طی ۱۰۰ سال گذشته مردم باهوش‌تر شده‌اند و آی‌کیو آنان به ۱۰۰ تا ۱۳۰ افزایش یافته، کسی که دارای این آی‌کیو است در اوایل قرن بیستم خیلی با استعداد در نظر گرفته می‌شد. کسی که امروز آی‌کیو ۱۰۰ دارد مانند آن بوده که یک قرن پیش آی‌کیو او ۱۳۰ و خیلی با هوش بوده است.

تحقیقات در مورد ارثی یا اکتسابی بودن آی‌کیو یا بهره هوشی

جیمز فلاین محقق اتریشی درباره افزایش آی کیو طی سال‌ها تحقیق کرده است. او در یک تیم بسکتبال بازی می‌کرد که در آن تیم خیلی موفق بود اما وقتی پنج سال بعد دوباره در برابر همان تیم قرار گرفت، دیگر اوضاع مثل سابق نبود، بسکتبالیست‌های جوان برنده شدند، نه فقط به خاطر آنکه سریع‌تر بودند، بلکه به خاطر آنکه بازی تغییر کرده بود. بازی منعطف‌تر، پویاتر و غیرقابل پیش‌بینی‌تر شده بود.

اکنون هر کسی بسکتبال بازی می‌کند، ترفندی را کشف کرده و به دیگری یاد می‌دهد، بنابراین سطح بازی ظرف کمتر از چند سال خیلی افزایش یافت، به طوری که فلاین که زمانی یک بازیکن فوق‌العاده بود، اکنون فقط یک بازیکن متوسط به شمار می‌رفت.

فلاین به عنوان استاد علوم سیاسی در نیوزلند بعدها دریافت که هوش باید افزایش یافته باشد؛ او دریافت که به نظر می‌رسد ضریب هوشی در برخی کشورها ظرف چند سال افزایش یافته و مانند بازی بسکتبال، هر چه اطلاعات در زندگی مردم بیشتر می‌شود مردم به همان اندازه باهوش‌تر می‌شوند.

مطالعات جدید

طبق مطالعات جدید، ضریب هوش در قرن بیستم در ۳۱ کشور افزایش یافته است. با این وجود منتقدان و پژوهشگران تا مدت‌ها عقیده فلاین را اشتباه آماری می‌دانستند، زیرا از زمان مطالعات روی دو قلوها، کشف شده بود که هوش تا ۷۰ درصد ارثی و ۳۰ درصد اکتسابی است، بنابراین ضریب هوشی در نسل‌ها باید ثابت باقی بماند. رشد ضریب هوش از ۴۰ سال پیش در بسیاری از کشورها تدریجی بوده است.

حق با فلاین بوده است. اکنون دانشمندان دانشگاه وین ثابت کرده‌اند که بهره هوشی از اوایل قرن بیستم افزایش یافته و اکنون آی‌کیو مردم ۳۰ امتیاز بیشتر از بهره هوشیمردم در سال ۱۹۰۹ است.

یاکوب پیتشینگ یکی از محققان معتقد است که حال دیگر مرزبندی بین اعداد باهوش و کم‌هوش مسخره به نظر می‌رسد. او و همکارش ۲۱۹ مطالعه روی ۳۱ کشور با چهار میلیون نفر را مورد مطالعه قرار دادند تا تئوری فلاین را بررسی کنند. طبق این مطالعات در همه جای دنیا، بهره هوشی با آغاز قرن ۲۰، افزایش چشمگیری یافته بود.

تحقیقات اشترن

الیزابت اشترن محقق اتریشی از دانشگاه زوریخ می‌گوید؛ اگر در گذشته فردی بطور متوسط می‌توانست به ۲۰ سؤال طراحی شده در تست‌های آی‌کیو پاسخ دهد، بهره هوشی او ۱۰۰ بود اما امروز باید به ۲۵ سؤال جواب بدهند تا بهره هوشی آنان ۱۰۰ محاسبه شود. این محقق اتریشی نشان داده که متوسط تعداد مسایل حل شده از سوی مردم طی سال‌ها همواره افزایش می‌یابد.

طبق مطالعات، آی کیو افزایش یافته است، البته نه در یک سطح و نه در همه جا به یک اندازه.

ضریب هوشی در آلمان از سال ۱۹۵۰ میلادی به بعد (بعد از جنگ جهانی دوم) جهش بزرگی یافت اما بهره هوشی یا آی کیو در آسیا نسبت به اروپا کمتر افزایش داشته و از سال ۱۹۵۰ میلادی به بعد افزایش داشت اما به پای رشد آی کیو در اروپا نمی‌رسد. ضریب هوشی در چند کشور آسیایی به مدت طولانی بسیار کمتر از اروپا بوده و احتمالاً در همان سطح نیز باقی خواهد ماند. البته رشد ضریب هوشی در کشورهای ترکیه، برزیل و کنیا در سال‌های گذشته بیشتر از آلمان بوده است.

