Anxiety Disorder

۳ Feedback

The post وابستگی کودک به مادر به قلم شکیبا قدس appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

۸ اصل ایجاد و بهبود روابط صمیمانه

دنیای امروز می تواند بسیار متغیر و غیرقابل پیش بینی باشد، نه تنها در سطح جهانی (رویدادهای جهانی، اقتصاد، مسائل اجتماعی )، بلکه در زندگی روزمره هم اینگونه است. در زندگی شخصی ما، هم پدر و هم مادر در اغلب خانواده‌ها کار می‌کنند، خانواده‌های بسیاری از هم می پاشند و خانواده‌های جدیدی تشکیل می دهند، ده ها کار وجود دارد که باید در مدتی بسیار کوتاه انجام شود و مقتضیات ازدواج و فرزند پروری می تواند گیج کننده باشد و معمولا افراد مجرد به همان اندازه با فشارهای مربوط به برقراری تعادل بین کار، دوستان، روابط خصوصی، فعالیت‌های اجتماعی و وظایف روبرو هستند.

تعجبی ندارد که در این زمانه ایجاد و حفظ روابط صمیمانه بسیار سخت باشد. لذا سعی بر آن است که در این نوشته ۸ اصل برای ایجاد و حفظ روابط صمیمانه مطرح شود.

اصل ۱ برای ایجاد روابط صمیمانه) – پذیرفتن طرف مقابل ” همانگونه که هست” :

وقتی طرف مقابل شما خطای مرتکب شد یا حرف اشتباهی زد، سعی کنید از ملامت و سرزنش اجتناب کنید و به دنبال اصلاح طرف مقابل نباشید، تاثیر گذار باشید ولی خواهان این نباشید که او حتما باید تغییر کند. این آزادی را به او بدهید که روی شما تاثیر بگذارد. سعی کنید مسئولیت احساسات خود را بر عهده بگیرید چون احساسات توسط خود ما ایجاد می‌شود.

اصل ۲ برای ایجاد روابط صمیمانه) – قدردانی مداوم :

از انتقاد مداوم پرهیز کنید. از توهین و تحقیر اصلا استفاده نکنید. در عوض، از طرف مقابل خود حتی برای کارهای کوچک هم قدردانی و تشکر کنید، چیزهایی که واقعا در او با ارزش هستند را پیدا کنید، کشف کنید و حتی بیافرینید و آنها را بگوئید و قدردانی کنید. از انتقاد و توهین و تحقیر که نابود کننده روابط هست، عاقلانه است که پرهیز کنید.

اصل ۳) – ایجاد رابطه صمیمانه:

در مورد اعتقادات، ملاک ها و معیاری که مخالف  دیدگاه شما است صادق و روراست باشید، حتی اگر با نظر  طرف مقابل خود موافق نیستید به نظرش احترام بگذارید. اشتباه خود را بپذیرید. هر دو صادقانه و سنجید رفتار کنید.

اصل ۴ ) – کشف کردن و سهیم شدن در تفاوتها :

 مخالفت ها را با طرف مقابل پیدا کنید تا به مرحله‌ای از تصمیم‌گیری برسید که قسمت های از دو دیدگاه را بپذیرید. با آن که مخالفت خود را بیان می کنید، برای موافقت کردن هم آماده باشید ولی اگر واقعا موافق نیستید وانمود نکنید که موافق هستید.

اصل ۵) – حمایت از اهداف، آرزو ها و خواسته های طرف مقابل خود :

همان طور که اهداف و آرزو های خود را دنبال می کنید، از آرزو ها و اهداف طرف مقابل خود نیز صادقانه  حمایت کنید حتی اگر با اهداف و آرزوهایش موافق نباشید. لذا به صورت کاملا عاقلانه و صادقانه از خواسته ها، اهداف و انتظارات و آرزوهای طرف مقابل خود حمایت کنید.

اصل  ۶) – به طرف مقابل خود حق بدهید که اشتباه کند!

هر دو این را در نظر داشته باشید که انسان ممکن الخطا است. این حق شما است اشتباه کنید چون انسان هستید! و می توانید از اشتباه و خطاهای خود درس عبرت بگیرید، اما این حق را منحصر به خودتان نکنید، چون طرف مقابل شما هم به عنوان یک انسان ممکن است خطا کند پس عاقلانه این است که به او هم حق اشتباه کردن بدهید.

