مقالات انسانگرایی و روانشناسی مثبت | مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان https://behdashtravan.com/category/مکاتب-روانشناسی/انسانگرایی-و-روانشناسی-مثبت/ Thu, 15 Apr 2021 23:47:15 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.8.2 https://behdashtravan.com/wp-content/uploads/2017/09/cropped-logo-32x32.png مقالات انسانگرایی و روانشناسی مثبت | مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان https://behdashtravan.com/category/مکاتب-روانشناسی/انسانگرایی-و-روانشناسی-مثبت/ 32 32 معرفی و خلاصه کتاب خوشبینی آموخته شده https://behdashtravan.com/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c-%d9%88-%d8%ae%d9%84%d8%a7%d8%b5%d9%87-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%ae%d9%88%d8%b4%d8%a8%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%ae%d8%aa%d9%87-%d8%b4%d8%af%d9%87/ https://behdashtravan.com/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c-%d9%88-%d8%ae%d9%84%d8%a7%d8%b5%d9%87-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%ae%d9%88%d8%b4%d8%a8%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%ae%d8%aa%d9%87-%d8%b4%d8%af%d9%87/#respond Mon, 19 Apr 2021 12:30:26 +0000 http://behdashtravan.com/?p=7076 معرفی و خلاصه کتاب خوشبینی آموخته شده مارتین سلیگمن که یکی شاید بزرگترین روانشناس زنده‌ی دنیا باشد، در کتاب خوشبینی آموخته شده با ظرافت خاصی مساله خوشبینی را می‌شکافد. نکته مهم این است که خوشبینی در نگاه سلیگمن با مثبت‌اندیشی مرسوم کتاب‌های زرد اختلاف زیادی دارد. او معتقد است افراد بدبین دقیق‌تر و حتی واقع‌بین‌تر …

The post معرفی و خلاصه کتاب خوشبینی آموخته شده appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> معرفی و خلاصه کتاب خوشبینی آموخته شده

مارتین سلیگمن که یکی شاید بزرگترین روانشناس زنده‌ی دنیا باشد، در کتاب خوشبینی آموخته شده با ظرافت خاصی مساله خوشبینی را می‌شکافد. نکته مهم این است که خوشبینی در نگاه سلیگمن با مثبت‌اندیشی مرسوم کتاب‌های زرد اختلاف زیادی دارد. او معتقد است افراد بدبین دقیق‌تر و حتی واقع‌بین‌تر هستند، با این وجود آنها بیشتر در خطر ابتلا به افسردگی هستند، شانس موفقیت کمتری دارند، میانگین عمر کمتری دارند و در برابر سرطان مقاومت کمتری نشان می‌دهند. بله! خوشبین و بدبین بودن یک فرد، تا سطح سلولی زندگی او را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

این کتاب برای عموم نوشته شده است ولی پر است از نتایج پژوهش‌های فوق‌العاده جذاب علمی که نشان می‌دهند چطور سلیگمن، روانشناسی را از چنگال رفتارگرایی زمان خود خارج کرد و درنهایت چگونه روانشناسی مثبت متولد شد. در این کتاب شما یاد می‌گیرید جهان‌بینی خوش‌بینانه چه قواعدی دارد، میزان خوشبینی خود را اندازه می‌گیرید و یاد می‌گیرید چطور بدبینی خود را تغییر دهید.

آزمایش درماندگی آموخته شده روی سگ‌ها

پس از این که مارتین سلیگمن شک‌های خود را در مورد پژوهش روی حیوانات برطرف می‌کند، آزمایش جالبی را طراحی می‌کند که پایه‌های رفتارگرایی را تکان داد. به تعدادی سگ در یک قفس از طریق کف قفس، شوک الکتریکی وارد می‌شد. هر سگ با اولین شوک به بیرون قفس می‌پرید. به دسته دوم سگ‌ها شوک وارد می‌شد و در قفس بسته می‌شد و راهی برای فرار آنها گذاشته نمی‌شد. بعد از چند شوک سگ‌ها دیگر تلاش نمی‌کردند، فقط صبر می‌کردند تا شوک تمام شود. به عبارت دیگر آنها درماندگی را یاد می‌گیرند: هر قدر هم دست و پا بزنم، موفق نمی‌شوم. حال وقتی در قفس هم برداشته شود، باز هم پاسخ سگ به شوک انفعال و بی‌حرکتی است. سگ‌های درمانده شده به هیچ وجه تکان نمی‌خوردند، حتی وقتی در قفس باز می‌شد.

این آزمایش به شدت خشم رفتارگرایان را برانگیخت. سلیگمن و همکارانش به خوبی از پس منتقدین بر می‌آیند و تنها در برابر یک سوال خود را عاجز می‌دیدند: چرا با وجود این که سگ‌های زیادی درمانده می‌شوند، چیزی حدود یک سوم آنها در برابر درماندگی مقاومت می‌کنند؟ برای این سوال سلیگمن سبک تبیین را مطرح می‌کند.

سبک تبیین

اتفاقات مثبت و منفی برای همه افراد چه خوشبین و چه بدبین، به یک میزان رخ می‌دهد اما افراد خوشبین این اتفاقات را راحت‌تر رد می‌کنند و کمتر دچار درماندگی می‌شوند. سبک تبیین به نوعی جهان‌بینی ما را نشان می‌دهد، این که چطور دنیا و اتفاقات را تفسیر می‌کنیم. ما به سه روش یک اتفاق را ارزیابی می‌کنیم.

شخصی‌سازی: درونی در برابر بیرونی

در نوع اول ما به تعیین عاملیت اتفاق می‌پردازیم و بررسی می‌کنیم چه کسی باعث یک اتفاق بوده است. اگر اتفاق را به شخص خودمان نسبت بدهیم، آن را اصطلاحا درونی می‌کنیم و اگر آن را بیرون از خودمان نسبت دهیم، اصطالاحا ان را بیرونی دانسته‌ایم. به طور مثال وقتی نمره کمی در امتحان می‌گیریم، اگر علت آن را ضعف خودمان یا تلاش کم خود بدانیم، سبک تبیین ما درونی است و اگر علت نمره کم را سوالات سخت یا بدشانسی بدانیم، آن را بیرونی دانسته‌ایم.

پایداری: موقت در برابر دائمی

نوع دوم به این بر می‌گردد که ما چقدر اتفاقات را گذرا یا پایدار می‌دانیم. در مثال قبلی فرد ممکن است نمره کم خود را یک چیز دائمی بداند و بگوید:” من همیشه بی استعداد هستم و نمره کمی می‌گیرم” یا شاید آن را موقت ارزیابی کند و بگوید ” این بار به قدر کافی تلاش نکردم، دفعه بعد اگر بخوانم نمره بهتری می‌گیرم”.

فراگیری : اختصاصی در برابر فراگیر

در این روش، ما اتفاق را از نظر فراگیری بررسی می‌کنیم. در مثال قبلی ممکن است بگوییم من در کلا دانش‌اموز خوبی نیستم (فراگیر) یا بگوییم من فقط در آن درس ضعیف عمل می‌کنم (اختصاصی)

سبک تبیین خوشبینانه در برابر بدبینانه

وقتی اتفاق بدی می‌افتد، افراد خوشبین معمولا آن را بیرونی، موقت و اختصاصی برداشت می‌کنند و افراد بدبین درونی، دائم و فراگیر می‌دانند. همین اتفاق در مورد اتفاقات مثبت برعکس رخ می‌دهد. در ادامه با مثال توضیح می‌دهیم. فرض کنید دچار تصادف رانندگی می‌شوید. اگر خوشبین باشید چنین تفسیر می‌کنید: زمین لغزنده بود و ترمز راننده مقابل به شدت محکم بود و من کاری از دستم بر نمی‌آمد (بیرونی)  دفعه بعد که زمین خشک باشد، دیگر دچار چنین اتفاقی نمی‌شوم (موقت) و من فقط در روزهای بارانی دچار سانحه می‌شوم (اختصاصی. حال اگر فردی بدبین دچار سانحه شود: من بی‌عرضه بازی در آوردم و دیر ترمز کردم (درونی) و هیچوقت راننده خوبی نبودم و نخواهم بود. دربیشتر موارد زندگی‌ام هم من چنین مشکلاتی دارم (دایم و فراگیر). برای اتفاقات مثبت دقیقا همین سناریو بر عکس می‌شود و افراد خوشبین آن را درونی، دایم و فراگیر برداشت می‌کنند.

از بدبینی به خوشبینی: چطور خوشبین‌تر باشیم

خبر خوب سلیگمن و روانشناسی جدید این است که اگر بتوانید افکار خود را تغییر دهید، زندگی خود را تغییر می‌دهید. سلیگمن به شما در این کتاب یاد می‌دهد چطور با تکنیک‌های رفتاری و شناختی بر بدبینی خود فائق آیید. این تغییر را می‌توانید برای خود، سازمان خود و کودک خود به کار گیرید.

با کمک گرفتن از روش ABC می‌توان افکار بدبینانه خود را شناسایی کنیم. سه نوع می‌توان این افکار را تغییر داد:

رفتاری: مثلا وقتی فکر بدبینانه‌ای می‌آید آن را یادداشت کنیم تا بعدا به ان رسیدگی کنیم یا محکم به دیوار بکوبید و به خودتان بگویید بس کن. این روش‌ها موقتی هستند ولی سبک تبیین شما را به شکلی دیم عوض نمی‌کنند.

جداسازی: باید یادتان باشد که این افکار بدبینانه صرفا یک فکر هستند، نه وحی منزل. اگر فکری به شما می‌گوید شما بی‌عرضه هستید، معنی آن این نیست که واقعا این گونه است.

شناختی: در این روش، که پایدارترین روش هم هست، این است که با افکار بدبینانه چالش می‌کنیم:

  • چه دلایلی برای این فکر وجود دارد؟
  • آیا تفسیر دیگری هم وجود دارد؟
  • حال فرض کنیم این فکر درست است آیا واقعا فاجعه‌ای رخ می‌دهد(فاجعه‌زدایی)
  • سودمندی این فکر چیست؟ اگر نمی‌توانیم برای غلط بودن فکری دلیل بیاوریم، باید ببینیم این فکر چه سودی برای ما دارد. مثلا ممکن است واقعا جهان جای ناعادلانه‌ای باشد، اما فکر کردن به آن چه سودی دارد؟

خوشبینی، افسردگی و مساله مسئولیت

سلیگمن دو نظریه افسردگی را مطرح می‌کند:

  • در نظریه روانکاوی افسردگی خشمی است که پیکانش به جای بیرون درون را نشانه رفته است. ” پدر بی‌انصاف است و من را تنبیه می‌کند، اما پدر عزیزتر از آن است که او را بی‌انصاف بدانیم، پس حتما من مشکلی دارم که پدر چنین رفتاری می‌کند”
  • در نظریه زیستی باور بر این است وقتی شیمی مغز بر هم می‌خورد، افسردگی رخ می‌دهد.

سلیگمن هرچند نظریه دوم را موجه‌تر می‌داند، هر دوی آنها را در بسیاری از موارد ناکارآ تلقی می‌کند و معتقد است افسردگی اصلا چیز پیچیده‌ای نیست و با تغییر سبک تبیین تا حد زیادی افسردگی درمان می‌شود.

در نهایت سلیگمن ابراز نگرانی می‌کند بیرونی کردن بیش از حد مسایل توسط خوشبین ممکن است منجر به این شود که مسئولیت از سر افراد باز شود که اصلا مطلوب نیست، اما می‌دانیم افراد افسرده بیش از حد مسئولیت می‌پذیرند و باید کمی از بار آنها کاهش داده شود و بعدا متذکر می‌شود که اهمیت شخصی‌سازی در برابر پایداری و فراگیری به مراتب کمتر است.

جمع‌بندی کتاب خوشبینی آموخته شده

این کتاب هم یک کتاب محبوب خودآموز است و هم یک کتاب علمی. اگر کسی آن را خوب بخواند و به کار ببندد، می‌تواند زندگی خودش را عوض کند. همچنین به اندازه یک کتاب علمی پر است از نکات علمی و دقیق. پژوهش‌هایی که سلیگمن برای ما تعریف می‌کند جذابیت زیادی دارد و مطلب را برای ما شفاف می‌کند. او تمام معایب و مزایای بدبینی و خوش‌بینی را برای ما بر می‌شمرد و از ما می‌خواهد بتوانیم از هر دو مهارت فکری به موقع استفاده کنیم.

