یک راه برای دفاع در مقابل تکانه‌های ناراحت‌کننده، نسبت دادن آن‌ها به فرد یا چیز دیگر است. این مکانیزم دفاعی، فرافکنی نامیده می‌شود. در این مکانیزم تکانه‌های شهوت‌انگیز، پرخاشگرانه و تکانه‌های غیرقابل‌قبول دیگر طوری ادراک می‌شوند که به دیگران نسبت داده می‌شوند، نه خود فرد. درواقع فرد می‌گوید: «من از او متنفر نیستم، او از من نفرت دارد». یا ممکن است مادری سائق جنسی خود را به دختر جوانش نسبت دهد. این تکانه بازهم آشکارشده، اما به‌صورتی که برای فرد کمتر تهدیدکننده است.

مفهوم فرافکنی می‌تواند گسترده‌تر از نسبت دادن تکانه‌های ناراحت‌کننده به دیگران باشد. به‌طور کلی هر وقت این پیش‌فرض را داشته باشیم که دیگران هم مانند ما فکر می‌کنند، به‌نوعی در حال فرافکنی‌کردن هستیم. الزامی ندارد نقاط ضعف ما فرافکنی شود. حتی نکات مثبت و خنثی نیز می‌تواند فرافکنی شود. به‌طور مثال کسی که بسیار ساده‌لوح یا قابل‌اعتماد است، همه را قابل‌اعتماد می‌داند و به‌سادگی به دیگران اعتماد می‌کند. یا فردی که صبح زود بیدار می‌شود فکر می‌کند دیگران هم همین‌گونه هستند.

دیوید هیوم و اسپینوزا معتقد بودند این مکانیزم را فقط در قبال انسان‌های دیگر بکار نمی‌بریم. حتی ممکن است ویژگی‌های ذهنی بشر را به طبیعت یا خدا و به‌طورکلی جهان هستی نسبت دهیم. آنها این نوع طرز تفکر را عمیقاً غلط می‌دانستند. اسپینوزا برای این‌که نسبت دادن ویژگی‌های بشری به خدا یا طبیعت (اسپینوزا آنها را به یک معنی بکار می‌برد) را توضیح دهید چنین می‌گوید: “اگر مثلث‌ها زبان داشتند، خدا را کامل‌ترین مثلث‌ها و اگر دایره‌ها زبان داشتند، خدا را کامل‌ترین دوایر می‌دانستند و هر موجودی خواص خود را به خدا یا طبیعت نسبت می‌دهد”. هیوم معتقد بود چون ذهن ما بر اساس علیّت کار می‌کند خیال می‌کنیم سازوکار طبیعت هم به همین شکل است و علیت را یک اصل مطلق جهانی می‌دانیم.

همان‌طور که می‌بینیم پیش از فروید این مفهوم به نحوی مطرح‌شده بود و دنیای روانشناسی منتظر بود تا فروید آن را در سطح درون‌روانی بکار برد.

در بسیاری از اختلالات روانی این مکانیزم به‌وضوح دیده می‌شود. در اختلال شخصیت پارانوئید ممکن است فردی که خود تمایلات آسیب‌رسانی و خودخواهانه دارد، آنها را با فرافِکنی به دیگران، به افراد دیگر نسبت دهد. به‌این‌ترتیب همه انسان‌ها و حتی جهان را به‌نوعی خطرناک می‌بیند، به همین دلیل اعتماد برای آنها کار تقریبا غیرممکنی است. یا در اختلال شخصیت وسواسی که فرد همیشه به دنبال کمال‌های شخصی خود می‌گردد، انتظار دارد دیگران هم مانند او فِکر کنند و همان اخلاقیات و استانداردها را داشته باشند. وقتی دیگران استانداردهای متفاوتی را ارائه می‌دهند این افراد آزرده و عصبانی می‌شوند. اختلال شخصیت وابسته که تمایل زیادی به کمک کردن به دیگران بخاطر ترس از دست دادن آنها دارد، همین انتظار را از دیگران دارد و فکر می‌کند دیگران هم باید چنین دغدغه‌ای داشته باشند.