اصل ۷) – بررسی دوباره خواسته ها بعنوان هدف آنی:

این رهنمودی است که به کمک آن می توانید به طور شایسته‌ای با شش رهنمود دیگر کار کنید. خواسته های خود را به عنوان اهدافی که ممکن است بعدها به آنها برسید، مورد بازبینی قرار دهید، وقتی به آن چه که آرزو دارید،  یا می خواهید، نمی رسید، به خودتان یاد اوری کنید که شما نباید حالا یا هیچ وقت به هر چه که می خواهید برسید. لذا ممکن است بعضی وقت ها با وجود تلاش زیاد خود شکست بخورید، در این شرایط خود را سرزنش نکنید.

توجه : ۷ رهنمود را به عنوان تعهد یک جانبه تمرین کنید، حتی اگر طرف شما این ۷ رهنمود را رعایت نکند. این ۷ رهنمود را به طور مداوم انجام دهید و در مورد نتیجه گرفتن صبور باشید.

در ادامه در مورد اصل۸ توضیح داده خواهد شد که تحت عنوان پذیرش فعال نامشروط نام گذاری شده است:

مثلث پذیرش فعال نامشروطِ خود، دیگری و زندگی:

منظور از پذیرش فعال این است که هر چیزی را که می توانید تغییر دهید، را تغییر دهید و هر چیزی را که نمی توانید تغییر دهید را بپذیرید و .تفاوت این دو را بدانید و منظور از نامشروط این است که فرد بتواند خود، دیگران و دنیا و زندگی را همانطوری که هست بپذیرد

 پذیرش نامشروط خود:

پذیرش نامشروط ( خود ، دیگری و زندگی ) پایه و اساس سلامت روان می باشد و برای داشتن احساس خوشبختی در زندگی ضروری می باشد، ولی متاسفانه افراد اکثرا خودشان را به صورت مشروط می پذیرند، پذیرش مشروط خود به این معنی است که شخص خود را تحت شرایط خاص می پذیرد مثلا فرد خودش را زمانی می پذیرد که عملکرد خوبی داشته باشد یا دیگران تاییدش کنند و هنگامی که نتواند عملکرد خوبی داشته باشد یا تایید دیگران را به دست بیاورد دچار مشکل روانشناختی می شود مثلا ممکن است افسرده و… بشود.

پذیرش نامشروط دیگران:

دیگران را همان طور که هست بپذیرید همیشه این جمله را سرلوحله قرار دهید : ” گناهکار را بپذیر ولی گناهش را نه “. وقتی طرف مقابل شما خطای مرتکب شد او را به عنوان جایزالخطا بپذیرید و افراد را بخاطر ضعف های که دارد سزنش نکنید چون با این کار به خود آسیب می زنید. مثلا می گوید که فلانی آدم بسیار بدی است چون فلان کار را انجام داد پس اگر من هم مثل فلانی رفتار کنم آدم بسیار بدی هستم.

پذیرش نامشروط زندگی و دنیا :

بسیاری از افراد باورشان این است که دنیا و زندگی حتما باید مطابق میل من باشد وگرنه نمی توانم زندگی خوشی داشته باشم. اگر شرایط مطابق میل من نباشد این دنیا ارزش زندگی کردن ندارد. برای ایجاد پذیرش نامشروط دنیا و زندگی این سوال را از خودتان بپرسید که کجای دنیا نوشته شده است که زندگی و دنیا حتما باید مطابق من باشد؟ چه تضمینی وجود دارد که شرایط همیشه طبق میل من باشد؟ چه دلیلی وجود دارد که من حتماً باید به خواسته های خود برسم؟

از آنجایی که این اصول (نه تکنیک) توانسته اند روی هزارن فرد و روابطشان در کل دنیا تاثیر مثبت بگذارد لذا با اطمینان بیشتری می توان این اصول را مورد امتحان قرار داد.

نویسنده مقاله: اصغر کریمی مشاور و روان­درمانگر

کتاب ایجاد رابطه‌ای صمیمانه؛ هفت رهنمود برای خلق روابطی عادی و گفتگویی بهتر

نویسنده: آلبرت الیس و تد کرافورت

.جهت تعیین وقت مشاوره با اصغر کریمی وارد لینک شوید

The post معرفی کتاب ایجاد روابط صمیمانه به قلم اصغر کریمی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

کسی نمی‌تواند ادعا نماید که در طول زندگی خود احساس طردشدگی را تجربه نکرده است. یکی از آزاردهنده‌ترین تنبیهات بشر در طول تاریخ، طردشدگی از اجتماع بوده است. در گذشته تنها شرط بقای فرد، تعلق به قبیله و ماندن در آن بوده است. ما به قراردادهای اجتماعی پایبند می‌مانیم، زیرا ترس از طرد و جدایی داریم.