کتاب خوشبینی آموخته شده

نویسنده کتاب: مارتین سلیگمن

نویسنده متن: بهروز هاشمی

The post معرفی و خلاصه کتاب خوشبینی آموخته شده appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c-%d9%88-%d8%ae%d9%84%d8%a7%d8%b5%d9%87-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%ae%d9%88%d8%b4%d8%a8%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%ae%d8%aa%d9%87-%d8%b4%d8%af%d9%87/feed/ 0 خودباوری سالم و نشانه‌های آن https://behdashtravan.com/%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%a8%d8%a7%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%85-%d9%88-%d9%86%d8%b4%d8%a7%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%86/ https://behdashtravan.com/%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%a8%d8%a7%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%85-%d9%88-%d9%86%d8%b4%d8%a7%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%86/#respond Thu, 04 Feb 2021 11:30:26 +0000 http://behdashtravan.com/?p=6025 شش نشانه خودباوری سالم خود باوری سالم در نگاه اول شاید مساله‌ای بدون شبهه باشد، اما در واقع چنین نیست. معمولا بسیاری از ما افراد خودشیفته و کسانی را که در مواجهه با مشکلات زندگی دست به دامن مکانیزم جبران می‌شوند، جز افرادی تلقی می‌کنیم که به خودشان باور دارند. حتی کسانی که فارغ از …

The post خودباوری سالم و نشانه‌های آن appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> شش نشانه خودباوری سالم

خود باوری سالم در نگاه اول شاید مساله‌ای بدون شبهه باشد، اما در واقع چنین نیست. معمولا بسیاری از ما افراد خودشیفته و کسانی را که در مواجهه با مشکلات زندگی دست به دامن مکانیزم جبران می‌شوند، جز افرادی تلقی می‌کنیم که به خودشان باور دارند. حتی کسانی که فارغ از واقعیت خود را خوب ارزیابی می‌کنند. در این نوشته سعی کردیم تا نشانه‌های خودباوری سالم را معرفی کنیم

خودباوری سالم بر شش اصل استوار است:

زندگی آگاهانه

یعنی به واقعیت احترام بگذارید، بدون طفره رفتن و انکار. هنگام انجام هر کاری از آن آگاه باشید. سعی کنید بفهمید چه چیزهایی علایق، ارزش‌ها و اهداف شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هم از دنیای بیرونی و هم از دنیای درونی خود آگاه باشید.

پذیرش خویشتن

یعنی قبول این واقعیت که افکار، احساسات و اعمالتان متعلق به شماست، مهربانانه و محترمانه رفتار کردن با خودتان، حتی وقتی برخی احساسات یا تصمیم‌هایتان را تحسین نمی‌کنید یا از آن‌ها لذت نمی‌برید و نیز پرهیز از ماندن در ارتباطی طردکننده یا خصومت‌آمیز.

مسئولیت‌پذیری

یعنی درک کنید شما در انتخاب‌ها و اعمالتان مختارید و باید منبع نهایی احساس رضایتتان باشید. هیچ‌کس جز خودتان به شما خدمت نمی‌کند، کسی قرار نیست بیاید زندگی‌تان را برای شما سروسامان دهد، شما را خوشحال کند یا به شما عزت‌نفس بدهد.

ابراز وجود

یعنی به خواسته‌ها و نیازهایتان احترام بگذارید و شکل‌های مناسب ابراز آن‌ها را در واقعیت جستجو کنید. با خودتان در برخورد با دیگران با احترام و مناسب رفتار کنید. از کسی که هستید راضی باشید به دیگران اجازه دهید این واقعیت را ببینند و از باورها و ارزش‌ها و احساساتتان حمایت کنید.

زندگی هدفمند

یعنی برای تعیین اهدافتان مسئولیت بپذیرید، اعمالی را انجام دهید که به شما اجازه می‌دهد آن‌ها را به دست آورید. خودتان را در مسیر موفقیت نگه دارید و در جهت تکمیل اهداف خود حرکت کنید.

زندگی همراه با راستی و درستی

یعنی از اصولی رفتاری پیروی کنید که شما را در اقدام‌هایتان وفادار نگه دارد؛ ایجاد سازگاری و تجانس بین آنچه می‌دانید، آنچه می‌گویید و آنچه انجام می‌دهید، به قول‌هایتان پایبند باشید، به تعهدات خود احترام گذارید و به گفته‌های خود عمل کنید.

منبع

کلینیک روان‌پزشکی و روانشناسی پل امید – @poleomidcilinic

The post خودباوری سالم و نشانه‌های آن appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%a8%d8%a7%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%85-%d9%88-%d9%86%d8%b4%d8%a7%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%86/feed/ 0 حرمت نفس و اعتمادبه‌نفس کودک https://behdashtravan.com/%d8%ad%d8%b1%d9%85%d8%aa-%d9%86%d9%81%d8%b3-%d9%88-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%af%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d9%86%d9%81%d8%b3-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9/ https://behdashtravan.com/%d8%ad%d8%b1%d9%85%d8%aa-%d9%86%d9%81%d8%b3-%d9%88-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%af%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d9%86%d9%81%d8%b3-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9/#respond Thu, 26 Nov 2020 11:30:36 +0000 http://behdashtravan.com/?p=6117  حرمت نفس و اعتمادبه‌نفس کودک حرمت نفس و اعتمادبه‌نفس کودک : زمانی که فرزندتان می‌خواهد با شما صحبت کند، اگر آب هم دستتان هست زمین بگذارید و سرتاپا گوش شوید و تا زمانی که صحبت‌های او تمام نشده است، صحبت نکنید و در ضمن نخواهید در آن زمان نقش معلمی ایفا کنید و اشتباهات او …

The post حرمت نفس و اعتمادبه‌نفس کودک appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]>  حرمت نفس و اعتمادبه‌نفس کودک
  • حرمت نفس و اعتمادبه‌نفس کودک : زمانی که فرزندتان می‌خواهد با شما صحبت کند، اگر آب هم دستتان هست زمین بگذارید و سرتاپا گوش شوید و تا زمانی که صحبت‌های او تمام نشده است، صحبت نکنید و در ضمن نخواهید در آن زمان نقش معلمی ایفا کنید و اشتباهات او را اصلاح کنید. با این کار، او درمی‌یابد که چقدر برای او ارزش و احترام زیادی قائل هستید.
  • هر زمانی که احساس خوبی نسبت به فرزندتان پیدا می‌کنید، آن را به صورت عملی و زبانی و از صمیم قلب ابراز کنید. گفتار و رفتار محبت‌آمیز و ستایش‌گرانه اولاً باعث می‌شود تا کودک از حس و نظر شما در مورد خودش مطلع و مطمئن شود و ثانیاً آنها را در درون خود تکرار و نهادینه کند.
  • در تشویق و تحسین کردن و توجه به او دست‌ودل‌باز باشید. نگران نباشید، این عمل شما منجر به لوس شدن کودک نمی‌شود. بلکه برعکس باعث جلوگیری از آن می‌شود (البته به شرط اینکه در حد اغراق نباشد و در ضمن دروغ نباشد). در واقع بچه‌هایی که چنین کمبودی را حس می‌کنند، گرایش به لوس شدن دارند. بجای اینکه سرزنش‌گر، منع‌کننده و توبیخ‌گر باشید، سعی کنید تا حد امکان اشتباهات او را نادیده بگیرید و برعکس با ذره‌بین به دنبال پیدا کردن رفتار و صفات خوب او باشید و از آنها (خصوصاً در جمع) تعریف کنید. بهتر است تعریف و تمجید شما هدفمند و توصیفی باشد. مثلاً (ببین کوچولوی گلم چقدر قشنگ اتاقش را مرتب کرده! همه چیز را سرجاش گذاشته یا «ممنونم که به مامان کمک می‌کنی تا به داداش کوچولوت غذا بدم، تو خیلی مهربونی!» حتی در مواردی که خود را کنترل کرده و از انجام کاری منع شده، خودداری کرده است، بایستی کودک تشویق و تحسین شود. برای مثال، «از اینکه موقع جواب دادن تلفن، سروصدا نکردی یا چیزی نخواستی خیلی ممنونم، تو چقدر خوب وقت‌شناسی عزیزم!»
  • از هر نوع طعنه زدن، دست انداختن، انگ زدن و دادن صفات نامناسب جداً پرهیز کنید. در برخی موارد لازم است تا رفتار نامناسب (و نه خود شخصیت کودک) مورد انتقاد قرار گیرد ولی هرگز این اجازه را ندارید که سرزنش شما همراه با تمسخر و یا تحقیر باشد (حتی به عنوان شوخی). کلماتی همچون دست‌وپا چلفتی، تنبل، هپلو، کور، کچل، تپل، خنگ و … همچون تیری زهرآگین بر حرمت نفس و شخصیت کودک هستند (تا ۶-۷ سالگی درکی از شوخی ندارند). در انتقاد سعی کنید از کلمه من بجای «تو» استفاده شود. برای مثال، بجای اینکه بگویید: «چرا تو این‌قدر نامرتب و تنبلی؟ نمی‌تونی یه کار به این سادگی رو انجام بدی؟» بگویید: «عزیزم من دوست دارم لباس‌هاتو مرتب تو کمد یا جالباسی بذاری تا اینکه روی کف اطاق ریخته شوند».
  • به کودک خود بیاموزید تا جملات تأییدی مثبت در مورد خود را تمرین کند. دادن انرژی و تلقین مثبت به خود در انجام تمامی امور مهم و تأثیرگذار است. طرز تفکر و تلقی ما تعیین‌کننده احساس ما و احساس تعیین‌کننده رفتار خواهد بود. باید در زمان‌های مناسب به فرزندمان بیاموزیم تا از جملات تأییدی مثبت در مورد خود استفاده کنند. مثلاً «اگر به تلاشم ادامه بدهم میتونم موفق به شم».
  • در تصمیم‌گیری‌هایی که به نحوی کودکتان نیز دخیل است، نظر او را نیز جویا شده و اگر تصمیم او زیان‌بار نیست، حتماً انجام دهید. مثلاً در مورد رنگ یا تزئین اطاقش اجازه دهید تا به کمک شما خود او تصمیم بگیرد و شما فقط مجری خواسته‌هایش باشید.
  • در بازی‌ها هرازگاهی ببازید و نشان دهید که شکست آخر خط نیست.
  • هرازگاهی به عمد اشتباه کنید و به فرزندتان نشان دهید نه تنها شما که برای او قادر مطلق به حساب میایید نیز ممکن است اشتباه کنید بلکه مسئولیت اشتباه خود را می‌پذیرید و سعی در اصلاح آن می‌کنید و از تلاش برای بهتر شدن و امید به اصلاح نیز دست نمی‌کشید.
  • در حد توان کودک، در انجام امور مربوط به خودتان از او کمک بخواهید و کارش را تحسین کنید. مهم نیست که کامل انجام داده باشد یا نه (از کمک به گل‌کاری و شستن ماشین گرفته تا شکستن تخم‌مرغ در ظرف، دکور منزل و …).

تقویت حرمت نفس و اعتمادبه‌نفس کودک  نوشته دکتر اصغر ساداتیان

منبع

حرمت نفس و اعتمادبه‌نفس کودک

psysh.ir

The post حرمت نفس و اعتمادبه‌نفس کودک appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d8%ad%d8%b1%d9%85%d8%aa-%d9%86%d9%81%d8%b3-%d9%88-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%af%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d9%86%d9%81%d8%b3-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9/feed/ 0 روان‌شناسی مثبت‌نگر مارتین سلیگمن https://behdashtravan.com/%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d9%85%d8%ab%d8%a8%d8%aa%e2%80%8c%d9%86%da%af%d8%b1-%d9%85%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8c%d9%86-%d8%b3%d9%84%db%8c%da%af%d9%85%d9%86/ https://behdashtravan.com/%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d9%85%d8%ab%d8%a8%d8%aa%e2%80%8c%d9%86%da%af%d8%b1-%d9%85%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8c%d9%86-%d8%b3%d9%84%db%8c%da%af%d9%85%d9%86/#respond Thu, 05 Dec 2019 11:30:26 +0000 http://behdashtravan.com/?p=5146 روان‌شناسی مثبت‌نگر یا positive psychology یکی از شاخه‌های نوپا در روان‌شناسی است که نسبت به دیگر شاخه‌های روان‌شناسی رویکردی متفاوت دارد. همان‌گونه که می‌دانید روان‌شناسی مطالعه‌ی علمی رفتار و فرآیندهای روانی است. روان‌شناسی زمینه‌های گوناگونی را دربر می‌گیرد اما با گذر زمان رویکرد درمانی بیش از دیگر رویکردها مورد توجه روان‌شناسان و پژوهشگران قرار گرفت. …

The post روان‌شناسی مثبت‌نگر مارتین سلیگمن appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> روان‌شناسی مثبت‌نگر یا positive psychology یکی از شاخه‌های نوپا در روان‌شناسی است که نسبت به دیگر شاخه‌های روان‌شناسی رویکردی متفاوت دارد. همان‌گونه که می‌دانید روان‌شناسی مطالعه‌ی علمی رفتار و فرآیندهای روانی است. روان‌شناسی زمینه‌های گوناگونی را دربر می‌گیرد اما با گذر زمان رویکرد درمانی بیش از دیگر رویکردها مورد توجه روان‌شناسان و پژوهشگران قرار گرفت. پس از جنگ جهانی دوم، روان‌شناسی به‌طور گسترده‌ای به دانشی تبدیل شد که به درمان اختلالات روانی توجه داشت. یکی از دلایل این رخداد این است که جنگ جهانی دوم زمینه را برای بروز اختلالات روانی فراهم کرد.