طبق آخرین گزارش‌های منتشر شده در برخی رسانه‌های داخلی، ایران با متوسط آی کیو ۸۴ به همراه چندین کشور دیگر در مقام ۲۴ جهان است. مطالعات نشان می‌دهد رشد ضریب هوشی ظرف ۴۰ سال اخیر در بسیاری از کشورها به صورت خیلی آرام رشد داشته و به طور مثال کشورهای اسکاندیناوی به حدی رسیده‌اند که آی کیو چند سال است که در آن کشورها، دیگر افزایش نمی‌یابد.

عوامل مؤثر برای آی‌کیو یا بهره هوشی

طبق تحقیقات، تغذیه سالم، مراقبت‌های پزشکی مناسب و فرصت‌های تحصیلی مناسب طی صد سال گذشته، مهمترین عوامل رشد بهره هوشی برشمرده می‌شوند. این عوامل توضیحی برای این موضوع است که چرا در زمان‌هایی، ضریب‌هوشی دارای حد و مرز می‌شود: زمانی که تغذیه و مراقبت‌های پزشکی دیگر نمی‌توانند بهبود یابند. البته عوامل متعدد دیگری مانند میزان سرب در آب آشامیدنی در میزان ضریب هوشی نقش دارند.

هر چند آی‌کیو کودکان نیز مانند بزرگسالان نسبت به گذشته افزایش یافته اما این روند رشد در بزرگسالان بیشتر بوده است. در گذشته اگر افراد جواب مسئله‌ای را نمی‌دانستند آن را حل نمی‌کردند اما امروز آن را به هر حال جواب می‌دهند. تفکرات انتزاعی، نقش مهمتری پیدا کرده است. البته در اینجا پارادوکسی (تناقضی) ایجاد می‌شود که هم بهره هوشی افزایش می‌یابد در حالی که ۷۰ درصد آی‌کیو، ‌ارثی است.

سوالات خود را برای مجله بهداشت روان ارسال کنید

منبع

کیهان

The post آی‌کیو یا بهره هوشی ، ارثی است یا اکتسابی؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

در این قسمت به نبوغ از نگاه شوپنهاور می‌پردزیم. نبوغ عالی‌‌ترین شکل علم خالی از هواهای نفسانی است. پست‌‌ترین صورحیات فقط از خواهش و اراده ساخته شده است و در آن معرفتی نیست: انسان به طور کلی اراده و خواهش است با کمی ‌معرفت؛ نبوغ همه معرفت و دانش است با کمی ‌اراده و خواهش. معنی نبوغ این است که قوه مدرکه بیش از اقتضای اراده و نفس، پیشرفت کرده است. نبوغ متضمن عبور از نیروی تولیدی به فعالیت معنوی است. «شرط اساسی نبوغ تسلط غیرعادی حساسیت و سرعت تأثر بر قدرت تولید مثل است.» از اینجاست که زن و نابغه دشمن همدیگرند؛ زیرا زن نماینده قدرت تولید مثل و اطاعت قوه مدرکه از اراده حیات و تولید حیات است. «ممکن است زن‌ها دارای مواهب و استعدادات عالی باشند ولی نمی‌توانند نابغه شوند زیرا همیشه اشیاء را از نظر خود می‌نگرند.» همه چیز در نظر زنان شخصی است و وسیله‌ای است برای غایات و اهداف خصوصی. از طرف دیگر.
نبوغ فقط عینیت محض است یعنی میل و کشش ذهن به واقعیات و امور عینی، نبوغ قدرت‌‌ ترک منافع و آمال و اغراض شخصی است، چنان که گاهی به کلی از خود صرف‌نظر می‌کند و ذهن و قوه مدرکه محض می‌گردد و جهان را به روشنی و وضوح می‌بیند. از اینجاست که از سیمای نابغه تسلط هوش و علم بر اراده هویداست و در قیافه اشخاص عادی تسلط میل و اراده آشکار است، در این گونه اشخاص فعالیت علم و قوه مدرکه فقط تحت فشار اراده صورت می‌گیرد و برای خدمت به نفع و سود شخصی است.

ذهنی که از دست میل و اراده رهایی یافت می‌تواند اشیاء را چنان که هست ببیند؛ «نبوغ آن آیینه سحرآمیزی است که تمام واقعیات و معنویات را گرد آورده و پرتوی تابناک بر آن می‌افکند ولی امور عرضی و بیگانه را جدا می‌سازد. » اندیشه از میان هواها و شهوات ظاهر می‌شود هم‌چنان که نور آفتاب از خلال ابرها می‌تابد و مغز و هسته اشیاء را آشکار می‌کند. از میان تعینات و جزئیات «مثل افلاطونی» با جوهر کلی اشیاء را می‌بیند. هم‌چنان که نقاش در پیکر شخصی که می‌خواهد تصویرش را بکشد نه فقط صفات و خطوط خاص او را می‌بیند، بلکه بعضی صفات کلی و حقایق جاوید را نیز درک می‌کند که شخص فقط رمز و واسطه کشف آن است. بنابراین سر نبوغ درک صریح عینی بی‌طرفانه و علم کلی و جوهری است.