در هنگام طردشدن از رابطه ، همان مراکزی از مغز فعال می‌شود که هنگام تجربه درد فعال می‌شود. طردشدن از رابطه با درد و ناراحتی همراه است. شما احساس بازنده بودن می‌کنید و گاهی هم فکر می‌کنید که به این شیوه تحقیرتان کرده‌اند. واقعیت این است که بسیاری از شکست‌های ما با احساس طردشدن همراه هستند.

رابطه‌ی طردشدن با سلامت عمومی مسئله‌ای مهم است. میان طردشدگی و افسردگی، همبستگی بالایی وجود دارد. همچنین کودکانی که قلدری و زورگویی (که رگه‌هایی از طردشدگی و محرومیت را در خود دارد) دیگران را تجربه می‌کنند، بیشتر در معرض افسردگی و ارتکاب جرم و نابهنجاری‌های اجتماعی هستند.

احساس طردشدگی رابطه مستقیمی با افسردگی و اضطراب دارد.

طردشدن از رابطه می‌تواند از جامعه و یا یک فرد دیگر باشد. طرد می‌تواند توسط همکار، دوست، والدین، خواهر یا برادر و یا شریک عاطفی ایجاد شود. احساس طردشدگی در روابط عاشقانه یکی از سخت‌ترین انواع طردشدن است. فرد طردشده احساس خوبی نسبت به خودش ندارد و پیش خود فکر می‌کند هیچ‌کس تمایلی به برقراری ارتباط با او ندارد؛ بدیهی است که چنین احساسی به بروز خشم در فرد می‌انجامد.

احساس طردشدگی را باید با الگوی طردشدگی متفاوت دانست. زمانی که شدت و فراوانی احساس طردشدگی زیاد باشد و فرد توانایی مدیریت رفتارهای خود را نداشته باشد، در سیکل معیوبی قرار می‌گیرد که تداوم‌بخش الگوی طردشدگی در او است. در این حالت، سبک زندگی فرد، افکار، و رفتارهای او باعث می‌شود که خود شرایط طردشدن را برای خویشتن فراهم کند، بنابراین زخم طردشدگی نه تنها در او بهبود نمی‌یابد که هر بار تازه‌تر می‌شود.

الگوی طردشدگی در کودکی به واسطه رفتارهای سرد و خشن والدین و یا اتفاقات غیرمترقبه‌ای چون از دست دادن والدین در اثر مرگ، طلاق، شاغل بودن مادر و غیبت زیاد مراقب اصلی کودک به وجود می‌آید. در بزرگ‌سالی نیز الگوی طردشدگی ممکن است به وجود بیاید. به‌طور مثال، امکان ایجاد این الگو در بزرگ‌سالی در صورت وقوع همزمان مرگ والدین و طلاق، یا طردشدگی از سوی شریک عاطفی و از دست دادن شغل وجود دارد.

ازآنجایی‌که سیستم عصبی ما برای یافتن ارتباط، محتاج دیگران است، طردشدن در یک ارتباط دردناک است. احساس طردشدگی، مانند نیرویی است که می‌تواند باعث انسجام یک رابطه شود و یا آنکه رابطه را خراب کند. به محض آنکه فرد نسبت به شخصی احساس تعلق پیدا کرده و علاقه‌مند می‌شود، این نیرو آغاز به کار می‌کند.

از افراد مختلف می‌شنویم که می‌گویند: حالم تا زمانی که وارد رابطه عاطفی نشده‌ام خوب است و در هنگام رابطه عاطفی به‌شدت دچار اضطراب می‌شوم. در نتیجه فرد از ترس طردشدن از رابطه عاطفی، یا وارد هیچ رابطه عاطفی نمی‌شود و یا آنکه در رابطه خود سعی می‌کند با تمام اطمینان و وجود خود وارد نشود تا در صورت طردشدن از رابطه عاطفی ضربه مهلکی نخورد و از پیش آماده طردشدن از رابطه باشد.