در این هنگام روان‌شناسی با بهره‌گیری از مدل بیماری انسان، بر اصلاح آسیب‌ها تمرکز کرد. این تمرکز به پدید آمدن روش‌های روان‌درمانی گوناگون و سودمند برای بسیاری از چالش‌ها و اختلالات روانی انجامید. رویکردهایی مانند روانکاوی، روان‌شناسی رفتارگرا و روان‌شناسی شناختی رفتاری در این زمینه پیشتاز بودند. روان‌شناسی پس از جنگ جهانی دوم رویکردی شبه پزشکی پیدا کرد. تمرکز روان‌شناسی در این هنگام بر روی نقاط ضعف، چالش‌ها و مشکلات بود و روان‌شناسان تلاش می‌کردند این مشکلات را حل کنند. چنین رویکردی باعث شد که شکوفایی، توانمندی و ویژگی‌های مثبت افراد، کم‌تر مورد توجه قرار گیرد. این در حالی است که توجه به توانمندی و ویژگی‌های مثبت بسیار ارزشمند و مهم است. روان‌شناسی مثبت‌نگر با این هدف شکل گرفت که این کمبود را در روان‌شناسی جبران کند.

تعریف روان‌شناسی مثبت‌نگر یا Positive Psychology

روانشناسی مثبت نگر مطالعه علمی کارکردهای بهینه‌ی انسانی است و هدف آن درک بهتر و به کارگیری این عوامل در کامیابی و شکوفایی افراد و جوامع است.

مارتین سلیگمن روان‌شناسی مثبت‌نگر یا Positive Psychology را بنیان گذاشت

مارتین سلیگمن پدر روان‌شناسی مثبت‌نگر است. مارتین سلیگمن، روان‌شناس و استاد دانشگاه پنسیلوانیا در سخنرانی‌اش در سال ۱۹۹۸ اعضای انجمن روانشناسی آمریکا (APA) را به بازگشت به ریشه‌های روان‌شناسی و نه تنها تمرکز بر روان‌درمانی فراخواند. بر پایه‌ی دیدگاه سلیگمن و سیکزنت میهالی، هنگام مطالعه‌ی سلامت روانی فرا رسیده است. زیرا درک روان‌شناسان از اختلال روانی و بقای انسان‌ها تحت شرایط ناگوار (مانند جنگ جهانی دوم) کامل شده است.

درحالی‌که دانش ما درباره اینکه چه چیزی زندگی را معنادار می‌کند و چگونه تحت تأثیر شرایط بی‌خطر افراد شکوفا می‌شوند کامل نیست. پس از سخنرانی سلیگمن در سال ۱۹۹۸ گروه بزرگی از پژوهشگران، تمرکز منفی در روانشناسی را رها کردند و به تمرکز بر ویژگی‌ها و توانمندی‌های مثبت و نیز تأسیس موسسه‌های مثبت‌نگر اقدام کردند. هم‌اکنون روان‌شناسی مثبت‌نگر در دانشگاه‌های سراسر جهان تدریس می‌شود. از سوی دیگر انجمن‌ها و سازمان‌های تخصصی نیز در این زمینه آغاز به کار کردند که برجسته‌ترین آن‌ها انجمن جهانی روان‌شناسی مثبت‌نگر است.

حوزه‌های روان‌شناسی مثبت‌نگر

روان‌شناسی مثبت‌نگر تغییری در روان‌شناسی به وجود آورد که به‌جای تلاش، در کاهش آسیب‌ها، بر بهبود کیفیت زندگی تأکید دارد. حوزه روانشناسی مثبت‌نگر در سطح ذهنی به تجارب ارزشمندی مانند: بهزیستی، خرسندی (در گذشته)، امید و خوش‌بینی (در مورد آینده) و سیالی و شادکامی (در زمان حال)؛ در سطح فردی متمرکز ویژگی‌های فردی مانند: عشق، شجاعت، مهارت میان‌فردی، حساسیت به زیبایی، پشتکار، بخشش، اصالت، آینده‌نگری، معنویت، استعداد بالا؛ و در سطح گروهی به فضیلت‌های شهروندی و مؤسساتی که افراد را به‌سوی شهروندی بهتر، مسئولیت‌پذیر، زاینده، میانه‌رو و دارای اخلاق کاری سوق می‌دهند می‌پردازد.

برای آشنایی با روانشناسی انسانگرا وارد این لینک شوید.

منبع

آقای روان‌شناس

The post روان‌شناسی مثبت‌نگر مارتین سلیگمن appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d9%85%d8%ab%d8%a8%d8%aa%e2%80%8c%d9%86%da%af%d8%b1-%d9%85%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8c%d9%86-%d8%b3%d9%84%db%8c%da%af%d9%85%d9%86/feed/ 0 فلسفه تربیتی روسو https://behdashtravan.com/%d9%81%d9%84%d8%b3%d9%81%d9%87-%d8%aa%d8%b1%d8%a8%db%8c%d8%aa%db%8c-%d8%b1%d9%88%d8%b3%d9%88/ https://behdashtravan.com/%d9%81%d9%84%d8%b3%d9%81%d9%87-%d8%aa%d8%b1%d8%a8%db%8c%d8%aa%db%8c-%d8%b1%d9%88%d8%b3%d9%88/#respond Sun, 23 Jun 2019 10:30:50 +0000 http://behdashtravan.com/?p=5007 فلسفه تربیتی روسو و طبیعت‌گرایی رمانتیک فلسفه تربیتی روسو با لاک هم‌داستان استکه کودکان با بزرگ‌سالان متفاوت هستند.. اما روسو معتقد بود کودکان ظرف خالی یا لوح سفید نیستند. بلکه شیوه‌های احساس و تفکر خاص خود را دارند زیرا کودکان مطابق با طرح طبیعت رشد می‌کنند. او برای به وجود آوردن یک فرد سالم به‌هیچ‌وجه …

The post فلسفه تربیتی روسو appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> فلسفه تربیتی روسو و طبیعت‌گرایی رمانتیک

فلسفه تربیتی روسو با لاک هم‌داستان استکه کودکان با بزرگ‌سالان متفاوت هستند.. اما روسو معتقد بود کودکان ظرف خالی یا لوح سفید نیستند. بلکه شیوه‌های احساس و تفکر خاص خود را دارند زیرا کودکان مطابق با طرح طبیعت رشد می‌کنند. او برای به وجود آوردن یک فرد سالم به‌هیچ‌وجه نیروهای محیط، به‌ویژه محیط اجتماعی اعتقاد نداشت. به‌جای آنکه برای آموزش شیوه‌های درست فکر کردن به کودکان شتاب کنیم، باید به آنان فرصت دهیم تا قابلیت‌های خودشان را به کمال برسانند. باور او در مورد طرح زمینه طبیعی برای رشد سالم، سنت رشد گرایی را در روان‌شناسی به وجود آورد. طغیان روسو بر ضد جامعه از زندگی شخصی او نشأت گرفت.

انسان‌ها طبیعتاً خوب هستند و می‌توانند بر اساس احساسات خود انگیزشان با خوشبختی زندگی کنند اما نیروهای اجتماعی آنها را به بند می‌کشند. امیل، کتاب مهم روسو درباره رشد و تعلیم و تربیت کودک است. روسو نظام فئودالی و کلیسا را مورد اعتراض قرار می‌داد.

«انسان، آزاد به دنیا می‌آید، اما همه‌جا در زنجیر است»ژان ژاک روسو

نظریه‌ی روسو درباره رشد

رشد کودک طی چهار مرحله اصلی به‌پیش می‌رود.

مرحله‌ی یک: نوباوگی (infancy) تولد تا حدود دو سالگی

جهان را مستقیماً از طریق حواسشان تجربه می‌کنند. از اندیشه‌ها یا منطق هیچ نمی‌دانند و تنها لذت و درد را تجربه می‌کنند. ما با وسواس اشتباهات آنها را اصلاح می‌کنیم اگرچه کودکان به‌مرورزمان تکلم خود را اصلاح خواهند کرد.

مرحله‌ی دو: کودکی (childhood) از دو تا دوازده سالگی

استقلال جدیدی به دست می‌آورند، می‌توانند حرف بزنند، خودشان غذا بخورند، به اطراف بدوند، صاحب نوعی استدلال می‌شوند. تفکر آنها هنوز تجسمی و حسی می‌باشد.

مرحله‌ی سه: اواخر کودکی، از حدود ۱۲ تا ۱۵ سالگی

انتقال بین کودکی و نوجوانی، قدرت جسمانی بیشتر، در حوزه شناخت پیشرفت پیدا می‌کنند. هنوز قادر به تفکر محض در مسائل نظری و موضوعات کلامی نیستند. کودکان پیش اجتماعی‌اند، یعنی به آنچه برای خود لازم و مفید است توجه می‌کنند. از کار کردن با اشیا فیزیکی لذت می‌برند و از طبیعت یاد می‌گیرند و دنیای کتاب و جامعه، برای آنان بیگانه است.

مرحله‌ی چهار: نوجوانی

با بلوغ به موجود اجتماعی تبدیل می‌شود. نوجوانی تولد دیگر را تجربه می‌کند. وضعیت جسمانی تغییر و تغییرات احساسی از درون آغاز می‌شود. تغییر خلق، عصبانی شدن مکرر، آشوب‌های ذهنی پیوسته، در حضور جنس مخالف از خجالت سرخ، از احساسات جنسی آگاه می‌شود. خودکفا نیست و جذب دیگران می‌شود. می‌تواند به مفاهیم انتزاعی بپردازد.

به عقیده روسو این مراحل بر اساس برنامه طبیعت با توالی ثابت روی می‌دهند.

روش تربیتی روسو

کودکان به هیچ‌وجه به راهنمایی بزرگ‌سالان نیاز ندارند. همچنان نباید اجازه داد تا کودکان نظرشان را بر ما تحمیل کنند. فقط زمانی چیزی را برای کودک مهیا کنید که کودک تمایل ذاتی به داشتن آنشی داشته باشد ولی هرگز اجازه ندهید که شما را به هوس خود وادار کند.

هرگز کودک را به کاری وادار یا رفتارهای او را اصلاح نکنید. چنین اعمالی موجب ترس و اضطراب کودکان می‌شود.

وقتی از کودکان بخواهید چیزهایی را یاد بگیرند که فراتر از توان آنهاست تنبل و بی‌انگیزه می‌شوند.

جامعه با چنان سرعتی تغییر می‌کند که واقعاً نمی‌توان پیش‌بینی کرد چه دانشی برای آینده کودک مفید خواهد بود. وسواس ما درباره آینده بزرگ‌ترین دام‌هاست، یعنی اینکه با عجله چیزی به کودکانمان بیاموزیم که تصور کنیم سودمند خواهد بود. عجله نکنیم و به کودکان فرصت دهیم تا به شیوه‌هایی که برای آنان طبیعی است خودشان آنچه را باید فرابگیرند.

رشد بر اساس برنامه زمانی زیستی و به‌گونه‌ای درون‌زاد پیش می‌رود که آن را رسش زیستی می‌نامند. کودکان باید به دور از تأثیرات مخرب جامعه فکر کنند و بنابراین روسو اعلام کرد که خواست طبیعت این است که کودکان جدا از اجتماع زندگی کنند حتی اگر این اجتماع بیشتر بداند. بزرگ‌سالان کودکان را برده مقررات اجتماعی می‌کنند. روسو بر تفکر مستقل اهمیت قائل است و معتقد است کودکان می‌توانند راه خود را در اجتماع پیدا کنند.

پیمان دوستی
۱۷ فروردین ۱۳۹۴

منبع

دوستی

The post فلسفه تربیتی روسو appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d9%81%d9%84%d8%b3%d9%81%d9%87-%d8%aa%d8%b1%d8%a8%db%8c%d8%aa%db%8c-%d8%b1%d9%88%d8%b3%d9%88/feed/ 0 عزت نفس زنان ایرانی و خودپذیری آنها https://behdashtravan.com/%d8%b9%d8%b2%d8%aa-%d9%86%d9%81%d8%b3-%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%ae%d9%88%d8%af%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a2%d9%86%d9%87%d8%a7/ https://behdashtravan.com/%d8%b9%d8%b2%d8%aa-%d9%86%d9%81%d8%b3-%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%ae%d9%88%d8%af%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a2%d9%86%d9%87%d8%a7/#respond Tue, 18 Jun 2019 10:30:41 +0000 http://behdashtravan.com/?p=5607 عزت نفس زنان : جلوی آینه می‌ایستد و خوب خودش را برانداز می‌کند. به جهت‌های مختلف می‌چرخد و چربی‌های جمع‌شده دور شکم و پهلویش را توی مشتش اندازه می‌گیرد. چند دقیقه‌ای از سر یأس و ناامیدی به حجم پوست و چربی جمع‌شده در دستش در آینه روبرو خیره می‌شود و می‌رود توی فکر؛ فکر عمیق …

The post عزت نفس زنان ایرانی و خودپذیری آنها appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> عزت نفس زنان : جلوی آینه می‌ایستد و خوب خودش را برانداز می‌کند. به جهت‌های مختلف می‌چرخد و چربی‌های جمع‌شده دور شکم و پهلویش را توی مشتش اندازه می‌گیرد. چند دقیقه‌ای از سر یأس و ناامیدی به حجم پوست و چربی جمع‌شده در دستش در آینه روبرو خیره می‌شود و می‌رود توی فکر؛ فکر عمیق …

این قصه هر روز خیلی از زن‌هاست. قصه خیلی از آنان که بدنشان را دوست ندارند. قصه زن‌هایی که بلد نیستند به ترک‌های شکمشان بعد از زایمان عشق بورزند. بلد نیستند عاشق جثه ظریف و قد کوتاهشان، کک و مک‌هایشان، پوست اضافه شکمشان و … باشند. اصلاً انگار این چربی‌های اضافه یک وقت‌هایی بغض می‌شوند و گیر می‌کنند توی گلو. اصلاً انگار می‌شوند یک خشم فروخفته.