علت اینکه در عالم اراده و میل و میدان فعالیت عملی و خصوصی قدر نابغه مجهول است، همین از میان رفتن تعادل شخصی است. چون دور را می‌بیند از نزدیک بی‌خبر است و گیج و «عجیب و غریب» به نظر می‌رسد؛ و آنجا که نگاهش متوجه ستارگان است به درون چاه می‌افتد؛ و قسمتی از قابل معاشرت نبودن او نتیجه همین امر است. فکر او متوجه امور اساسی و کلی و ابدی است ولی فکر دیگران متوجه امور ناپایدار و جزئی و بی‌واسطه است. سطح ذهن او و دیگران به یک پایه نیست و هرگز با هم سازگار نمی‌گردند. «مثل یک قاعده کلی می‌توان گفت که شخص قابل معاشرت از لحاظ معنوی زبون و به طور کلی عامی ‌و جاهل است.» نابغه شخصاً خود را جبران می‌کند و مانند کسانی که دائماً با جهان خارج از خود در تماسند، احتیاجی زیاد به این گونه امور ندارد. «لذتی که نابغه از زیبایی می‌برد و تسلی خاطری که از هنر می‌یابد و هیجانی که از دیدن هنر و هنرمند در او پیدا می‌شود همه غم و اندوه زندگی را از یاد او می‌برند» و «این همه جبران رنجی است که از روشن‌بینی و تنهایی خود می‌برد.»

معذلک نتیجه این امر آن است که نابغه مجبور به گوشه‌نشینی می‌شود و گاهی دچار جنون می‌گردد؛ حساسیت مفرطی که از راه شهود و خیال او را رنج می‌دهد با عزلت و جفای مردم تمام شده و رابطه ذهن او را از حقایق می‌گسلند. باز هم حق با ارسطو است که می‌گوید: «کسانی که در فلسفه و سیاست و شعر و هنر برگزیده و مشخص می‌گردند ظاهراً دارای طبع مالیخولیائی هستند.» رابطه مستقیم جنون و نبوغ «در شرح حال مردان بزرگ از قبیل روسو و بایرون و آلفیری و دیگران مندرج است.» (لومبروزو از این امر استفاده کرده و خود شوپنهاور را بر صورت اساسی فوق افزوده است.) « با یک جستجوی دقیق در تیمارخانه دیوانگان، اشخاصی دیده‌ام که بدون چون و چرا دارای مواهب عالی بوده‌اند و نبوغ آنها از خلال جنونشان به طور مشخص آشکار بوده است.»

با این همه در این نوابغ یا نیمه دیوانگان اشرافیت واقعی بشری مشهود است. «از نظر هوش و ذهن طبیعت کاملاً اشراف‌پسند است. تمایز و فرقی که طبیعت در میان هوش اشخاص نهاده است از فرق نسب و درجه و ثروت و طبقه در تمام ممالک بیش‌تر می‌باشد.» طبیعت نبوغ را فقط به عده معدودی می‌دهد زیرا مزاج نوابغ مانع بزرگی برای راه عادی زندگی که طالب توجه به جزئیات و امور آنی است، می‌باشد، «در حقیقت طبیعت می‌خواهد که حتی مردم دانشمند نیز زارع و کشاورز باشند؛ و در واقع آموزگاران فلسفه می‌توانند این مهم را انجام دهند زیرا عمل آنها نتایج منتظر معقول را بار می‌آورد.» (جلد ۳، ۲۰، آموزگار فلسفه می‌تواند در پاسخ بگوید که طبیعت ما را صیاد آفریده است نه زارع، زیرا کشاورزی اختراع انسان است نه غریزه طبیعی.)

منبع

مقاله: نبوغ از نگاه شوپنهاور
کتاب: تاریخ فلسفه
نویسنده: ویل دورانت
مترجم: عباس زریاب خویی

The post حمکت زندگی : نبوغ از نگاه شوپنهاور appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

انواع هوش گاردنر کدم‌اند؟

در قسمت زیر به اولین نوع از انواع هوش گاردنر می‌پردازیم.

هوش دیداری / فضایی

این نوع هوش توانایی درک پدیده‌های بصری است. یادگیرنده‌های دارای این نوع هوش، گرایش دارند که با تصاویر فکر کنند و برای به دست آوردن اطلاعات، نیاز دارند یک تصویر ذهنی واضح ایجاد کنند. آنها از نگاه کردن به نقشه‌ها، نمودارها، تصاویر، ویدیو و فیلم خوششان می‌آید.