کناره‌گیری شریک عاطفی، باعث می‌شود الگوی طردِ فرد، بیشتر تقویت شود و او به درستیِ الگوی خود یقین پیدا کند. فرد درک نمی‌کند که این رفتارهای خودش بوده است که باعث کناره‌گیری شریک عاطفی او شده است، بلکه باورهای زیر در ذهن او پررنگ می‌شود:

1. به هیچ رابطه‌ای نمی‌توان اطمینان کرد
2. همه رابطه‌ها پایان می‌پذیرند
3. او دوست‌داشتنی نیست

گروهی از افرادی که الگوی طرد دارند، اصولاً جذب افراد طرد کننده می‌شوند، افرادی که از نظر عاطفی در دسترس نیستند. به‌کرات می‌بینیم که فرد، عاشق شخصی در کشور دیگر، شخصی که دارای همسر و خانواده است و طبعاً تمام توجهش به این رابطه نخواهد بود، از نظر دینی با او متفاوت است و امکان وصال بسیار اندک است، دارای روابط متعدد است و تعهدی به رابطه ندارد، می‌شود. به‌این‌ترتیب، این فرد جذب الگویی می‌شود که شبیه الگوی خانواده اوست.

مادری که از نظر عاطفی در دسترس نبوده است، پدری که اوقات زیادی را با فرزندانش صرف نمی‌کرده است، والدینی که به جهت نزاع با هم، انرژی برای کودک نداشتند و درگیر خود بودند و پدر و مادری که دائماً فرزند خود را طرد و ترک می‌کردند، همگی به کودک این باور را منتقل می‌کند که اولاً دنیا و مردم آن همگی همین‌گونه هستند و این نوع رفتارها و بی‌تفاوتی‌ها برای او آشنا است، در ثانی، او آن‌قدر ارزشمند نیست که دیگری عاشق او شود. به این دلایل او نمی‌تواند رابطه بد خود را ترک کند، زیرا باور ندارد که شایسته یک رابطه خوب است و در ضمن فکر می‌کند توانایی نگه‌داشتن یک رابطه خوب را ندارد؛ بنابراین در رابطه با یک فرد سوء استفاده‌گر باقی می‌ماند.

گروهی از افرادی که دارای الگوی طرد می‌باشند، باور دارند که هنوز آن فرد مورد نظرشان را نیافته‌اند و منتظر آن جرقه‌ای هستند که کسی بتواند در دل آنها ایجاد کند. متأسفانه اگر کسی هم بتواند آن جرقه را در دل آنها ایجاد کند، تنها به دلیل آن است که الگوی طرد آنها را تحریک کرده است و به عبارت ساده‌تر، از نظر عاطفی این فرد در دسترس نیست.

زمانی که از آنها سؤال می‌شود، چرا انتخاب او؟ اکثر این افراد می‌گویند که من از کجا می‌دانستم که آنها افرادی متعهد نیستند. اما باید دانست که این افراد ناخودآگاه جذب این افراد می‌شوند. آنها هر کجا احساس طردشدگی کنند، جذب می‌شوند. افرادی که الگوی طرد در آنها شدید است، به افراد خوب و متعهد علاقه‌مند نمی‌شوند (این یکی از دلایلی است که نباید پس از قطع یک رابطه عاطفی به‌سرعت وارد رابطه عاطفی دیگری شد)، زیرا تا الگوی طرد در آنها فعال نشود، هورمون‌های آنها به جریان نمی‌افتد. احساس عدم امنیت در یک رابطه مانند یک عامل جذب‌کننده در آنها عمل می‌کند و رابطه‌ای که به آنها احساس امنیت دهد، آنها را سرد می‌کند.

گروهی از این افراد هیچ ذوقی برای ایجاد ارتباط عاطفی نشان نمی‌دهند، زیرا باور دارند که هم‌اکنون از آرامشی که دارند بسیار خشنود هستند و برای چه آرامش خود را خراب کنند. این حالت معمولاً پس از خستگی از روابط ناموفق متعدد ایجاد می‌گردد. این افراد اعتقاد دارند که در رابطه نبودن، بهتر از داشتن رابطه‌ای است که احساس طردشدگی داشته و خیالشان نامطمئن باشد. در واقع، در ناخودآگاه به خود می‌گویند: «اگر در یک رابطه از نظر عاطفی درگیر نشوم، این رابطه ارزشی ندارد و اگر درگیر شوم به‌شدت احساس ناامنی، اضطراب و احساس طردشدگی دارم. سری را که درد نمی‌کند، دستمال نمی‌بندند. از خیرِ رابطه عاطفی می‌گذرم.»