شاید با خودتان بگویید که ساده‌انگارانه است اما برای اینکه بهتر متوجه شوید، روایت‌های زیر را بخوانید:

«یه مشکلی برام پیش اومده که فکر نکنم هیشکی بتونه بهم کمک کنه. شوهرم از ظاهرم یه ایراد گنده گرفت. من از لحاظ صورت، همه بهم میگن خوبم. شوهرمم می‌گه از صورتم خیلی راضیه اما انداممو دوس نداره. می‌دونین؟ من قدم ۱۶۴ و وزنم ۶۱ کیلوئه. قد و وزنم به هم می‌خورن. نه لاغرم، نه چاق؛ اندامم متعادله اما شوهرم میگه دوست دارم تپل باشی. مثل گلابی باشی. یعنی دوست نداره شکم و پهلو داشته باشم. نمی‌دونم آخه من خودمم بکشم که شکل گلابی نمی‌شم!»

***

«بیشتر از دو ماهه که عقد کردم و تو این دو ماه عاشقانه همسرمو دوست داشتم. رفتارای همسرم تو این مدت خیلی متغیر بود؛ گاهی اینقدر قشنگ ابراز عشق می‌کرد و گاهی اصلا یه اس‌ام‌اس خالی هم برام نمی‌فرستاد. فقط هفته اول ازدواجمون بود که خیلی رویایی بود. بعد از اون که روابط دو نفره‌مون بیشتر شد، تغییراتی تو رفتار همسرم دیدم که توضیحش طولانیه. بالاخره همسرم دیروز بهم گفت که از دست من ناراحته که چرا قبل از ازدواج درباره خصوصیات جسمیم بهش همه واقعیتو نگفتم. از گفتن این حرفا شرم دارم ولی ببخشید، ناچارم بگم تا کمکم کنید. من خدا رو شکر سالم و سلامتم ولی اندامم اون‌طوری نبوده که همسرم انتظارشو داشته. آخه من چی رو باید می‌گفتم؟ میگه این چیزا باعث سردیش شده و از رضایتش کم کرده. من چیکار کنم؟ الان می‌دونم کسی رو عاشقانه دوست دارم که داره یه جورایی منو تحمل می‌کنه. دارم دق می‌کنم، فکر نمی‌کردم منی که بین دوستام به خوش‌اندامی معروف بودم الان مشکل اصلی زندگیم بشه عدم رضایت همسرم از اندامم.»

***

«ما دو ساله که عروسی کردیم و از لحظه‌ای که من پا به خونه شوهرم گذاشتم دائما از چهره و اندام من ایراد می‌گیره. من دختری هستم که به وضع ظاهریم اهمیت می‌دم و با اینکه لاغرم اما شوهرم می‌گه که من بدترکیب و چاقم. شوهرم بعضی وقتا منو به خاطر ظاهرم به شدت تمسخر می‌کنه و زنای دیگه رو با من مقایسه می‌کنه و به راحتی فلان زنو بهم نشون می‌ده و مثلا می‌گه ببین چه قدی داره، چه پاهایی داره. چشماشو دیدی؟ شنیدن این حرفا خیلی برام سخته اما کاری از دستم بر نمیاد. فکر میکنم ظاهر نامتناسب من نسبت به خواسته‌های اون، شوهرمو به گناه می‌ندازه. یعنی خیلی بهش سخت می‌گذره؟! لطفا کمکم کنید.»

***

باشگاه‌های بدنسازی و کلینیک‌های مشاوره، این روزها پر هستند از زن‌هایی که نه برای سلامت جسم و روحشان بلکه برای اینکه دوست داشته شوند به این مراکز مراجعه می‌کنند. زن‌ها ورزش می‌کنند نه فقط برای حفظ سلامت جسمشان بلکه برای اینکه در کوتاه‌ترین زمان به اندام دلخواهشان برسند. به کلینیک‌های مشاوره و روانشناسی مراجعه می‌کنند، نه برای تعالی روحشان بلکه برای اینکه راهکاری بیابند تا جنس مخالف بیشتر دوستشان داشته باشد.

اگر شما هم از این دسته زن‌ها هستید، این گفت‌وگو با دکتر مرجان علی‌قارداشی (روانشناس) را بخوانید:

به نظر می‌رسد که این روزها خانم‌هایی که به کلینیک‌ها برای مشاوره مراجعه می‌کنند، در جست‌وجوی یک چیز مشترک هستند. یعنی دوست داشته شدن که در اندامشان در جست‌وجوی آن هستند.

بله؛ این موضوع وجود دارد. یکی از دلایلش هم نارضایتی از مسائل زناشویی است. خانم‌ها می‌آیند و می‌گویند که همسرم به من بی‌میل است و اولین نکته‌ای که به ذهنشان متبادر می‌شود این است که حتما شوهرم از اندامم راضی نیست. آنچه ما باید بررسی کنیم، احساسی است که به یک زن در رابطه دست می‌دهد. مقوله‌ای که اینجا مورد بحث است، مقوله «انتخاب‌شدن» برای زن‌هاست و آنها یکی از مهم‌ترین شاخص‌های انتخاب‌شدن را در ظاهرشان جست‌وجو می‌کنند. این همان چیزی است که پای خیلی از خانم‌ها را به اتاق‌های مشاوره باز می‌کند. زن‌هایی که خیلی از آنها پس از گرفتن رژیم‌های عجیب و غریب و در نهایت دست نیافتن به اندام ایده‌آل حالا افسردگی شدید گرفته‌اند و فکر می‌کنند دیگر محال است وزن کم کنند یا … البته این موضوع در مورد دخترهای نوجوان هم صدق می‌کند که دوست دارند برای جنس مخالف جذاب باشند و در مسیر زیبایی دست به رژیم‌های عجیب می‌زنند؛ افرادی که انقدر رژیم‌های وحشتناک گرفته‌اند که دیگر مبتلا به اختلال «آنورکسیا» شده‌اند. یک اختلال غذایی که به‌موجب آن افراد به خود گرسنگی می‌دهند. افراد مبتلا به این اختلال، ترس و واهمه شدیدی از چاق شدن دارند. عادات غذایی آنها نیز از همین ترس ناشی می‌شود، هر چند که آنورکسیا معمولاً دختران نوجوان را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.

به نظر می‌رسد دلیل اصلی واهمه زنان نسبت به اندامشان برخوردی است که مردها با این موضوع دارند. فکر نمی‌کنید واکنش‌های مردان باعث می‌شود که برخی زنان تا این مرحله پیش بروند؟

بله؛ یکی از دلایلی که باعث شده است که زن‌ها تا این اندازه بی‌رحمانه با عمل‌های جراحی سراغ اندامشان بروند، پاسخ به درخواست جامعه مردان است. مردها از زن‌ها بدنی را می‌خواهند که تماما عضلانی باشد اما اینکه ما بگوییم مردها در این زمینه مقصر هستند، ساده‌انگارانه است. از نظر من یکی از مقصرهای اصلی در مسیر این تفکر، سوپراستارها هستند که هیچ‌کدام حاضر نیستند در تصاویر خود نقص‌های بدنشان را نشان دهند. آنها می‌خواهند تاکید کنند که زن‌های کاملی هستند برای همین خیلی وقت‌ها هم از روش‌های فوتوشاپی استفاده می‌کنند. من یادم است که یک بار از «کیم‌کارداشیان» در حالی که در ساحل بود، عکسی پخش شد که بی‌هوا از او گرفته شده بود. او به جای اینکه بیاید از خودش دفاع کند و بگوید که بدن او هم مثل خیلی از زن‌های دیگر کامل نیست، اول شروع به ابراز ناراحتی کرد که چرا عکسش پخش شده است و بعد شروع کرد به دلیل آوردن که نور عکس خوب نبوده و مدتی به دلیل مشغله نتوانسته ورزش کند و از این حرف‌ها. او نپذیرفت که اگر هم نقصی داشته باشد، این عیب نیست.

از طرفی رسانه‌ها هم در این زمینه مقصر هستند؛ رسانه‌هایی که تصاویر پر از رتوش از زن‌ها نشان می‌دهند و زن‌ها هم خودشان را با آن تصاویر مقایسه می‌کنند. شبکه‌های مجازی هم این روزها پر است از افرادی که لایف‌استایل خود را به نمایش می‌گذارند. در حالی که خیلی از آنها یا ورزشکارند یا مدل هستند. یک خانم خانه‌دار یا یک خانم کارمند هم که مثلا شغلش طوری است که باید ۸ ساعت پشت میز بنشیند، خودش را با این افراد مقایسه می‌کند.

موضوع دیگری که وجود دارد، این است که رسانه‌ها برای ما استاندارد زیبایی تعیین می‌کنند. استانداری که هر چند سال یک‌بار هم بر اساس مد روز تغییر می‌کند. فکر می‌کنید تعریف استاندارد زیبایی کار درستی است؟

خیر؛ اصلا درست نیست. هر آدمی فیزیک ظاهری خود را دارد و تغییر ایجاد کردن در این حالت فیزیکی محدود است. وقتی استاندارد زیبایی تعریف کنیم، یعنی داریم از یک ماشین انسان‌ساز حرف می‌زنیم. استانداردهای زیبایی را بنگاه‌های زیبایی تعریف می‌کنند؛ بنگاه‌هایی که مدل‌هایشان به خودشان گرسنگی محض می‌دهند تا به سایز ۳۲ یا ۳۴ برسند. دلیلش این است که نمایش هر لباسی در سایز کوچک، جذاب‌تر است. خیلی از این مدل‌ها حتی رحم خود را از بدنشان در می آورند که برآمدگی‌های طبیعی هم نداشته باشند. این موضوع آنقدر فاجعه‌بار بود که سازمان بهداشت جهانی به بنگاه‌های زیبایی اخطار داد که سایز مدل‌هایشان باید در حالت طبیعی باشد.

چند درصد از مراجعه‌کنندگان شما برای سلامتی ورزش می‌کنند و چند درصدشان در راستای دوست داشته شدن؟

به زعم بنده فقط ۴ درصدشان برای سلامتی ورزش می‌کنند. باشگاه‌های بدنسازی پر است از زن‌هایی که با عذاب روی تردمیل می‌دوند به امید اینکه چند کیلو وزن کم کنند. یکی از مشکلات خانم‌ها در ایران، بازار لباس است. بازار پر از لباس‌های چینی است که مطابق با بدن مردم آسیای شرقی که ریزجثه هستند، طراحی شده‌اند. برای همین وقتی یک زن ایرانی برای خرید لباس می‌رود، باید لباس یک یا دو سایز بالاتر بخرد و این برای یک زن حس ترسناکی است. در حالی که اگر تولیدات داخلی بر اساس بوم‌شناسی مردم ما تولید می‌شد، زن‌ها انقدر حس چاق بودن نداشتند. مثلا آمریکایی‌ها بر اساس ویژگی‌های مردم خودشان لباس طراحی می‌کنند.

به نظر شما عزت نفس زنان ایرانی چطور است؟

بسیاری از زنان ایرانی فقط به خوب بودن برای دیگری می‌اندیشند. برای اینکه همسر خوب، مادر خوب یا فرزند خوبی باشند که البته این موضوع، ناشی از باوری است که زن را به عنوان وسیله‌ای برای رضایت دیگران می‌بیند. زن‌ها به این فکر نمی‌کنند که آیا برای خودشان آدم خوبی هستند؟

پیشنهاد شما برای بالا بردن عزت نفس زنان چیست؟

اول از همه باید روی اعتماد به نفس و عزت نفس زنان کار شود. معمولا من از این افراد می‌خواهم که یک هنر یاد بگیرند یا سراغ کار جدیدی بروند. از آنها می‌خواهم که دست از اشتباهشان بردارند؛ دست از ایده‌آل‌گرایی بردارند. از آنها می‌خواهم که بیش از هر چیز روی سلامت جسمشان کار کنند. سطح توقع خودشان را با همسرشان هماهنگ کنند و راجع به نقاط ضعف و قوت خودشان با او حرف بزنند، نه اینکه نسبت به همسرشان احساس خشم داشته باشند.