آرون بِک که یک روان‌شناس شناختی است و از اساس با نظرات روان‌کاوانه فروید زاویه دارد، معتقد است که باورهای بنیادی یک فرد، که تمام رفتار و عواطف او را تحت‌الشعاع قرار می‌دهند، معطوف به سه چیز هستند: خود، دیگری و جهان. از این منظر اگر ما باورهای ناکارآمدی نسبت به این سه مورد داشته باشیم، دچار انواع اختلالات روانی و رنج‌های غیرمعمول خواهیم شد. همچنین دیدید مکانیزم دفاعی فرافکنی، چطور باورهای فرد نسبت به خود، دیگران و جهان را منحرف می‌کند. با ترکیب این دو نظر می‌فهمیم که چطور سنگ بنای بسیاری از رنج‌های روان‌رنجوری که می‌بریم ریشه در فرافکنی دارند. با این که این دو دانشمند، ریشه در دو مکتب فکری متضاد دارند و از ادبیات متفاوتی استفاده می‌کنند، می بینیم درباره‌ی یکسان بودن ماهیت بسیاری از اختلالات روانی و ارتباطشان با فرافکنی از نظر مفهومی نظراتی مشابه دارند.

“دکتر بهروز هاشمی”

The post مکانیزم دفاعی فرافکنی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

اختلال شخصیت پارانوئید

اصطلاح پارانوئید به معنی مشکوک بودن، محتاط بودن، گوش‌به‌زنگ بودن نسبت به دیگران بر اساس این عقیده است که آنها قصد آسیب رساندن دارند. تفکر پارانوئید در اختلال‌های روانی گوناگون وجود دارد. در این بخش به اختلال شخصیتی می‌پردازیم که با پارانویا مشخص می‌شود.

افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید شدیداً به دیگران مشکوک‌اند و همیشه در برابر خطر یا آسیب احتمالی حالت دفاعی دارند. نگرش آن‌ها نسبت به دنیا بسیار کوته‌بینانه است، زیرا همواره به دنبال آن هستند که انتظاراتشان مبنی بر اینکه دیگران از آنها سوءاستفاده خواهند کرد، تأیید شوند، و این باعث می‌شود که آن‌ها حتی به دوستان و همکارانشان اعتماد نکنند. آن‌ها حتی در صورت عدم وجود شواهد قانع‌کننده، ممکن است همسر خود را به خیانت متهم کنند. برای مثال، امکان دارد آن‌ها باور داشته باشند که هزینه نامشخصی در صورتحساب تلفن دلیل بر رابطه جنسی نامشروع است. آن‌ها قادر نیستند مسئولیت اشتباهات خود را بپذیرند، و در عوض سرزنش را به دیگران فرافکنی می‌کنند. اگر دیگران از آن‌ها انتقاد کنند، متخاصم می‌شوند. آن‌ها همچنین آمادگی دارند اظهارات بی‌غرضانه و رویدادهای جزئی را به‌عنوان چیزی که معنی پنهان یا تهدیدکننده دارد، سوءتعبیر کنند. ممکن است آن‌ها به خاطر توهین واقعی یا خیالی کسی، سال‌ها کینه او را به دل بگیرند. گرچه امکان دارد افراد مبتلابه این اختلال در برخی مشاغل که به گوش‌به‌زنگی زیاد نیاز دارند نسبتاً موفق باشند، اما رندگی عاطفی آنها منزوی و مقید است.

همان‌گونه که می‌توانید تصور کنید، افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید روابط مشکل‌آفرینی دارند، چون این افراد به‌طور غیرمنطقی می‌ترسند دیگران به آنها آسیب برسانند، باعث می‌شوند دیگران از آن‌ها فاصله بگیرند و به‌خصوص نسبت به افرادی که در مقام قدرت هستند، حساس‌اند. آنچه از این شواهد بالینی حمایت می‌کند، این است که افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید، با سبک دلبستگی بیمناک مشخص می‌شوند (لوپز و برنان،۲۰۰۰).

مقدار خاصی تفکر و رفتار پارانوئید می‌تواند در برخی موقعیت‌ها، مانند شرایط سیاسی خطرناکی که افراد باید مراقب زنده ماندن خود باشند، مناسب باشد، اما افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید به‌صورتی فکر و رفتار می‌کنند که به محیطشان ربطی ندارد.

آنچه برای خویشاوندان و آشنایان این افراد خیلی ناکام کننده است این واقعیت است که آن‌ها درخواست کمک حرفه‌ای را رد می‌کنند، زیرا قبول ندارند دچار مشکل هستند. در موارد نادری که درصدد درمان برمی‌آیند، خشکی و حالت دفاعی آن‌ها به متخصص بالینی اجازه نمی‌دهد تا در جهت هرگونه تغییر بادوام تلاش کند.