این افراد معمولاً زمانی که در رابطه هستند، چنان به طرف مقابل می‌چسبند که باعث خفه شدن رابطه می‌شود. وابستگی شدید آنها، طرف مقابل را فراری می‌دهد و طبعاً با ترک طرف مقابل، الگوی طرد در آنها باز هم شدیدتر می‌شود و آنها دلیل این امر را بی‌ارزشی و ناتوانی خود می‌دانند، درحالی‌که این رفتار آنها بوده که باعث خراب شدن رابطه شده است و با تغییر رفتار، به‌سادگی می‌توانند رابطه را حفظ کنند.

راه‌حل ناخودآگاه برخی از افراد برای احساس طردشدن از رابطه در خود و نیز ترس از دست دادن رابطه، داشتن روابط عاطفی سطحی با چند نفر است تا در صورت خراب شدن یک رابطه، بتوانند رابطه دیگر را به سرعت جایگزین آن کنند. این افراد معمولاً پس از تمام شدن رابطه عاطفی، ارتباط خود را با شریک عاطفی سابق خود حفظ می‌کنند و معمولاً جرأت تمام کردن رابطه را ندارند.

منبع

دانشنامه روانشناسی مردمی

The post طردشدن از رابطه عاطفی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

همین الان یک آزمایش انجام دهید. به سایت گوگل بروید و تایپ کنید چرا من. همین دو کلمه را که تایپ می‌کنید، خود گوگل بر اساس جستجوهای قبلی به شما پیشنهاد می‌دهد. می‌دانید پیشنهادش چیست؟ می‌گوید چرا من بدبختم! ظاهراً این احساس بدبختی آن‌قدر همگانی است که تبدیل به یکی از جستجوهای پرطرفدار گوگل شده است!!

راستش را بخواهید آدم‌های مختلف از منظرهای متنوع و با تعاریف مختلف از بدبخت و خوشبخت، شاد و افسرده، خوش‌شانس و بدشانسی به این موضوع پرداخته‌اند؟

مثلاً پروفسور ریچارد وایزمن؛ استاد روانشناسی دانشگاه هرتفورشایر گفته می‌خواستم بدانم چرا بخت و اقبال همیشه در خانه بعضی‌ها را می‌زند و آنها هم در جای درست هستند درحالی‌که سایرین از آن محروم‌اند؟! به‌عبارت‌دیگر چرا بعضی از مردم خوش‌شانس و عده دیگر بدشانس هستند؟

یک بار یک آزمایش جالب طراحی کردم. و از دو گروه افرادی که از قبل خود را خوش‌شانس و بدشانس معرفی کرده بودند روزنامه‌ای دادم و از آنها خواستم آن را ورق بزنند و بگویند چند عکس در آن هست. به طور مخفیانه یک آگهی بزرگ را وسط روزنامه قرار دادم که می‌گفت: اگر به سرپرست این مطالعه بگویید که این آگهی را دیده‌اید، ۵۰ دلار پاداش خواهید گرفت.

با اینکه آگهی نیمی از صفحه را پر کرده بود و به حروف بسیار درشت چاپ شده و افرادی که احساس بدشانسی می‌کردند عمدتاً آن را ندیدند، درحالی‌که اغلب افراد خوش‌شانس متوجه آن شدند! مطالعه وی نشان داد که افراد بدشانس عموماً عصبی‌تر از افراد خوش‌شانس هستند و این فشار عصبی توانایی آنها در توجه به فرصت‌های غیرمنتظره را مختل می‌کند. در نتیجه، آنها فرصت‌های غیرمنتظره را به خاطر تمرکز بیش از حد بر سایر امور از دست می‌دهند. افراد خوش‌شانس در واقع آدم‌های راحت‌تر و بازتری هستند، در نتیجه آنچه را در اطرافشان وجود دارد و نه فقط آنچه در جستجوی آنها هستند را خوب می‌بینند!

این تمام پاسخ به این مسئله (احساس بدبختی و خوشبختی) نیست، فقط یکی از جواب‌ها می‌تواند باشد.

تحلیل و تجویز راهبردی

احساس بدبختی و خوش بختی پرسشی است که در طول تاریخ ادامه یافته است و ادامه هم دارد. اما می‌توان تا اطلاع ثانوی به دو نکته کلیدی در این زمینه توجه کرد.