اولین قدم برای اینکه ما زن‌ها خودمان را دوست داشته باشیم، چیست؟

اولین قدم، باور نقاط ضعف و قوت خودمان است. باید منِ واقعی و منِ ایده‌آل را برای خودمان تعریف کنیم. خیلی از آدم‌ها تعریف درستی از خود واقعی‌شان ندارند. بعد از آن خود ایده‌آل را باید تعریف کرد و در نهایت باید سعی کنیم فاصله این منِ ایده‌آل و این منِ واقعی را کم کنیم.

سهیلا صدیقی

منبع

ایسنا

The post عزت نفس زنان ایرانی و خودپذیری آنها appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d8%b9%d8%b2%d8%aa-%d9%86%d9%81%d8%b3-%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%ae%d9%88%d8%af%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a2%d9%86%d9%87%d8%a7/feed/ 0 هرم مزلو https://behdashtravan.com/%d9%87%d8%b1%d9%85-%d9%85%d8%b2%d9%84%d9%88/ https://behdashtravan.com/%d9%87%d8%b1%d9%85-%d9%85%d8%b2%d9%84%d9%88/#respond Tue, 28 May 2019 10:30:18 +0000 http://behdashtravan.com/?p=4974 هرم مزلو یا هرم مازلو نامی است که برای هر کسی آشناست. آبراهام هارلد مزلو، روان‌شناس انسان‌گرای آمریکایی بود که بیش‌تر برای نظریه سلسله مراتب نیازهای انسانی یا همان هرم مزلو شناخته شده است. مزلو را می‌توان پدر روان‌شناسی انسان‌گرا نامید. او در سال ۱۹۵۴ کتابی به نام انگیزه و شخصیت را نوشت و در …

The post هرم مزلو appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> هرم مزلو یا هرم مازلو نامی است که برای هر کسی آشناست. آبراهام هارلد مزلو، روان‌شناس انسان‌گرای آمریکایی بود که بیش‌تر برای نظریه سلسله مراتب نیازهای انسانی یا همان هرم مزلو شناخته شده است. مزلو را می‌توان پدر روان‌شناسی انسان‌گرا نامید. او در سال ۱۹۵۴ کتابی به نام انگیزه و شخصیت را نوشت و در این کتاب نظریه‌ی سلسله مراتب نیازهای انسان را مطرح کرد.

سلسله مراتب نیازهای مزلو (مازلو) به صورت یک هرم نمایش داده شده است. در سطح پایین این هرم نیازهای بنیادی و ابتدایی جای گرفته‌اند و هر چه به بالای هرم نزدیک‌تر شویم نیازها پیچیده‌تر می‌شوند. از دید مزلو سلسله مراتب نیازهای انسان ۵ سطح دارد. و برای رسیدن به سطح بالاتر باید نیازهای سطح‌های پایین‌تر برطرف شود. پس بدون ارضای نیازهای هر طبقه نمی‌توان به طبقه بالاتر دست یافت.

هرم مزلو
هرم سلسله مراتب نیازهای انسان یا هرم مزلو – برای مشاهده‌ی سایز بزرگ‌تر کلیک کنید.

سلسله مراتب نیازهای انسان یا هرم مزلو

۱- نیازهای جسمانی یا زیستی

نیازهای جسمانی یا فیزیولوژیکی، نیازهای بنیادین و اساسی هستند که انسان برای ادامه‌ی زندگی و بقا به آن نیازمند است. برای نمونه خوردن و آشامیدن، خوابیدن، نفس کشیدن، تعادل زیستی و سکس. پس در این بخش ما با نیازهایی روبه‌رو هستیم که به زندگی و بقای انسان کمک می‌کند. اگر این نیازها برطرف نشود انسان نمی‌تواند به زندگی خود ادامه دهد.

۲- نیازهای امنیتی

نیازهای امنیتی در ادامه‌ی زندگی و بقای انسان بسیار مهم هستند اما اهمیت آن‌ها از نیازهای جسمانی کم‌تر است. برای نمونه: امنیت جانی، امنیت خانوادگی، داشتن کار و خانه، بیمه‌ی پزشکی و… .

۳- نیازهای اجتماعی

نیازهای اجتماعی یا احساس عشق و وابستگی، نیازهایی هستند که در زندگی اجتماعی و در کنار دیگران برطرف می‌شوند. انسان موجودی اجتماعی است و برخی از نیازهایش در کنش و تعامل با دیگر انسان‌ها برطرف می‌شود برای نمونه: داشتن خانواده، داشتن دوستان خوب، روابط عاطفی با دیگران، پیوستن به گروه‌های گوناگون دینی، سیاسی و … .

۴- نیازهای احترامی

پس از برطرف شدن نیازهای زیستی، امنیتی و اجتماعی، نیاز به مورد احترام بودن و احترام گذاشتن اهمیت دارد. مانند: احترام به خود، اعتماد به نفس، احترام به دیگران، مورد احترام بودن، موفقیت در کارها و … . این نیازها به اعتماد به نفس انسان می‌انجامد و ارزش هر آدمی را حفظ می‌کند کسی که بتواند این نیازها را برطرف کند در زندگی و ارتباط با دیگران نقشی فعال و سازنده خواهد داشت.

۵- نیازهای خودشکوفایی

بالاترین بخش هرم مازلو را نیازهای خودشکوفایی در برمی‌گیرند. برای نمونه: معنویت، اخلاق، توانایی حل مسئله، واقع‌بینی، دوری از تعصب، خلاقیت و نوآفرینی و … . مزلو بر این باور است که اگر کسی که بتواند این نیازها را برطرف کند به خودشکوفایی دست می‌یابد. چنین کسی استعدادها و توانایی‌هایش را به خوبی می‌شناسد و از توانایی‌هایش برای خودشکوفایی و بهبود زندگی بهره می‌گیرد.

ویژگی نیازها در هرم مزلو

  • هر چه نیازها در سطح پایین‌تری باشند نیرومندی، قدرت و اولویت آن‌ها بیش‌تر است.
  • نیازهای بالاتر را می‌توان به تعویق انداخت و برخی انسان‌ها از رسیدن به آن‌ها چشم‌پوشی می‌کنند اما نیازهای سطح پایین ضروری هستند و باید ارضا شوند.
  • ارضای نیازهای بالاتر به بهبود سلامت روان و زندگی می‌انجامد.
  • ارضای نیازهای پایین‌تر به افزایش طول عمر و بقا می‌انجامد و ارضا نشدن این نیازها به مرگ انسان می‌انجامد.
  • نیازهای بالاتر پس از برطرف شدن نیازهای پایین‌تر آشکار می‌شوند.

بسیاری از مردم در جهان هرگز به سطح‌های بالای این هرم دست نمی‌یابند. بیش‌تر مردم توانایی برطرف کردن سه سطح نخست این نیازها را دارند و به دو سطح بالای آن دست نمی‌یابند. پس گمان نکنید که رسیدن به خودشکوفایی کاری آسان است. اما غیرممکن نیست. هرم مزلو نیازهای انسان را مانند نردبانی نشان می‌دهد که برای رسیدن به بالای آن باید پله‌ها را یک به یک بالا برویم. هرگز برای تلاش کردن دیر نیست از امروز آغاز کنیم و برای بهبود زندگی و رسیدن به خودشکوفایی تلاش کنیم.

منبع

آقای روان‌شناس

The post هرم مزلو appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d9%87%d8%b1%d9%85-%d9%85%d8%b2%d9%84%d9%88/feed/ 0 خود شکوفایی (self-actualization) چیست؟ https://behdashtravan.com/%d8%ae%d9%88%d8%af-%d8%b4%da%a9%d9%88%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8c-self-actualization-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/ https://behdashtravan.com/%d8%ae%d9%88%d8%af-%d8%b4%da%a9%d9%88%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8c-self-actualization-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/#respond Sun, 21 Apr 2019 10:30:16 +0000 http://behdashtravan.com/?p=4822 خود شکوفایی (self-actualization) چیست؟ همان‌طور که در مقاله‌ی مربوط به هرم مازلو اشاره شد موضوع خودشکوفایی بالاترین طبقه در هرم مازلو است که پیش نیاز رسیدن به آن تحقق نیازهای انسان در طبقات پایین‌تر هرم مازلو است. نیازهای این هرم به ترتیب از پایین هرم عبارت است از: طبقه‌ی اول: نیازهای اولیه یا همان نیازهای …

The post خود شکوفایی (self-actualization) چیست؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> خود شکوفایی (self-actualization) چیست؟

همان‌طور که در مقاله‌ی مربوط به هرم مازلو اشاره شد موضوع خودشکوفایی بالاترین طبقه در هرم مازلو است که پیش نیاز رسیدن به آن تحقق نیازهای انسان در طبقات پایین‌تر هرم مازلو است. نیازهای این هرم به ترتیب از پایین هرم عبارت است از:

  • طبقه‌ی اول: نیازهای اولیه یا همان نیازهای فیزیولوژیک
  • طبقه‌ی دوم: نیازهای امنیتی
  • طبقه‌ی سوم نیازهای اجتماعی
  • طبقه‌ی چهارم: نیاز به احترام و رضایت درونی و فردی
  • طبقه‌ی پنجم و آخرین طبقه خودشکوفایی نام دارد که در این مقاله به آن می‌پردازیم. خود شکوفایی مرحله‌ای از روند رشد شخصیت فردی انسان‌هاست که رسیدن به آن باعث بروز بهترین حالت در عملکرد فردی می‌شود. در واقع فردی که به خودشکوفایی می‌رسد توانایی‌های او به حداکثر خواهد رسید و به‌عبارت‌دیگر به سمت کمال خواهد رفت. در ادامه به نشانه‌ها و تأثیرات دیگر خود شکوفایی خواهیم پرداخت.

آبراهام مازلو در نظریه‌ی «انگیزه‌ی انسانی» نشانه‌های انسان خود شکوفا را این‌چنین توصیف می‌کند.

۱. جهان را آن‌گونه که هست می‌بینند و می‌پذیرند

در واقع همه‌ی انسان‌ها با استفاده از حواس پنج‌گانه اطلاعات را وارد ذهن خود می‌کنند و پس از پردازش این اطلاعات به کمک اطلاعات قبلی، شروع به ساختن کپی ذهنی از واقعیت جهان می‌کنند. که ممکن است تحت تأثیر اطلاعات قبلی با حقیقت واقعی جهان بیرون متفاوت باشد. هرچه فاصله بین حقیقت و واقعیت ذهنی در افراد کمتر باشد در واقع ارتباط بهتر و مناسب‌تری با دنیای بیرون خود برقرار می‌کند و جهان را بهتر می‌شناسد.

۲. صلح و آرامش درونی

افراد در مرحله‌ی خودشکوفایی دارای کیفیت سلامتی روان بسیار بالایی بوده و در واقع از کسی که هست و جایگاه خود کاملاً راضی است. بداهه گویی و روحیه طنز، از دیگر ویژگی این افراد است.

۳. خلاق و دارای تخیل بسیار قوی

یکی از فواید سلامت روان و صلح درونی آرامش و هوشیاری است و زمانی به وجود می‌آید که عوامل محدودکننده‌ی ذهنی مثل باورهای غلط و وسواس‌های فکری برطرف شده باشد و فرد از نظر ذهنی دارای سلامت کامل باشد. این امر باعث می‌شود تمام پتانسیل‌های ذهنی او قابل‌دسترس بوده و شاهد بروز خلاقیت و قوه‌ی تخیل بسیار قدرتمند باشد.

۴. توجه به مسائل دیگران

افراد خود شکوفا عموماً به مشکلات جهان بیرون توجه کرده و سعی در کمک به حل این مسائل دارند. این احساس مسئولیت از بعد معنوی انسان سرچشمه می‌گیرد و باعث می‌شود شخص از حل مشکلات دیگران بسیار احساس رضایت کند.

۵. احساس خوشبختی و لذت بردن از لحظه‌ی حال

عموماً افراد جامعه در طبقات پایین هرم و قبل از رسیدن به خود شکوفایی برای لذت بردن از زندگی پیش‌شرط‌هایی برای خود مشخص می‌کنند که ایده‌آل نامیده می‌شود و فقط در چنین شرایطی لذت می‌برند. مثلاً در صورتی از رفتن به مسافرت لذت می‌برند که به محل خاصی و در شرایط خاصی باشد. اما افراد خود شکوفا از تک‌تک این لحظات تحت هر شرایطی نهایت لذت را می‌برند و زندگی روزمره و عادی هم برایشان بسیار لذت‌بخش است.