مهارت‌های آنها شامل موارد زیر است:

ساختن پازل، خواندن، نوشتن، درک نمودارها و شکل‌ها، حس جهت شناسی خوب، طراحی، نقاشی، ساختن استعاره‌ها و تمثیل‌های تصویری (احتمالاً از طریق هنرهای تجسمی)، دست‌کاری کردن تصاویر، ساختن، تعمیر کردن و طراحی وسایل عملی، تفسیر تصاویر دیداری.

شغل‌های مناسب برای آنها عبارت‌اند از:

دریانورد، مجسمه‌ساز، هنرمند تجسمی، مخترع، کاشف، معمار، طراح داخلی، مکانیک، مهندس

هوش کلامی/ زبانی

این نوع هوش یعنی توانایی استفاده از کلمات و زبان. این یادگیرنده‌ها مهارت‌های شنیداری تکامل‌یافته‌ای دارند و معمولاً سخنوران برجسته‌ای هستند. آنها به جای تصاویر، با کلمات فکر می‌کنند.

مهارت‌های آنها شامل موارد زیر می‌شود:

گوش دادن، حرف زدن، قصه‌گویی، توضیح دادن، تدریس، استفاده از طنز، درک قالب و معنی کلمه‌ها، یادآوری اطلاعات، قانع کردن دیگران به پذیرفتن نقطه‌نظر آنها، تحلیل کاربرد زبان

شغل‌های مناسب برای آنها عبارت‌اند از:

شاعر، روزنامه‌نگار، نویسنده، معلم، وکیل، سیاستمدار، مترجم

هوش منطقی / ریاضی

هوش منطقی / ریاضی یعنی توانایی استفاده از استدلال، منطق و اعداد. این یادگیرنده‌ها به صورت مفهومی با استفاده از الگوهای عددی و منطقی فکر می‌کنند و از این طریق بین اطلاعات مختلف رابطه برقرار می‌کنند. آنها همواره در مورد دنیای اطرافشان کنجکاوند، سؤال‌های زیادی می‌پرسند و دوست دارند آزمایش کنند.

مهارت‌های آنها شامل این موارد می‌شود:

مسئله حل کردن، تقسیم‌بندی و طبقه‌بندی اطلاعات، کار کردن با مفاهیم انتزاعی برای درک رابطه‌شان با یکدیگر، به‌کار بردن زنجیره طولانی از استدلال‌ها برای پیشرفت، انجام آزمایش‌های کنترل‌شده، سؤال و کنجکاوی در پدیده‌های طبیعی، انجام محاسبات پیچیده ریاضی، کار کردن با شکل‌های هندسی

رشته‌های شغلی موردعلاقه آنها عبارت‌اند از:

دانشمند، مهندس، برنامه‌نویس کامپیوتر، پژوهشگر، حسابدار، ریاضی‌دان

هوش بدنی/جنبشی

این هوش یعنی توانایی کنترل ماهرانه حرکات بدن و استفاده از اشیا. این یادگیرنده‌ها خودشان را از طریق حرکت بیان می‌کنند. آنها درک خوبی از حس تعادل و هماهنگی دست و چشم دارند (به‌عنوان مثال در بازی با توپ، یا استفاده از تیرهای تعادل مهارت دارند) آنها از طریق تعامل با فضای اطرافشان قادر به یادآوری و فرآوری اطلاعات هستند.

مهارت‌های آنها شامل این موارد می‌شود:

رقص، هماهنگی بدنی، ورزش، استفاده از زبان بدن، صنایع دستی، هنرپیشگی، تقلید حرکات، استفاده از دست‌هایشان برای ساختن یا خلق کردن، ابراز احساسات از طریق بدن

شغل‌های موردعلاقه آنها عبارت‌اند از:

ورزشکار، معلم تربیت‌بدنی، رقصنده، هنرپیشه، آتش‌نشان، صنعتگر

هوش موسیقی / ریتمیک

این نوع هوش یعنی توانایی تولید و درک موسیقی. این یادگیرنده‌های متمایل به موسیقی با استفاده از صداها، ریتم‌ها و الگوهای موسیقی فکر می‌کنند. آنها بلافاصله چه با تعریف و چه با انتقاد، به موسیقی عکس‌العمل نشان می‌دهند. خیلی از این یادگیرنده‌ها بسیار به صداهای محیطی (مانند صدای زنگ، صدای جیرجیرک و چکه کردن شیرهای آب) حساس هستند.