۱- اولاً اینکه اصلاً این سؤال اشتباه است. بدبختی یا خوشبختی از نظر واژه‌شناسی اشتباه به نظر می‌رسد چون مفروض گرفته که همه چیز به بخت (شانس، اقبال، یا تقدیر) مرتبط است. در طول تاریخ هزاران ساله فرهنگ و ادبیات ایرانی نیز این مسئله را می‌توانیم از واژه‌ها بفهمیم. به این واژه‌ها دقت کنید: نیک‌اختری، نکوطالعی، خوش‌اقبالی، نیک بختی، نگون‌بختی، سیاه‌بختی و شوربختی. هر هفت واژه تلویحاً این فرض را گرفته‌اند که ریشه شادکامی/ناکامی انسان وابسته است به بیرون. من از زمانی به بعد عمداً به جای واژه خوشبختی، از کلمه کامیابی استفاده می‌کنم. کلمه‌ای که در آن فعالیت و عاملیت مطرح است.

۲- یکی از مهم‌ترین دروسی که در زندگی آموختم (و البته ای‌کاش یکی پیدا می‌شد و به جای آموزش آمیب و جلبک و یون و الکترون و سینوس و کسینوس این‌ها را به ما در مدرسه یاد می‌داد) این است که بین خوشی زندگی و خوبی زندگی تفاوت قائل شوم. در یک زندگی خوش، در جستجوی بیشترین لذت ممکن و کمترین رنج ممکن برای خودم هستم. خوشی زندگی وابسته است به لذت‌ها و رنج‌ها و بسیاری از امور لذت‌بخش یا رنج‌آور از حیطه اختیار و قدرت ما خارج است.

اما در خوبی زندگی داستان کاملاً متفاوت است، در خوبی زندگی، لذت و رنج مهم نیست، بلکه وابسته است به آنچه باید و می‌توانم انجام دهم و آنچه انجام می‌دهم. در هر شرایطی (بدترین شرایط زندگی را در نظر بگیرید طاعون و فقر و سیل) هر کسی می‌تواند کارهایی انجام دهد که اخلاقاً درست است و عملاً امکان‌پذیر است. اگر بین آنچه می‌توانم و باید انجام دهم و آنچه انجام دهم، تطابق وجود داشته باشد، خوبی زندگی رقم خورده است. خوشی زندگی لذت می‌آورد و خوبی زندگی رضایت می‌آورد. لذت، واکنشی است گذرا به رخدادهای دوست داشتی بیرونی. اما رضایت از عمق هستی ما برمی‌خیزد. «خوشی ناشی از لذت» حالی است که زود می‌آید و زود می‌رود اما «رضایت» مقامی است که ماندنی است. مقایسه کنید لذت یک شب ماندن در گران‌ترین هتل دنیا با رضایت ناشی از نجات یک انسان. زندگی ماهاتما گاندی، نلسون ماندلا و مادر ترزا شاید همواره با خوشی همراه نبوده است (که سال‌ها با درد و رنج زیسته‌اند) اما این ناخوشی زندگی چیزی از خوبی زندگی‌شان و رضایت عمیق و ماندگارشان کم نکرد. مزیت خوبی زندگی به خوشی زندگی آن است که بخش زیادی از خوشی زندگی دست شما نیست اما خوبی زندگی به تمامی دست شماست. خوشی زندگی مهم است. اما کافی نیست. خوبی زندگی لازم است.

آرزو نمی‌کنم خوشبخت باشید. امیدوارم که کامیاب باشید. کامیابی ناشی از حضور توأمان خوشی و خوبی زندگی.

مجتبی لشکربلوکی

منبع

کانال دکتر لشکربلوکی – @Dr_Lashkarbolouki

The post احساس بدبختی من ناشی از چیست؟ چرا بدشانسم؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

فضای مجازی و رسانه‌ها پر است از افراد و روانشناسانی که‌ در حال ترویج مثبت‌گرایی و‌‌ مثبت‌اندیشی سمی نسبت به تمامی پدیده‌ها هستند. از اصطلاحات کارما و انرژی مثبت گرفته تا ترویج نگرش مثبت نسبت به هر موضوعی. این ترویج مثبت‌گرایی و این نوع اصطلاحات جدید، تنها با رشد رسانه‌ها و میزان استفاده‌ی مردم از اینستاگرام شکل گرفت. در واقع هرچه بیشتر مردم به این فضا عادت کردند عبارات و‌ کلمات تازه‌ای اختراع شد و خیلی از مسائل به مرور شکل جدیدی به خود گرفتند و وارد دنیای متفاوتی شدند.