سایر نشانه‌های مهم

  • روابط محدود اما عمیق، احساس عشق و یگانگی با سایر افراد و پدیده‌ها و موجودات
  • احترام به حقوق و آزادی دیگران و عدم قضاوت دیگران
  • دارای نظام اخلاقی منحصربه‌فرد و شخصی
  • برخورد توأم با طنز ولی کاملاً محترمانه
  • دارای خرد و شعور بسیار بالا

منبع

من میتوانم

The post خود شکوفایی (self-actualization) چیست؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d8%ae%d9%88%d8%af-%d8%b4%da%a9%d9%88%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8c-self-actualization-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/feed/ 0 کلارک هال و نظریه یادگیری جامع او https://behdashtravan.com/%da%a9%d9%84%d8%a7%d8%b1%da%a9-%d9%87%d8%a7%d9%84-%d9%88-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%d8%a7%d9%88/ https://behdashtravan.com/%da%a9%d9%84%d8%a7%d8%b1%da%a9-%d9%87%d8%a7%d9%84-%d9%88-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%d8%a7%d9%88/#respond Sun, 24 Mar 2019 10:30:33 +0000 http://behdashtravan.com/?p=5096 زندگی حرفه‌ای کلارک هال را می‌توان به سه بخش جداگانه تقسیم کرد. یکی از علاقه‌های مهم و اولیه او سنجش استعدادها بود. دومین علاقه مهم هال هیپنوتیسم بود و سومین علاقه‌اش که منجر به شهرت فراوانش شد، مطالعه فرایند یادگیری بود. کلارک هال مانند اکثر نظریه‌پردازان یادگیری کارکردگرا، به مقدار زیاد متأثر از نوشته‌های داروین …

The post کلارک هال و نظریه یادگیری جامع او appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> زندگی حرفه‌ای کلارک هال را می‌توان به سه بخش جداگانه تقسیم کرد. یکی از علاقه‌های مهم و اولیه او سنجش استعدادها بود. دومین علاقه مهم هال هیپنوتیسم بود و سومین علاقه‌اش که منجر به شهرت فراوانش شد، مطالعه فرایند یادگیری بود. کلارک هال مانند اکثر نظریه‌پردازان یادگیری کارکردگرا، به مقدار زیاد متأثر از نوشته‌های داروین بود. هال به ایجاد نظریه‌ای که تبیین کند چگونه نیازهای جسمی، محیط، و رفتار برای افزایش احتمال بقای ارگانیسم باهم به کنش متقابل می‌پردازند علاقه‌مند بود. رویکرد هال به نظریه‌سازی فرضی-قیاسی یا منطقی-قیاسی نامیده شده است.

مفاهیم نظری عمده

نظریه کلارک هال، مانند هندسه اقلیدسی، دارای یک ساختار منطقی از اصول موضوع و قضایاست. اصول موضوع بیانات کلی درباره رفتار هستند که نمی‌توان مستقیماً آنا را وارسی نمود، اما قضایایی که به‌طور منطقی از اصول موضوع ناشی می‌شوند قابل آزمون کردن هستند. ما شانزده اصل موضوع مهم هال را آن‌گونه که در سال ۱۹۴۳ ارائه شدند مورد بحث قرار می‌دهیم.

اصل موضوع ۱: حس کردن محیط بیرونی و رد محرک

تحریک بیرونی، یک تکانه عصبی آوران (حسی) را راه‌اندازی می‌کند که پس از قطع تحریک محیطی تا لحظاتی ادامه می‌یابد. هال وجود یک رد محرک را فرض کرد که به مدت چند ثانیه پس از قطع رویداد محرک ادامه می‌یابد. این تکانه عصبی با یک پاسخ تداعی می‌شود.

هال فرمول سنتی S-R را به S-s-R تبدیل کرد.s رد محرک است. برای کلارک هال تداعی موردنظر، بین s و R صورت می‌گیرد. رد محرک سرانجام منجر به یک واکنش عصبی وابران (حرکتی) r می‌شود که به پاسخ آشکار می‌انجامد. بنابراین، ما با فرمول S-s-r-R سروکار پیدا می‌کنیم، که در آن S تحریک بیرونی، s رد محرک، r شلیک نورون‌های حرکتی، و R پاسخ آشکار است.

اصل موضوع ۲: کنش متقابل تکانه‌های حسی

تعامل بین تکانه‌های عصبی، پیچیدگی تحریک و لذا دشواری پیش‌بینی رفتار را نشان می‌دهد. رفتار به‌ندرت حاصل تنها یک محرک است، بلکه تابع محرک‌های زیادی است.

اصل موضوع ۳: رفتار نا آموخته

هال باور داشت که ارگانیسم با سلسله مراتبی از پاسخ‌ها و رفتار نا آموخته متولد می‌شود که هنگام ایجاد یک نیاز فعال می‌گردند. برای مثال اگر یکشی وارد چشم شود، پلک‌های چشم به‌سرعت به هم می‌خورند و آب چشم به مقدار زیادی ترشح می‌نماید.

اصل موضوع ۴: مجاورت و کاهش سائق به‌عنوان شرایط لازم برای یادگیری

اگر محرکی به پاسخی منتهی شود، و اگر پاسخ ارضای یک نیاز زیست‌شناختی را نتیجه بدهد، آنگاه تداعی بین محرک و پاسخ نیرومند می‌گردد. اصل موضوع ۴ همچنین تقویت‌کننده ثانوی را به‌عنوان محرکی که به‌طور نزدیک و پایدار با کاهش نیاز همراه بوده است تعریف می‌کند.

نیرومندی عادت (SHR) یکی از مهم‌ترین مفاهیم نظریه کلارک هال است، و همان‌طور که در بالا گفته شد، به نیرومندی تداعی بین محرک و پاسخ اشاره می‌کند.

اصل موضوع ۵: تعمیم محرک

هال می‌گوید توانایی یک محرک در فراخوانی یک پاسخ شرطی به‌وسیله شباهت آن با محرک به‌کاررفته در جریان شرطی شدن تعیین می‌گردد. بنابراین، نیرومندی عادت (SHR) از یک محرک به محرک دیگر تعمیم می‌یابد و این میزان تعمیم به شباهت بین دو محرک وابسته است.

اصل موضوع ۶: محرک‌های وابسته به سائق

کمبودهای زیست‌شناختی در ارگانیسم تولید حالت سائق D می‌کنند، و هر سائق دارای محرک‌های خاص وابسته به آن است.

اصل موضوع ۷: توان واکنش به‌عنوان تابعی از سائق و نیرومندی عادت

احتمال انجام یک پاسخ آموخته‌شده در هر زمان معین را توان واکنش (SER) می‌نامند. توان واکنش تابعی است از نیرومندی عادت (SHR) و سائق (D).

توان واکنش = SER = SHR*D

اصل موضوع ۸: پاسخ دادن منجر به خستگی‌ای می‌شود که برخلاف پاسخ شرطی عمل می‌کند

بازداری واکنشی (IR) بر اثر خستگی حاصل از فعالیت ماهیچه‌ای به وجود می‌آید و به مقدار کار موردنیاز در انجام تکلیف وابسته است. معلوم گشته است که وقتی تمرین‌های یادگیری از هم فاصله داشته باشند (تمرین فاصله‌دار) از زمانی که تمرین‌ها نزدیک به هم انجام می‌گیرند (تمرین بی‌وقفه) عملکرد بهتر است.

اصل موضوع ۹: پاسخ یاد گرفته‌شده‌ی پاسخ ندادن

خستگی که به‌صورت یک حالت سائق درمی‌آید به این منجر می‌شود که پاسخ ندادن تقویت‌کننده خواهد بود. پاسخ یاد گرفته‌شده پاسخ ندادن بازداری شرطی (SIR) نام دارد. هم IR و هم SIR علیه فراخوانی پاسخ یاد گرفته‌شده عمل می‌کنند و بنابراین از مقدار توان واکنش (SER) کسر می‌شوند و توان واکنش مؤثر SR) باقی می‌ماند.

(SR) توان واکنش مؤثر = SHR * D – (IR + SIR)

اصل موضوع ۱۰: عواملی که پاسخ یاد گرفته‌شده را بازداری می‌کنند از لحظه‌ای به لحظه دیگر تغییر می‌یابند

یک توان بازدارنده وجود دارد که از لحظه‌ای به لحظه دیگر تغییر می‌کند و علیه فراخوانی یک پاسخ آموخته‌شده عمل می‌نماید. این توان بازدارنده اثر نوسان (SOR) نام دارد. اثر نوسان (SOR) را باید از توان واکنش مؤثر SR) کسر کرد و توان واکنش مؤثر لحظه‌ای (SR) را نتیجه می‌دهد.

(SR) توان واکنش مؤثر لحظه‌ای = [SHR * D – (IR + SIR)] – SOR

اصل موضوع ۱۱: توان واکنش مؤثر لحظه‌ای باید از مقدار معینی فراتر برود تا یک پاسخ یاد گرفته‌شده بتواند ظاهر گردد

مقداری که (SR) باید از آن فراتر برود تا یک پاسخ شرطی بتواند ظاهر گردد آستانه واکنش (SLR) نام دارد. بنابراین یک پاسخ یاد گرفته‌شده تنها زمانی انجام خواهد شد که (SR) از (SLR) بزرگ‌تر باشد.

اصل موضوع ۱۲: احتمال انجام یک پاسخ یاد گرفته‌شده تابع ترکیبی از توان واکنش مؤثر SR)، اثر نوسان (SOR) و آستانه واکنش (SLR) است

اصل موضوع ۱۳: هرچقدر مقدار توان واکنش مؤثر لحظه‌ای (SR) بزرگ‌تر باشد، دوره نهفتگی بین S و R کوتاه‌تر است

نهفتگی (StR) به فاصله زمانی بین لحظه ارائه محرک به ارگانیسم و زمان دادن پاسخ یاد گرفته‌شده از سوی ارگانیسم گفته می‌شود.

اصل موضوع ۱۴: مقدار توان واکنش مؤثر تعیین‌کننده مقاومت در برابر خاموشی است

مقدار توان واکنش مؤثر لحظه‌ای (SR) در پایان دوره آموزش تعیین می‌کند که چند پاسخ بدون تقویت لازم است تا خاموشی رخ دهد.

اصل موضوع ۱۵: دامنه یا مقدار یک پاسخ شرطی به‌طور مستقیم با توان واکنش مؤثر تغییر می‌کند

اصل موضوع ۱۶: وقتی‌که احتمال وقوع دو یا چند پاسخ ناهمساز در یک موقعیت وجود داشته باشد، پاسخی که بیشترین توان واکنش مؤثر لحظه‌ای (SR) را دارد به وقوع خواهد پیوست

تفاوت‌های عمده بین نظریه‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۵۲ کلارک هال

انگیزش تشویقی (K)

هال در نظریه ۱۹۴۳ خود مقدار تقویت را یک متغیر یادگیری می‌دانست: هراندازه مقدار تقویت بیشتر باشد، به همان نسبت مقدار کاهش سائق هم بیشتر است، بنابراین افزایش در نیرومندی عادت (SHR) نیز بیشتر خواهد بود.

یافته‌های پژوهشی، کلارک هال را به این نتیجه‌گیری هدایت کرد که ارگانیسم برای مقادیر زیاد و کم مشوق‌ها یکسان یاد می‌گیرد، اما با تغییر مقدار مشوق (K) عملکرد آنها تغییر می‌کند. تغییر سریع عملکرد به دنبال تغییر در مقدار تقویت اثر کرسپی نامیده می‌شود.

پویایی شدت محرک

پویایی شدت محرک (V) یک متغیر رابط یا میانین است که با تغییر یافتن شدت محرک بیرونی (S) تغییر می‌یابد. پویایی شدت محرک نشان می‌دهد که هرچه شدت یک محرک بیشتر باشد، احتمال اینکه یک پاسخ یاد گرفته شده انجام شود بیشتر است. فرمول کلارک هال برای توان واکنش مؤثر لحظه‌ای به‌صورت زیر تغییر می‌کند.

(SR) توان واکنش مؤثر لحظه‌ای = [SHR * D * V * K – (IR + SIR)] – SOR

تغییر از کاهش سائق به کاهش محرک سائق

ابتدا نظریه هالیم نظریه کاهش سائق یادگیری بود، اما بعداً آن را به یک نظریه یادگیری کاهش محرک سائق تغییر داد. یک دلیل برای این تغییر درک این مطلب بود که اگر به یک حیوان تشنه آب به‌عنوان تقویت‌کننده برای انجام عملی داده شود، مقدار قابل‌ملاحظه‌ای وقت لازم است تا سائق تشنگی با آب برطرف شود، زیرا آب باید از دهان، گلو و معده بگذرد تا اینکه سرانجام وارد خون شود.

تأثیر جذب آب باید آخر سر به مغز برسد تا اینکه سائق تشنگی کاهش یابد. هال نتیجه گرفت که فاصله بین زمان ارائه تقویت و کاهش سائق بسیار زیادتر از آن است که بتواند توجیه کند که یادگیری چگونه اتفاق می‌افتد. آنچه برای تبیین یادگیری لازم است چیزی است که بلافاصله پس از ارائه تقویت‌کننده رخ می‌دهد، آن چیزی که کاهش محرک سائق (SD) است. محرک‌های سائق برای تشنگی خشکی دهان و لب‌ها هستند.

دلیل دوم به‌وسیله شفیلد و روبی (۱۹۵۰) فراهم آمد. آنان دریافتند که موش‌های گرسنه با ساخارین که یک ماده فاقد ارزش غذایی است و نمی‌تواند سائق را کاهش دهد تقویت می‌شوند.