مهارت‌های آنها شامل موارد زیر می‌شود:

آواز خواندن، سوت زدن، نواختن آلات موسیقی، تشخیص الگوهای آهنگین، آهنگ‌سازی، به یادآوردن ملودی‌ها، درک ساختار و ریتم موسیقی

شغل‌های مناسب برای آنها عبارت‌اند از:

موسیقی‌دان، خواننده، آهنگساز

هوش درون فردی

یعنی توانایی ارتباط برقرار کردن و فهم دیگران. این یادگیرنده‌ها سعی می‌کنند چیزها را از نقطه‌نظر آدم‌های دیگر ببینند تا بفهمند آنها چگونه می‌اندیشند و احساس می‌کنند. آنها معمولاً توانایی خارق‌العاده‌ای در درک احساسات، مقاصد و انگیزه‌ها دارند. آنها سازمان دهنده های خیلی خوبی هستند، هرچند بعضی وقت‌ها به دخالت متوسل می‌شوند. آنها معمولاً سعی می‌کنند که در گروه آرامش را برقرار کنند و همکاری را تشویق کنند. آنها هم از مهارت‌های کلامی (مانند حرف زدن) و هم مهارت‌های غیرکلامی (مانند تماس چشمی، زبان بدن) استفاده می‌کنند تا کانال‌های ارتباطی با دیگران برقرار کنند.

مهارت‌های آنها شامل موارد زیر می‌شود:

دیدن مسائل از نقطه‌نظر دیگران (نقطه‌نظر دوگانه)، گوش کردن، همدلی، درک خلق و احساسات دیگران، مشورت، همکاری با گروه، توجه به خلق‌وخو، انگیزه‌ها و نیت‌های مردم، رابطه برقرار کردن چه از طریق کلامی چه غیرکلامی، اعتمادسازی، حل‌وفصل آرام درگیری‌ها، برقراری روابط مثبت با دیگر مردم

شغل‌های مناسب برای آنها عبارت‌اند از:

مشاور، فروشنده، سیاست‌مدار، تاجر

هوش برون فردی (فرا فردی)

این نوع هوش از لحاظ تعریف نزدیکی زیادی به هوش هیجانی دارد.

این هوش یعنی توانایی درک خود و آگاه بودن از حالت درونی خود. این یادگیرنده‌ها سعی می‌کنند احساسات درونی، رؤیاها، روابط با دیگران و نقاط ضعف و قوت خود را درک کنند.

مهارت‌های آنها شامل موارد زیر می‌شود:

تشخیص نقاط ضعف و قوت خود، درک و بررسی خود، آگاهی از احساسات درونی، تمایلات و رؤیاها، ارزیابی الگوهای فکری خود، با خود استدلال و فکر کردن، درک نقش خود در روابط با دیگران

مسیرهای شغلی ممکن برای آنها عبارت‌اند از:

پژوهشگر، نظریه‌پرداز، فیلسوف

منبع

انواع هوش گاردنر – آی هوش

The post انواع هوش گاردنر: هفت نوع مختلف هوش appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

تعریف هوش ؛ هوش چیست؟

هنگامی‌که از مردم بپرسید  تعریف هوش چیست؛ بیش‌تر از هوش با عنوان عقل انسان یاد می‌کنند. یا از هوش هیجانی و یا IQ سخن می‌گویند. اما به‌راستی هوش چیست؟

«هوش، فرآیندی ذهنی و دربرگیرنده‌ی ظرفیت منطقی، درک خودآگاهی، یادگیری، مهارت حل مسئله، برنامه‌ریزی، خلاقیت، دانش فردی، زبان و… است. هوش، توانایی یادگیری از تجربه‌ها، تفکر انتزاعی و برخورد کارآمد با محیط و افراد پیرامون خود است».

هوش در همه‌ی مردم یکسان و به یک اندازه نیست و تفاوت‌های فردی در این زمینه بسیار برجسته است. چیزهای گوناگونی مانند عوامل فیزیولوژیکی، وراثت، یادگیری، شرایط خانوادگی، شرایط محیطی – اجتماعی و عوامل فردی در میزان هوش نقش دارند. برخی از روان‌شناسان بر این باورند که هوش یک توانایی عمومی برای درک مطلب و استدلال است و خود را به صورت‌های گوناگون نشان می‌دهد. ما با بهره‌گیری از هوش است که می‌توانیم در برابر دیگران و محیطی که در آن هستیم رفتاری مناسب از خود بروز دهیم و کنش و تعامل سازنده‌ای با دیگران داشته باشیم و به حل مسائل زندگی بپردازیم.

انواع هوش

در زمینه‌ی هوش ما با دو دیدگاه هوش کلی و هوش چندگانه روبه‌رو هستیم. در این‌جا به برخی از دیدگاه‌های هوش می‌پردازیم.

هوش کلی یا دیدگاه کلاسیک تعریف هوش

روان‌شناسان و پژوهشگران در آغاز،تعریف هوش را چنین بیان می‌کردند: یک توانایی کلی برای استدلال منطقی . این دیدگاه همان دیدگاه کلاسیک هوش یا هوش کلی است. در این دیدگاه نعریف هوش کل‌نگر است و هوش به صورت یک کل بررسی می‌شود.