چندین سال پیش عموم مردم و افکار عمومی هیچ درک مشخص و اطلاعی از این نوع واژه‌ها نداشتند ولی با گسترش دنیای مجازی اصطلاحات جدید ظهور کردند و حتی تبدیل به شغل شدند. یکی از این شغل‌ها مثبت‌اندیشی سمی و تولید محتوا‌های اینستاگرامی از این موارد است: تلاش و کوشش افراد مشهوری که به موفقیت رسیدند، ترویج روش مثبت‌اندیشی و تلاش طاقت‌فرسایی که می‌تواند هر فردی را به موفقیت برساند.

این محتوا‌ها دارای دو مشکل اساسی هستند. اول اینکه تعریف موفقیت را نمی‌دانند و دوم اینکه از محتواهایی استفاده می‌کنند که به صورت آنی، برای مخاطب جذاب است و سبب ترشح دوپامین در مغزش می‌شود. برای مثال زندگی فردی را نشان می‌دهند که در بازیگری به شهرت فراوان رسیده و در دوران‌ کودکی‌اش یا فقیر بوده یا از ۴ سالگی جلوی آینه تمرین بازیگری می‌کرده و بالاخره خیالش از صحنه‌های جایزه اسکار به واقعیت پیوسته. این محتوا‌ها برای هرکسی جالب و دل‌فریب است. خیال کردن و تصور رویا‌ها در ذهن از بهترین راه‌های فرار از افسردگی است. و به این جهت خواندن خیلی از رمان‌‌ها ذهن را قلقلک میدهد زیرا ما را به دنیا‌ی خیال می‎‌برد و با این‌ روش از دنیای یکنواخت پیرامون فاصله می‌گیریم. به همین دلیل مشخص، مخاطبانِ این نوع پیج‌ها بلافاصله این دسته از ویدیو‌ها را برای یک‌دیگر می‌فرستند و یا در صفحه‌ی شخصی خود بازنشر می‌کنند. در واقع کاری که پیج‌های مثبت‌اندیشی سمی و مخاطبان آن‌ها انجام می‌دهند نوعی تئوری رسانه‌ای هست که احتمالا از آن بی‌خبرند.

“تئوری اتاق پژواک” یا “Echo Chamber”

“اتاق پژواک” به مطلق‌گرایی در تولید محتوا‌های رسانه‌ای اشاره می‌کند. در واقع افرادی که یک سری نگرش و علایق، نسبت به موضوعات مشخصی دارند و به این جهت  نگاه‌ها‌ی مختلف، نگرش‌های‌ متفاوت و مخالف را نمی‌بینند، یک نوع لایف‌ استایل تک بعدی را انتخاب می‌کنند و کل زندگی را براساس یک نوع‌ دیدگاه مطلق به جلو می‌برند. برگردیم به مثال بازیگر سخت‌کوشی که اسکار گرفته. ادمین این پیج مثبت‌گرا، نگرش و عقیده‌اش نسبت به موفیت و بازیگری، سختی کشیدن است. یا اینکه هر کسی که در فقر باشد تنها با تلاش زیاد می‌تواند به اسکار برسد و تنها راه حل این ماجرا تلاش و مثبت بودن است. این سیگنال و نگرش مطلق و تک بعدی که به هیچ یک از فا‌کتور‌های دیگر اشاره‌ای ندارد بسیار مضر و سمی است. در واقع سمی، مثل مصرف مواد مخدر که ذهن انسان و مواجهه‌اش با واقعیت را متلاشی می‌کند. حالا برویم سراغ یک مثال عینی تر که شاید آب پاکی را روی دست افرادی بریزد که مثبت‌گرای متوهم هستد.