خرده پاسخ انتظاری هدف

وقتی یک محرک خنثی مرتباً با تقویت‌کننده نخستین همراه می‌شود، آن محرک خاصیت تقویتی پیدا می‌کند؛ یعنی به‌صورت تقویت‌کننده ثانوی در می‌آید. مفهوم تقویت ثانوی برای درک عملیات خرده پاسخ انتظاری هدف (rG) که خود یکی از مهم‌ترین مفاهیم اساسی نظریه هال است ضرورت دارد.

تمام محرک‌های موجود که دقیقاً پیش از دریافت تقویت‌کننده نخستین (غذا) تجربه می‌شوند از طریق شرطی شدن کلاسیک به‌صورت تقویت‌کننده‌های ثانوی در می‌آیند. علاوه بر این، به پیروی از اصول شرطی شدن کلاسیک، یک پاسخ شرطی ایجاد خواهد شد که بسیار شبیه به پاسخ غیرشرطی است.

پاسخ غیرشرطی عبارت است از ترشح بزاق، جویدن و لیس زدن که در نتیجه ارائه غذا به حیوان گرسنه در او ایجاد می‌شود. همچنین پاسخ شرطی یعنی ترشح بزاق، جویدن یا لیس زدن به‌وسیله محرک‌های گوناگون جعبه هدف، هنگامی‌که حیوان به غذا نزدیک می‌شود، در او ایجاد خواهد شد. پاسخ شرطی داده شده به محرک‌هایی که پیش از بلعیدن غذا تجربه می‌شوند، همان چیزی است که خرده پاسخ انتظاری هدف (rG) نام گرفته است. این فرایند سبب می‌شود که محرک‌های پیش از محرک‌های جعبه هدف خاصیت تقویت‌کنندگی پیدا کنند و همچنین محرک‌های پیش از آنها نیز از خاصیت تقویت‌کنندگی برخوردار گردند و الی‌آخر.

این فرایند به‌تدریج به‌طور معکوس عمل می‌کند تا آنجا که حتی محرک‌های موجود در جعبه آغاز نیز خاصیت تقویت‌کنندگی می‌یابند. زمانی که این محرک‌های قبلاً خنثی به‌صورت تقویت‌کننده‌های ثانوی در می‌آیند، دو نقش بسیار عمده ایفا می‌کنند:

  1. پاسخ‌های آشکاری که ارگانیسم را در تماس با آنها قرار می‌دهد تقویت می‌کنند و
  2. خرده پاسخ‌های انتظاری هدف (rG) را فرا می‌خوانند.

اکنون‌که حیوان جعبه آغاز را ترک می‌کند، پاسخ‌هایی که حیوان را در مجاورت نزدیک با محرک‌های تقویت‌کننده قرار می‌دهند، تکرار می‌شوند درحالی‌که پاسخ‌های دیگر خاموش می‌گردند. در این حالت، حیوان می‌آموزد که چرخش درست را در ماز انجام دهد. بنابراین چنین تصور می‌شود که یادگیری ماز هم مستلزم شرطی شدن کلاسیک و هم شرطی شدن وسیله‌ای است. شرطی شدن کلاسیک تقویت‌کننده‌های ثانوی و (rG) تولید می‌کند؛ شرطی شدن وسیله‌ای پاسخ‌های حرکتی مناسب که حیوان را در مجاورت با تقویت‌کننده‌های نخستین و ثانوی قرار می‌دهند تولید می‌کند. اما هال برای (rG) در یادگیری پاسخ‌های زنجیره‌ای نقش برجسته‌ای قائل است.

به دو ویژگی اشاره می‌کنیم. نخست اینکه (rG) همیشه باید بخشی از پاسخ هدف (RG) باشد. اگر پاسخ هدف خوردن است، آنگاه (rG) شامل حرکات کوچک جویدن و احتمالاً ترشح بزاق است. دوم اینکه (rG) موجب تحریک می‌شود. پاسخ آشکار سبب فعال شدن گیرنده‌های جنبشی در ماهیچه‌ها، زردپی‌ها و مفاصل می‌شود و این همان چیزی است که گاتری آن را محرک‌های تولیدشده به‌وسیله حرکت می‌نامد. فعال شدن گیرنده‌های جنبشی موجب محرک‌های عضلانی می‌شود. (rG) دارای تحریکات مخصوص به خود است. تحریک عضلانی حاصل از (rG) را با (SG) نشان می‌دهند. نمی‌توان (rG) و (SG) را از هم جدا کرد زیرا هر زمان که (rG) رخ بدهد (SG) نیز رخ خواهد داد. شاید مهم‌ترین جنبه (rG) این باشد که (SG) تولید می‌کند.

ترک کردن جعبه حیوان را به تقویت‌کننده‌های ثانوی نزدیک می‌کند. در این موقعیت، یک تقویت‌کننده ثانوی سه عمل انجام می‌دهد:

  1. پاسخی را که حیوان تازه انجام داده است تقویت می‌کند،
  2. به‌عنوان یک برای پاسخ آشکار بعدی عمل می‌کند و
  3. یک (rG) را فرامی‌خواند.

وقتی‌که (rG) فراخوانده شد، به‌طور خودکار یک (SG) را تولید می‌کند. نقش عمده (SG) ایجاد پاسخ آشکار بعدی است. بنابراین هم تقویت‌کننده‌های ثانوی که بیرونی هستند و هم (SG) ها که درونی هستند می‌توانند پاسخ آشکار را تولید کنند. پاسخی که حیوان را به‌سرعت در معرض تقویت‌کننده ثانوی بعدی قرار می‌دهد و سرانجام با (SG) تداعی خواهد شد.

هال واقعاً دو تبیین برای زنجیره سازی داشت که آنها را همزمان مورداستفاده قرار می‌داد. یکی از این دو تبیین که بر محرک‌های بیرونی تأکید دارد بسیار شبیه به تبیین اسکینر از زنجیره سازی است. تبیین دیگر که بر رویدادهای درونی تأکید دارد بسیار شبیه به تبیین گاتری از زنجیره سازی است. بنابراین هال اندیشه‌های اسکینر و گاتری را باهم ترکیب کرد و گفت که رفتار زنجیره‌ای تابعی از نشانه‌های درونی یا بیرونی و به‌احتمال‌زیاد هر دو نشانه‌هاست.

مکانیسم (SG- rG) از این لحاظ دارای اهمیت است که به چیزهای دیگری مربوط می‌شود. برای نمونه مکانیسم (SG- rG) را می‌توان عنصر «ذهنی» زنجیره سازی دانست. به‌طورکلی مفهوم (SG- rG) یک وسیله عینی برای مطالعه فرایندهای ذهنی فراهم می‌آورد.

هال به پیروی از سنت واتسون، پاولف و گاتری نتیجه می‌گیرد که تفکر از انعکاس درونی لحظه‌به‌لحظه امور که به‌طور آشکار به وقوع می‌پیوندند تشکیل می‌یابد. «اندیشه» خوردن، چیزی بیش از یک (SG) تولیدشده به‌وسیله (rG) نیست.

سلسله‌مراتب عادت‌های هم‌خانواده

فرضیه شیب هدف به درنگ تقویت (J) مربوط می‌شود و چنین معنی می‌دهد: «هرقدر تقویت یک حلقه درون یک زنجیره رفتاری دیرتر صورت پذیرد، توان واکنش آن حلقه موردنظر به ردهای محرکی حاضر در آن زمان ضعیف‌تر خواهد بود».

هال درباره یک حلقه واحد در یک زنجیره رفتاری سخن می‌گوید، اما همین مطلب را به‌تمامی حلقه‌های رفتاری زنجیره می‌توان تعمیم داد. چه منظور ما یک پاسخ واحد باشد چه یک رشته پاسخ، درنگ تقویت بر توان واکنش اثر منفی خواهد داشت. هم پاسخ‌های انفرادی هم زنجیره‌های پاسخ که به‌سرعت تقویت می‌شوند دارای ارزش SER بیشتری هستند و از پاسخ‌ها یا زنجیره‌های رفتاری که با تأخیر بیشتری تقویت می‌شوند احتمال وقوع بیشتری دارند.

سلسله‌مراتب عادت‌های هم‌خانواده به این واقعیت اشاره می‌کند که در هر موقعیت یادگیری، تعداد زیادی پاسخ ممکن وجود دارند و پاسخی که بیشترین احتمال را دارد، پاسخی است که سریع‌تر به تقویت می‌رسد و کمترین کوشش را می‌طلبد. اگر آن راه خاص بسته شود، حیوان کوتاه‌ترین بعدی را برمی‌گزیند و اگر آن هم بسته شود به‌سوی راه کوتاه سوم خواهد رفت و الی‌آخر.

بین سلسله‌مراتب عادت‌های هم‌خانواده و اینکه چگونه خرده پاسخ انتظاری هدف (rG) و محرکی که تولید می‌کند (SG) در زنجیره سازی عمل می‌نمایند، رابطه نزدیکی وجود دارد. هرچه درنگ تقویت (J) بیشتر باشد، مقدار SER کمتر است. بنابراین، برای هر (SG) یک سلسله‌مراتب از پاسخ‌های ممکن وجود دارد و لذا راه‌های زیادی در یک ماز موجودند.

خلاصه نظام نهایی هال

سه نوع متغیر در نظریه هال وجود دارند:

  • متغیرهای مستقل؛ اینها رویدادهای محرک هستند که به‌طور نظام‌دار به‌وسیله آزمایشگر دست‌کاری می‌شوند.
  • متغیرهای رابط؛ اینها فرایندهایی هستند که فکر می‌شود در درون ارگانیسم رخ می‌دهند، اما مستقیماً قابل‌مشاهده نیستند. هال از همه متغیرهای رابط نظام خود تعریف عملیاتی به‌دست داده است.
  • متغیرهای وابسته؛ اینها جنبه‌هایی از رفتارند که به‌وسیله آزمایشگر اندازه‌گیری می‌شوند تا معلوم شود که متغیرهای مستقل مؤثر بوده‌اند یا نه.

هال و آموزش‌وپرورش

هال با ثراندایک توافق نظر دارد، اما یادگیری برای هال باید شامل کاهش سائق باشد. برخی از پیروان هال بر اضطراب به‌عنوان سائقی در یادگیری انسان تأکید ورزیده‌اند. در نتیجه ایجاد قدری اضطراب در یادگیرندگان و کاهش یافتن آن پس از کسب موفقیت یک شرط لازم برای یادگیری کلاس درس است. یادگیرندگانی که دارای اضطراب متوسط یا ملایم هستند از شرایط بهتری برای یادگیری و از شرایط سهل‌تری برای آموزش گرفتن برخوردارند.

میلارد و دلارد (۱۹۴۱) کاربرد نظریه هال را در آموزش به نحو زیر خلاصه کرده‌اند:

  • سائق: یادگیرنده باید چیزی را بخواهد.
  • اشاره: یادگیرنده باید به چیزی توجه کند.
  • پاسخ: یادگیرنده باید کاری را انجام دهد.
  • تقویت: پاسخ یادگیرنده باید سبب شود که او چیزی را که می‌خواهد به‌دست آورد.

برداشت اسپنس از نظریه هال این است که دانش آموزان آنچه را که انجام می‌دهند یاد می‌گیرند. برای اسپنس، مشوق‌ها مهم‌اند چون‌که مشوق‌ها یادگیرندگان را وامی‌دارند تا آنچه را که یاد گرفته‌اند به عمل درآورند. با ربط دادن مشوق‌ها (تقویت‌کننده‌ها) به عمل، به‌جای یادگیری، موضع اسپنس به موضع تولمن و بندورا شبیه شده است.

ارزش‌یابی از نظریه هال

خدمت‌ها

مارکس و کرونان هیلیکس (۱۹۸۷) درباره هال چنین نظر داده‌اند: «مهم‌ترین خدمت کلارک هال به روان‌شناسی این بود که امکان رسیدن به هدف نهایی یادگیری یعنی یک نظریه رفتاری کاملاً علمی نظام‌دار را نشان داد».

نظریه هال تعداد زیادی پدیده رفتاری و شناختی را موردبحث قرار داده است. دامنه این نظریه، همراه با تعریف دقیق متغیرها، بررسی‌های دقیق تجربی را برانگیخت. وی همچنین کوشید تا اساس رفتار انطباقی را در یک معنی وسیع وصف نماید و به این منظور پاره‌ای فرایندهای شناختی و نیز تفاوت‌های بین عملکرد انواع و اعضای انواع را موردمطالعه قرار داد. او سعی کرد تا در کارهای خود کاملاً عملی و منطبق با اصول ریاضی عمل کند به‌گونه‌ای که فرض‌ها و پیش‌بینی‌های او روشن باشند و بتوان آنها را با نظریه‌های رقیب مقایسه کرد.