هوش چندگانه‌ی گاردنر

هوارد گاردنر دیدگاه هوش چندگانه را برای نخستین بار مطرح کرد. او بر این باور بود که طبق دیدگاه کلاسیک،  تعریف هوش چنین است: هوش صرفاً توانایی استدلال منطقی است، درحالی‌که چنین نیست. گاردنر پی برد که افراد در فرهنگ‌های گوناگون، نقش‌های گوناگونی را به انجام می‌رسانند. هر یک از این نقش‌ها بر پایه‌ی مهارت و توانمندی خاصی بنا شده است بااین‌حال موفقیت عمل فرد در هر یک از این فرهنگ‌ها ارزش یکسانی دارد. پس او دیدگاه هوش چندگانه را ارائه داد. که در تعریف هوش متفوات بود

بر پایه‌ی دیدگاه گاردنر هوش یک توانایی کلی نیست و هوش‌های گوناگونی وجود دارد که در کنار یک‌دیگر به صورت ترکیبی عمل می‌کنند. او تعریف هوش را چنین ارائه می‌کند: «توانایی حل مسئله یا ابداع راه‌حلی که در فرهنگ یا اجتماع خاصی کاربرد دارد». بر پایه‌ی دیدگاه گاردنر وجود هوش‌های چندگانه این امکان را فراهم می‌کنند که افراد کارهای گوناگون مانند پزشک، کشاورز، بازیگر و … شوند.

گاردنر هوش را به ۷ بخش، بخش‌بندی کرد.

۱- هوش زبانی

هوش زبانی، توانایی به کارگیری زبان در زندگی است. هوش زبانی استعداد سخن گفتن در کنار سازوکارهای آواشناسی (گفتار)، دستور زبان، معناشناسی و کاربردشناسی است.

۲- هوش موسیقایی

توانایی فهم موسیقی، ساخت، انتقال و درک معنای آهنگ در کنار سازوکارهای زیر و بمی، ریتم و طنین و کیفیت صداست.

۳- هوش منطقی – ریاضی

توانایی بهره‌گیری و درک روابط در غیاب اعمال و اشیا را دربر می‌گیرد. این به معنای درگیر شدن در تفکر انتزاعی است.

۴- هوش فضایی

توانایی درک اطلاعات فضایی و دیداری، دگرگون کردن آن‌ها و ساخت تصاویر ذهنی بدون حضور محرک اصلی را دربر می‌گیرد. هوش فضایی توانایی ساختن تصاویر ذهنی سه بعدی و حرکت دادن و چرخاندن آن تصاویر را نیز دربر می‌گیرد.

۵- هوش بدنی – چشمی

توانایی بهره‌گیری از بخشی از بدن یا کل بدن برای حل مسئله یا راه‌حل‌سازی از جمله کنترل حرکات ظریف، خشن و دست‌کاری ماهرانه‌ی اشیا است.

۶- هوش درون فردی

توانایی درک احساس، نیت‌ها و انگیزه‌های خود است.

۷- هوش میان‌فردی

هوش میان‌فردی توانایی شناخت و تمایز بین احساس، باورها و نیت‌های دیگران است.

هوش هیجانی یا Emotional Intelligence

هوش هیجانی، احساسی یا هوش عاطفی یکی دیگر از گونه‌های هوش است. این هوش به انگلیسی Emotional Intelligence یا به‌صورت مخفف EI خوانده می‌شود. اما برخی از مردم از روی ناآگاهی آن را EQ می‌نامند. تعریف هوش هیجانی چنین است: توانایی شناخت و کنترل هیجانات، احساسات و عواطف است. هوش هیجانی یک مهارت اجتماعی است. هوش هیجانی ۵ حوزه‌ی بنیادین دارد.

• خودآگاهی: شناخت هیجان‌ها و احساسات خود
• خودمدیریتی یا خودکنترلی: مدیریت هیجان‌ها و احساسات خود
• خودانگیزشی: شناخت انگیزه‌ها و اهداف و تلاش برای دستیابی به آن‌ها
• دیگرآگاهی: تشخیص و درک هیجان‌ها و احساسات دیگران
• دیگر مدیریتی یا دیگر کنترلی: مدیریت رابطه با دیگران

سنجش و آزمون هوش

فرانسیس گالتون

فرانسیس گالتون نخستین کسی بود که نزدیک به یک سده پیش تلاش کرد تا آزمون‌هایی برای سنجش توانایی‌های هوشی طراحی کند. او به نظریه‌ی تکاملی چارلز داروین علاقه‌مند بود و بر این باور بود که تفاوت‌های فردی در هوش وجود دارد. گالتون بر این باور بود که برخی از خانواده‌ها بر دیگران برتری زیست‌شناختی دارند و از دیگر خانواده‌ها نیرومندتر و باهوش‌تر هستند.