نظریه‌پردازان روان پویشی(روانکاوی)، اختلال شخصیت پارانوئید را به‌صورت نوعی نگریستن به دنیا توجیه می‌کند که به‌موجب آن، فرد قویاً به مکانیزم دفاعی فرافکنی متکی است، بدین معنی که دیگران، نه به خود فرد به‌گونه‌ای تصور می‌شوند که انگیزه‌های منفی یا زیان‌آور دارند (شاپیرو،۱۹۶۵). در مقابل، نظریه‌پردازان شناختی – رفتاری (بک و همکاران، ۱۹۹۰)، فرد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید را به‌صورت کسی در نظر می‌گیرند که فرض‌های اشتباهی در مورد دنیا دارد و مشکلات و اشتباهات شخصی را به دیگران نسبت می‌دهد.

دیدگاه شناختی – رفتاری، نظر دیگری را ارائه می‌دهد که روی سه فرض اشتباه که افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید به آن‌ها معتقدند، تأکید دارد « آدم‌ها بدخواه و فریبکارند». «همه آن‌ها اگر فرصت پیدا کنند به تو حمله می‌کنند»، «اگر گوش‌به‌زنگ باشی می‌توانی در امان بمانی». مشکلی که این فرض‌ها ایجاد می‌کنند این است که الزاماً آن‌ها را وادار می‌سازند نتیجه بگیرند که برداشت‌هایشان درست هستند. اگر زنی آمادگی داشته باشد که به انگیزه‌های دیگران مشکوک باشد، احتمالاً آنچه را که آن‌ها انجام می‌دهند به‌عنوان دلیل تعبیر می‌کند. برای مثال، کارولین معتقد است خرده‌فروش‌ها عمداً سر مشتریان کلاه می‌گذارند. دفعه بعد که فروشنده‌ای در دادن باقی پول او اشتباه می‌کند، او این را خطای تصادفی تعبیر نمی‌کند، بلکه تأییدی برای نگرانی خود می‌داند. طبق دیدگاه شناختی – رفتاری، سومین فرض اشتباه، اینکه آدم‌ها باید گوش‌به‌زنگ باشند تا از صدمه دیدن در امان بمانند، به احساس کارایی پایین مربوط می‌شود، که افراد پارانوئید را وا‌می‌دارد باور کنند که نمی‌توانند مقاصد زیان‌آور دیگران را تشخیص دهند، پس بهتر است دائما مراقب باشند.

درمان اختلال شخصیت پارنوید که از دیدگاه شناختی- رفتاری پیروی می‌کند به این صورت اجرا می‌شود که فرض‌های اشتباه درمان‌جو را در جوی که احساس اعتماد ایجاد کند، بی‌اثر می‌کنند. درمانگر می‌کوشد احساس کارایی شخصی درمان‌جو را بالا ببرد به‌طوری‌که احساس کند می‌تواند بدون اینکه موضع دفاع بگیرد یا گوش‌به‌زنگ باشد، از پس موقعیت‌ها برآید. ازآنجایی‌که درمان‌جوی مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید بااحساس بی‌اعتمادی به درمانگر درمان را آغاز می‌کند، درمانگر باید تلاش خاصی به خرج دهد که به درمان‌جو کمک کند بفهمد درمان فرآیندی مشترک است. مواجه کردن مستقیم در مورد درمان‌جوی پارانوئید معمولاً نتیجه برعکس می‌دهد، زیرا درمان‌جو احتمالاً آن را حمله دیگری تعبیر می‌کند (میلون و همکاران،۲۰۰۰). مداخله مفید دیگر بر این است که به درمان‌جو کمک شود از نقطه‌نظر دیگران آگاه‌تر شود و روش جسورانه‌تری را در تعارض با دیگران پرورش دهد. این افزایش مهارت‌های میان فردی، کیفیت تعامل‌های درمان‌جو را در خارج از جلسات درمان بهبود می‌بخشد و سرانجام به باطل کردن فرض‌های اشتباه او کمک می‌کند.