هال اولین نظریه‌ای است که با معیار پوپر منطبق است. اصرار کلارک هال بر تعریف دقیق مفاهیم و بیان دقیق بیانات ریاضی که مفاهیم او را به رفتار ربط می‌دهند جهت‌های مشخصی برای آزمودن نظریه فراهم می‌آورد. از نظر کلارک هال تقویت یعنی کاهش سائق یا کاهش محرک‌های سائق که از شرایط حاصل از نیاز جسمی ناشی می‌شود. فرضیه کاهش سائق نخستین کوششی بود که از تعاریف غیردقیق خشنودکننده/تقویت‌کننده- یعنی وجوه مشخص نظریه‌های ثرندایک و اسکینر فاصله گرفت. همچنین هال نخستین کسی بود که درباره تأثیر مشترک یادگیری و سائق بر رفتار و نیز درباره تأثیر خستگی (از راه بازداری واکنشی و بازداری شرطی) پیش‌بینی‌های دقیقی به عمل آورد.

انتقاد

این نظریه از این بابت که در تبیین رفتارهای خارج از آزمایشگاه ارزش چندانی ندارد موردانتقاد قرارگرفته است. هیل (۱۹۹۰) در بررسی خود از آخرین نظریه هال (۱۹۵۲) گفته است: «به فرض که بخواهید تعیین کنید چند کوشش متوالی تقویت نشده لازم است تا خاموشی کامل رخ دهد، یک راه این است که اصل موضوع ۱۴ را مورداستفاده قرار دهید. طبق این اصل موضوع، توان برانگیختگی مستقیماً متناسب است با تعداد کوشش‌های تقویت نشده تا رسیدن به خاموشی. راه دوم استفاده از اصل موضوع ۹ است که طبق آن باید مقدار بازداری واکنشی و بازداری شرطی را جمع کرد و حاصل را از توان برانگیختگی کسر نمود. راه سوم این است که طبق اصل موضوع ۷ توجه داشت که وقتی مقدار پاداش صفر است، مقدار K نیز صفر است که صرف‌نظر از مقدار سایر متغیرهای رابط، توان برانگیختگی نیز صفر می‌شود. معلوم می‌شود که این سه راه، صرف‌نظر از اینکه جواب‌های درست بدهند یا نه، به نتایج متضادی می‌انجامند. زمانی که یک نظریه پیش‌بینی‌های نادرستی به‌دست می‌دهد باید مورد تجدیدنظر قرار گیرد. زمانی که یک نظریه همسانی درونی ندارد به‌گونه‌ای که درباره یک موضوع پیش‌بینی‌های متضادی انجام می‌دهد، ارزش آن به‌عنوان یک نظریه دقیق شدیداً مورد سؤال قرار می‌گیرد».

کاچ (۱۹۵۴) گفته است که کلارک هال نظریه خود را به‌اندازه کافی اصلاح نکرد و بسیاری از نکات متناقض آن را نادیده گرفت. منتقدان معاصر نیز همین مضمون را تکرار می‌کنند. یکی از پیشنهادهای جالب این است که کلارک هال نظریه‌سازی را به‌صورت معکوس انجام داد.

شپارد (۱۹۹۲) دراین‌باره نوشته است: «هال و اسپنس به‌عوض اینکه از اصول اولیه نظم‌بندی‌های قابل آزمون تجربی استخراج کنند، نمودار متغیرهای وابسته قابل آزمون تجربی را در ارتباط با متغیرهای مستقل دستکاری‌شده رسم می‌کردند، به دنبال یک تابع ریاضی که متناسب با داده‌های رسم شده باشد می‌گشتند، و سپس تابع انتخابی را به‌عنوان یک “اصل موضوع” نظریه خود مطرح می‌ساختند.

با همه این کوتاهی‌ها، نظریه کلارک هال یکی از اکتشافی‌ترین نظریه‌ها در تاریخ روان‌شناسی بوده است. پس از مرگ هال، اسپنس بود که نظریه هال را گسترش داد و اصلاح کرد. پیرو مهم دیگر هال نیل ای. میلر است که نظریه کلارک هال را به زمینه‌های شخصیت، تعارض، رفتار اجتماعی و روان‌درمانی گسترش داد.

پیرو دیگر هال، رابرت آر. سیرز است که تعدادی از اصطلاحات فرویدی را به مفاهیم نظریه کلارک هال ترجمه کرد و به میزان وسیعی در زمینه روان‌شناسی آزمایشی کودک پیشرفت نمود. روان شناسان دیگر پیرو کلارک هال ا. هوبارت ماورر است که در ضمن مطالعه زمینه‌هایی چون پویایی شخصیت و ویژگی‌های خاص یادگیری در ارتباط با ترس و اضطراب، بسیاری از اندیشه‌های کلارک هال را مورداستفاده قرار داد.

پیمان دوستی
۲۷ مرداد ۱۳۹۴

منبع

کتاب نظریه‌های یادگیری هرگنهان

دوستی

The post کلارک هال و نظریه یادگیری جامع او appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%da%a9%d9%84%d8%a7%d8%b1%da%a9-%d9%87%d8%a7%d9%84-%d9%88-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%d8%a7%d9%88/feed/ 0 موانع خودشکوفایی https://behdashtravan.com/%d9%85%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b9-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b4%da%a9%d9%88%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8c/ https://behdashtravan.com/%d9%85%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b9-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b4%da%a9%d9%88%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8c/#respond Sun, 10 Feb 2019 11:30:20 +0000 http://behdashtravan.com/?p=4113 کمالگرایی موانع خودشکوفایی کم نیستند اما یکی از مهم‌ترین آنها کمالگرایی است. خودشکوفایی با کمال‌گرایی رابطه عکس دارد و متضاد خودشکوفایی است.  کمال‌گرایی در دوران اولیه زندگی کودک، شکل می‌گیرد. وقتی والدین کودک خود را اقتدارطلب می‌دانند، از کودک انتظار کمال‌گرایی دارند. درست همان انتظاری که از خود دارند، این‌گونه معیارهای انعطاف‌ناپذیر از والدین به …

The post موانع خودشکوفایی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> کمالگرایی

موانع خودشکوفایی کم نیستند اما یکی از مهم‌ترین آنها کمالگرایی است. خودشکوفایی با کمال‌گرایی رابطه عکس دارد و متضاد خودشکوفایی است.  کمال‌گرایی در دوران اولیه زندگی کودک، شکل می‌گیرد. وقتی والدین کودک خود را اقتدارطلب می‌دانند، از کودک انتظار کمال‌گرایی دارند. درست همان انتظاری که از خود دارند، این‌گونه معیارهای انعطاف‌ناپذیر از والدین به کودکان منتقل شده و به بخشی از معیارهای درونی کودک تبدیل می‌شود. این‌گونه برتری‌طلبی و اقتدارطلبی بسیار سریع در درون فرد رشد می‌کند و یک دایرهای بسته و غیر قابل گریز، شکل می‌گیرد که در آن فرد به دنبال کمال‌گرایی است تا احساس بی‌کفایتی را در خود از بین ببرد. در این مطلب از سایت آسان دنت درباره‌ی خودشکوفایی و عوامل خودشکوفایی صحبت می‌کنیم.

قدرت و خودشکوفایی

قدرت‌طلبی، محدودیت‌های موجود در دنیای واقعی را نادیده می‌گیرد. قدرت‌طلبی از یک سطح ابتدایی ساختار شخصیتی ناشی می‌شود. در روابط درونی بین سطح اشتیاق و سطح واقعی موفقیت، جنبه‌های ناخوشایندی وجود دارد و به احتمال زیاد باعث نومیدی و به‌طورکلی متوقف شدن تلاش‌های جهت‌دار می‌شود. بنابراین «کمال‌گرایی روان رنجورانه» با قدرت‌طلبی سازگار است. کمال‌گرایی اصل خود تخریبی را در بطن تعریف خود دارد. چون اهداف را غیرقابل دسترسی می‌داند. این‌گونه کمال‌گرایی، جای موفقیت‌های واقع‌بینانه و خودشکوفایی را می‌گیرد. از این‌که کمال‌گرایی به‌طورکلی امکان ارضاء شدن را از بین می‌برد، احساس بی‌کفایتی در عمل، با شکست‌های پی‌درپی تقویت می‌شود و حس برتری بودن به‌این‌ترتیب در جهت خدشه‌دار کردن نفس، فعال می‌شود و عوامل رسیدن به خودشکوفایی را از بین می‌برد.

الگوهای که جز موانع خودشکوفایی هستند

الگویی که خلاقیت را خدشه‌دار می‌کند و جز موانع خودشکوفایی حساب می‌شود، این است که شخصی اقتدارطلب، خود را از طریق نابود کردن آن چه به پایان رسانده است و از طریق «دوباره آغاز کردن» کنترل می‌کند. نابودی کار نیمه‌تمام، بر اساس ارزیابی دقیق انجام نمی‌شود، بلکه از روی عادت و به طور غیرمنطقی صورت می‌گیرد. کمال‌گرایی باعث می‌شود، شخصی از فرصت‌های واقعی و فوری برای پایان رساندن یک کار خلاق، روی‌گردان شود و خودشکوفایی را به تعویق بیندازد. یادمان نرود که خودشکوفایی یکی از مهمترین مولفه‌های بهداشت روان می‌باشد.

وقتی استفاده از تعطیلات میسر می‌شود و شخصی چند هفته فرصت برای تعطیلات دارد، فرد کمال‌گرا، اغلب برای خود، کارهای پراکنده و بی‌اهمیت یا غیرمنطقی که تمام زمان تعطیلاتش را پر می‌کند دست‌وپا می‌کند و مانع از ارزیابی توانایی‌های واقعی خود می‌شود. فرد کمال‌گرا نمی‌تواند افشا شدن کمبودها و نقاط ضعف خود را تحمل کند. او از خودشناسی و خودشکوفایی اجتناب نماید. مقاومت در مقابل خودشناسی به شدت توانایی خلاقی را خدشه‌دار می‌کند. ذخایر غنی دیده‌های خلاق در اعماق روح نهفته‌اند و ترس درونی از دسترسی بلامانع به این منبع مستعد و نبوغ شخصی، قدرت‌های شخصی را کاهش می‌دهد. ترس از شکست نیز یکی در از موانع خودشکوفایی است

غریزه و خودشکوفایی

منطق در واقع به فرایندهای هشیار توجیه عملی کمک می‌کند، اما کمک‌های ناهشیار به آنچه برای خلق حیاتی است و ما اغلب آن را «غریزه» می‌نامیم، بسیار متعدد و مهم هستند. هر کس دسترسی نسبتاً سریع به تفکری که منطقی است نداشته باشد، در تلاش‌های خلاق از یک امتیاز بزرگ محروم است. خصوصیات کشف نشده‌ی نفس در اعماق وجود نهفته‌اند و هرکس از روی عادت از خودشناسی روی‌گردان باشد، خود را از این خصوصیات مهم و فرصت‌هایی که برای خود شکوفایی وجود دارد، محروم می‌کند.

افراد قدرت‌طلب

افراد اقتدارطلب «هر چیز را که از فرد دیگری ناشی می‌شود، نادیده می‌گیرند» و هرگونه پیشنهاد را اهانت تلقی می‌کنند. هر انتقادی، هر چند سازنده، به شدت فرد کمال‌گرا را تهدید می‌کند و باعث شکل‌گیری خشم شدیدی در درون او می‌شود و این خشم در نهایت بر مشکلات او می‌افزاید. او برای دفاع از خود با مشکلات بیشتری به تصویر بزرگ نمای خود که هورنی روان‌شناس معروف آن را «نفس باشکوه» و آدلر «عقده برتری» نام نهاده‌اند، متوسل می‌شود.

این‌گونه ادعای متکبرانه و خود مقتدر پنداری، از قدرت واقعی سرچشمه نمی‌گیرد، بلکه از احساس ضعف ناشی می‌شود. تأکید روی غرور، نیاز به رسیدن به کمال، اکراه در نگرش واقع‌بینانه به خویش به عنوان انسانی نقایص طبیعی همه‌ی انسان‌ها را دارد. همه به ظهور یک نگرش غلط نسبت به خود کمک می‌کنند و در نتیجه مشکلات فرد را در مواجه‌شدن با خود افزایش داده و او را از بقیه جهان منزوی می‌کنند. قدرت‌طلبی توانایی تشخیص حقیقت را از بین می‌برد.

نگرش بزرگ‌نما از خود، جلوه‌ی دیگری پیدا می‌کند تا مانع از بروز خطر برای پندار از خود شوند. تا زمانی که ذهن شخص به اعمال قدرت مشغول است، نگرش منطقی بی‌فایده است. شخص سلسله وقایعی را پیش‌بینی می‌کند که در آنها تمام منطق بی‌فایده است. قدرت‌طلبی و جاه‌طلبی، واقع‌بینی را نیز از بین می‌برد. وقتی نیازهای جسمی و نیاز قدرت‌طلبی اهداف انسان را هدایت کنند، غریزه همیشه به یاری او می‌آید. درصورتی‌که وقتی قدرت‌طلبی در حد افراط داشته باشد، غریزه سرکوب می‌شود و طمع شخص برای مادیات ممکن است، بی‌انتها و درعین‌حال بی‌نتیجه و بدون امید برای ارضاء باشد. به خاطر قدرت‌طلبی، نیازهای منطقی به درجات اهمیت پایین‌تر سقوط می‌کنند.

منبع

asandent

The post موانع خودشکوفایی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d9%85%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b9-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b4%da%a9%d9%88%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8c/feed/ 0