گالتون به ارثی بودن هوش باور داشت. بر پایه‌ی دیدگاه او هوش، تابع مهارت‌های حسی و ادراکی خاص افراد است و این مهارت‌ها از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. از آن‌جا که انسان اطلاعاتش را از راه حواس پنج‌گانه به دست می‌آورد هر چه دستگاه ادراکی فرد حساس‌تر و دقیق‌تر باشد هوش او بیش‌تر خواهد بود. او باور داشت با زادوولد انتخابی می‌توانیم هوش انسان‌ها را در نسل‌های آینده بهبود ببخشیم و انسان‌هایی هوشمندتر داشته باشیم.

آلفرد بینه

آلفرد بینه روان‌شناس فرانسوی را باید بنیان‌گذار آزمون‌های هوشی نوین بنامیم. در سال ۱۸۸۱ دولت فرانسه قانون تحصیل اجباری برای همه‌ی کودکان را تصویب کرد. تا پیش از تصویب این قانون کودکانی که مطالب را دیرتر یاد می‌گرفتند به مدرسه نمی‌رفتند. با اجرای این قانون آموزگاران با کودکانی سروکار داشتند که از نظر هوش و توانایی یادگیری متفاوت بودند. دولت از آلفرد بینه خواست آزمونی طراحی کند که بتوان با آن بچه‌هایی را که به دلیل دیرآموزی، در مدارس معمولی چیزی یاد نمی‌گیرند را شناسایی کند.

آلفرد بینه بر این باور بود که هوش را باید با تکالیفی سنجید که نیاز به قدرت استدلال و حل مسئله دارد نه مهارت‌های ادراکی – حرکتی. استدلال او این بود که مراحل رشد ذهنی در کودکان دیرآموز و طبیعی متفاوت است. یعنی دیرآموز در آزمون‌ها نمره‌ای همانند کودک طبیعی ولی با سن کم‌تر می‌گیرد و توانایی تیزهوش نیز در اندازه‌ی کودکان بزرگ‌تر از سن خودش است.

آلفرد بینه آزمونی برای این کار طراحی کرد که پرسش‌های آن از آسان آغاز و در هر مرحله سخت‌تر می‌شد. بر پایه‌ی نمره‌بندی این آزمون، هر چه پاسخ‌های درست بیش‌تر بود سن عقلی (MA) بالاتر می‌شد. او به مقایسه‌ی سن عقلی و سن تقویمی (CA) می‌پرداخت. سن تقویمی همان زادروز واقعی فرد بود.

مقیاس هوشی استنفورد- بینه و IQ

لوییس ترمن از دانشگاه استنفورد، پرسش‌های آزمون بینه را برای کودکان مدرسه‌ای آمریکا استاندارد کرد. او با دادن آزمون به هزاران کودک، اجرای آن را استاندارد و هنجارهای سنی آزمون را تعیین کرد. لوییس ترمن در سال ۱۹۱۶ ویراست استنفوردی آزمون بینه را منتشر کرد که امروزه با نام مقیاس هوشی استنفورد – بینه شناخته می‌شود. این مقیاس هوشی بارها مورد تجدیدنظر قرار گرفته است اما با وجود قدمتش هم‌چنان کاربرد دارد.

ترمن به مفهوم سن عقلی که آلفرد بینه از آن یاد می‌کرد وفادار ماند. وی سطح سنی را بر پایه‌ی پاسخ درست اکثریت کودکان به هر پرسش درجه‌بندی کرد. به‌این‌ترتیب سن عقلی کودک را با جمع‌کردن نمره‌هایی که در هر سطح به‌دست می‌آید می‌توان محاسبه کرد. هم‌چنین شاخص مناسبی که ویلیام اشترن روان‌شناس آلمانی برای هوش مطرح کرده بود مورد پذیرش ترمن قرار گرفت. این شاخص، بهره‌ی هوشی یا هوش‌بهر است که با نام IQ معروف شده است. IQ مقدار هوش را به‌صورت نسبت سن عقلی به سن تقویمی نشان می‌دهد.

IQ= MA⁄CA ×۱۰۰

در این‌جا MA همان سن عقلی و CA همان سن تقویمی است. عدد ۱۰۰ به‌عنوان ضریب است پس هنگامی‌که IQ مساوی ۱۰۰ می‌شود به معنای آن است که MA با CA برابر است. اگر MA کم‌تر از CA باشد IQ کم‌تر از ۱۰۰ است. اگر MA بیش‌تر از CA باشد IQ بیش‌تر از ۱۰۰ خواهد بود.

گرچه هنوز هم مفهوم IQ در سنجش هوش کاربرد دارد ولی عملاً آن را به کمک این معادله ارزیابی نمی‌کنند بلکه به کمک جداول، نمره‌های خام به دست آمده را به نمره‌های استاندارد تبدیل می‌کنند. این نمره‌ها به‌گونه‌ای استاندارد شده که میانگین نمره‌ی افراد در هر گروه سنی ۱۰۰ می‌شود.

در ویرایش سال ۱۹۸۶ مقیاس هوشی استنفورد بینه، چهار حوزه‌ی توانایی هوشی گروه‌بندی شد: استدلال کلامی، استدلال انتزاعی و بصری، استدلال کمی و حافظه کوتاه‌مدت. افراد در هر حوزه نمره‌ی جداگانه‌ای به دست می‌آوردند.