ویژگی‌های تشخیصی

افراد مبتلابه این اختلال شخصیت، طبق چهار مورد زیر یا بیشتر، نسبت به دیگران بی‌اعتمادی و سوءظن فراگیر دار و انگیزه‌های آن‌ها را بدخواهانه تعبیر می‌کنند

• سوءظن ناموجه مبنی بر اینکه دیگران می‌خواهند آن‌ها را استثمار کنند، به آن‌ها آسیب برسانند، یا آن‌ها را فریب دهند
• اشتغال ذهنی به تردیدهای ناموجه درباره وفادار بودن یا قابل‌اعتماد بودن دیگران
• عدم تمایل به برداشت معانی تحقیرآمیز یا تهدیدکننده پنهان از اظهارات با رویدادهای بی‌زیان
• گرایش به دل گرفتن کینه‌ها
• برداشت حملات شخصی دیگران و گرایش به پاسخ دادن با حملات متقابل خشم‌آلود
• سوءظن‌های ناموجه مکرر نسبت به وفادار بودن همسر یا شریک جنسی

منبع:

کتاب: آسیب‌شناسی روانی
نویسنده: ریچارد پی هالجین – سوزان کراس ویتبورن
مترجم: یحیی سیدمحمدی

The post اختلال شخصیت پارانوئید appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

اختلال شخصیت برخلاف اختلال‌هایی مثل افسردگی یا اضطراب، بیانگر یک الگوی کلی هستند که در سرتاسر زندگی تکرار شده است. در این قسمت به معرفی کلی اختلال شخصیت می‌پردازیم و در ادامه تک تک اختلالات شخصیت را بررسی می‌کنیم تا به خودشناسی بهتری از خودمان برسیم.

ماهیت اختلال‌های شخصیت

اختلال شخصیت عبارت است از الگوی ناسازگارانه و با دوام تجربه درونی و رفتار که به زمان نوجوانی یا جوانی برمی‌گردد، و حداقل در دو زمینه زیر آشکار می‌شود:

1. شناخت،
2. هیجان‌پذیری،
3. عمل کرد میان فردی،
4. و کنترل تکانه.

این الگوی انعطاف‌ناپذیر، در موقعیت‌های فردی و اجتماعی مختلف مشهود است و موجب پریشانی یا اختلال می‌شود. اختلال‌های شخصیت بیانگر مجموعه‌ای از الگوهای رفتار گوناگون و پیچیده هستند. جلوه آشفتگی روانی در هر یک از این اختلال‌ها کاملاً متفاوت است، بااین‌حال، مشکلاتی که افراد مبتلا به اختلال‌های شخصیت تجربه می‌کنند، هرروز و در اغلب تعامل‌های آن‌ها با دیگران وجود دارند. خواه مشکلات این افراد وابستگی شدید، ترس زیاد از صمیمیت، نگرانی شدید، و رفتار استثمارگرانه باشد یا خشم کنترل ناپذیر، آن‌ها معمولاً ناخشنود و ناسازگار هستند. آن‌ها در دور معیوبی گرفتار می‌شوند که در آن، سبک شخصی آشفته‌شان دیگران را بیزار نموده و ازاین‌رو، شیوه‌های برقراری ارتباط مشکل‌آفرین آن‌ها را تشدید می‌کند. ازآنجایی‌که اختلال‌های شخصیت کل ساختار موجودیت فرد را در برمی‌گیرند، معمولاً متخصصان بالینی آن‌ها را دشوارترین اختلال‌های روانی برای درمان می‌دانند.

ویژگی‌های تشخیصی اختلال شخصیت

الگوی بادوام تجربه درونی و رفتار که به نحو بارزی با آنچه در فرهنگ فرد انتظار می‌رود. مغایر است. این الگو حداقل در دو زمینه زیر آشکار می‌شود:

• شناخت – شیوه‌های درک کردن خود، دیگران، و رویدادها
• هیجان پذیری – دامنه، شدت، و تناسب، ابراز هیجان
• عملکرد میان فردی
• کنترل تکانه

این الگو در دامنه وسیعی از موقعیت‌های شخصی و اجتماعی، انعطاف‌ناپذیر و فراگیر است.

این الگو موجب پریشانی یا اختلال می‌شود.

این الگو باثبات و طولانی‌مدت است و شروع آن را می‌توان در نوجوانی یا اوایل بزرگسالی جستجو کرد.

منبع:

کتاب: آسیب‌شناسی روانی
نویسنده: ریچارد پی هالجین – سوزان کراس ویتبورن
مترجم: یحیی سیدمحمدی

The post اختلال شخصیت چیست و چطور روی زندگی افراد تأثیر می‌گذارد؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.