دور‌ه‌ی حباب دات کام و ظهور غول‌های فناوری

دوره‌ای که از آوریل ۱۹۹۷ شروع و در ژوئن ۲۰۰۳ از هم پاشید. با پیشرفت اینترنت سرمایه‌گذارها میل شدیدی پیدا کردند که روی شرکت‌های تکنولوژی سرمایه‌گذاری کنند. شرکت‌های اینترنی هم متوجه شده بودند که اگر یک پیشوند e در ابتدای نام خود و یا‌ یک پسوند com. در اخر نام خود اضافه کنند ارزش سهام آنها در بازار افزایش پیدا می‌کند. در این دوران استارتاپ‌های مختلف و مجزایی شکل گرفتند و بعضی از آنها به غول‌های فناوری آینده تبدیل شدند. یکی از این استارتاپ‌ها، شرکت آمازون است که ویدیو‌های انگیزشی مدیر عاملش، جف بزوس در اینستاگرام و رسانه‌ها زبانزد خاص و عام است. اگر چه خیلی از این نوع شرکت‌ها بعد از دوران ترکیدن  حباب یا ورشکسته شدند و از بین‌ رفتند و یا ضرر‌های سنگینی را متحمل شدند، جف بزوس و شرکت امازون هم از این قاعده مستثنی نبود و پس از “حباب دات کام” دچار ضرر‌های مالی سنگینی شد ولی توانست از این‌ دوره‌ که به تراژدی استارتاپ‌ها معروف است، عبور کند. تمامی این توضیحات داده شد که به این نکته برسیم که بازاریاب‌های مثبت‌اندیش، تا به حال به هیچ یک از این فاکتور‌ها در ثروتمند شدن جف بزوس و موفقیت شرکت امازون اشاره‌ای نداشتند. عواملی نظیر ساختار اقتصادی ایالت متحده و بازار آزاد ،‌ ظهور اینترنت در ۱۹۹۰ و هزاران دلیل دیگر که باعث ظهور و گسترش این نوع شرکت‌ها شد. ولی صرفا ویدیو‌یی یک دقیقه‌ای جذاب و انگیزشی در موردش می‌سازند و کپشن‌ می‌زنند” بجنگ تا موفق شوی”.

تعریف موفقیت

پیج‌های مثبت‌اندیشی سمی، اطلاعات درستی در مورد کلمه‌ی موفقیت ندارند. موفقیت می‌تواند در ذهن هر کسی تعریف متفاوتی داشته باشد و یک‌ امر مطلق نیست. برای مثال یک دانش‌آموز با گرفتن نمره‌ی ۲۰ به خوشحالی می‌رسد و خودش را در این برهه‌ی زمانی موفق می‌داند. ولی ممکن است پس از ورود به دانشگاه، کلا فرایندِ گرفتن نمره‌ی خوب برایش بی ارزش شود و موفقیت را یافتن  شغل خوب بداند. دوباره در دهه‌ی بعدی زندگی‌اش، احتمالا به ارزش‌های دیگری فکر کند و موفقیت را مسائل دیگری بداند. موفقیت و شکست به اهداف، ارزش‌ها و نوع دید ما نسبت به محیط اطرافمان و از همه مهم‌تر امکان براورده شدن نیاز‌ها و‌اهداف‌ ما با توجه به جغرافیا و کشوری که در آن زندگی کنیم، برمی‌گردد. برای مثال هزاران دانشجوی پرتلاشی که هدفشان پس از فارغ التحصیل شدن، یافتن یک شغل و داشتن یک درآمد مناسب در رشته‌ی مورد علاقه‌شان بوده اما جامعه و ساختار ضعیف اقتصادی بر خلاف خواسته‌ی آنها حرکت کرده و مجبور شدند کشور را ترک کنند تا به هدفشان در یک جغرافیای دیگر برسند تا حس موفقیت را در زندگی تجربه کنند.

حقیقت مطلق یا توهم

مثبت‌اندیشی سمی و به عبارت دیگر، کاسبی مثبت‌فروشی، بر پایه‌ی یک‌ نگرش مطلق است و هر نوع مطلق‌گرایی، زمینه‌ی گسترش اطلاعات غلط و ترویج زندگی خیالی و متوهمانه را می‌سازد. تلاش و کوشش، لازمه‌ی هر زندگی‌ای است ولی بین تلاش و زجر کشیدن فاصله‌‌ی معنا داری وجود دارد و در کنار تلاش، عنصر‌هایی نظیر توانایی‌های فردی، جبر جغرافیایی و… وجود دارد که می‌تواند مرز یک متوهم کاسب مثبت‌گرا را با یک فرد واقع‌بین معقول، مشخص کند.

و در آخر جمله‌ای از جان استورات میل که نقدی است بر مطلق گرایی :”یگانه آزادی‌ای که شایسته نام آزادیست؛ آزادی دنبال کردن خیر خود به شیوه دلخواه خود است.”

نویسنده: امیر حسین حسینی‌پور

The post مثبت‌اندیشی سمی و دروغ‌های رسانه‌ای appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.