مقیاس هوشی وکسلر

دیوید وکسلر بر این باور بود که آزمون استنفورد بینه بیش‌ازاندازه بر توانایی زبانی تکیه دارد و برای بزرگ‌سالان مناسب نیست. درنتیجه او مقیاس هوشی تازه‌ای را برای سنجش هوش بزرگ‌سالان و کودکان طراحی کرد. مقیاس هوشی بزرگ‌سالان دو بخش کلامی و عملکردی دارد. برای هر یک از این دو بخش نمره‌ی جداگانه‌ای محاسبه می‌شود و علاوه بر آن نمره‌ی هوش‌بهر کلی هم سنجیده می‌شود. این آزمون دارای سه سطح وکسلر پیش‌دبستانی، کودکان و بزرگ‌سالان است.

دیگر آزمون‌های سنجش هوش

امروزه ده‌ها آزمون روان‌شناسی برای سنجش هوش در رده‌های کودکان و بزرگ‌سالان طراحی و ساخته شده است که توضیح آن‌ها این نوشته را به درازا می‌کشاند. برخی از این آزمون‌ها عبارت‌اند از: آزمون هوش آدمک گودیناف، آزمون هوش ریون، آزمون هوشی مکعب کهس، آزمون هوشی سانتوچی و…. در برخی از این مقیاس‌ها تعریف هوش با هم فرق دارد

منبع

آقای روان‌شناس

The post تعریف هوش و دشواری‌ و چالش‌ها appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

۱-استفاده از دست چپ

به گزارش نوروسافاری به نقل از دیلی میل، بررسی ها نشان می دهد؛ افراد چپ دست توانائی بیشتری در انجام کارهای ریاضی دارند، اما این امر با توجه به سن و جنسیت افراد متفاوت است.

برای انجام این تحقیق، روان شناسان دانشگاه میلان و لیورپول از ۲۳۰۰ دانش آموز ۶ تا ۱۷ ساله کمک گرفتند و از آنان خواستند تا به سوالات ریاضی که از آنان خواسته شده پاسخ گویند و در نهایت گفتند: افراد چپ دست، بهتر از سایر افراد به سوالات ریاضی پاسخ دادند.

۲-نامرتب بودن

پژوهشگران دانشگاه گرونیگن در بررسی سال ۲۰۱۲ دریافتند؛ افراد نامرتب با میز کاری شلوغ، از سطح هوش و ذکاوت و توانائی تمرکز بالاتری نسبت به افرادی که وضع میز کاری مرتبی دارند برخوردار هستند.

شایان ذکر است؛ آلبرت انیشتین و” رولد دال”، بسیار نامرتب بودند. به نظر می رسد میز نامرتب کاری خلاقیت کارکنان را افزایش می دهد.

۳-زیاد فحش دادن

بر اساس مطالعه ای در ۲۰۱۴ افرادی که زیاد فحش می دهند، از فرهنگ لغات وسیعتری برخوردارند.

محققان معتقدند اینکه بسیاری از مردم گمان می کنند افرادی که بیشتر فحش می دهند، افرادی تنبل و کم سواد یا با دایره واژگان محدودی هستند اشتباه است. اتفاقا این افراد معمولا از روانی کلامی بالاتری برخوردارند.

۴-توانائی خنداندن دیگران

“جیل گرینگروس” روان شناس می گوید: بین حس شوخ طبعی و هوش فرد ارتباط مستقیم وجود دارد.

بررسی هایی که در سال ۲۰۱۰ منتشر شد بر هوش و استعداد افراد شوخ طبع تاکید کرد؛ زیرا این افراد به خوبی می دانند آن مطلب را چگونه تعریف کنند تا دیگران از شنیدن آن شاد بشوند.

۵-شب بیداری

آن دسته از افرادی که شب ها دیرتر از سایر مردم می خوابند از هوش بالاتری نسبت به افرادی که در ساعات اولیه شب می خوابند برخوردار هستند.

همچنین بررسی های دیگر نشان می دهد؛ شب بیداری باعث تحریک عقل می شود. به همین دلیل بسیاری از افرادی که شب ها دیر می خوابند، افرادی موفق و ثروتمند هستند.

۶-عدم تمایل به رابطه جنسی در نوجوانی

مطالعه ای در سال ۲۰۰۰ نشان داد بین سطح هوش بالا و عدم تمایل به داشتن رابطه جنسی در نوجوانی ارتباط مستقیم وجود دارد. جالبتر اینکه این عدم علاقه در افراد باهوش از حد رابطه جنسی فراتر رفته و افراد باهوشتر در سنین نوجوانی حتی تمایل کمتری به گرفتن یا گرفته شدن دستشان و یا بوسیدن داشته اند.

۷-فروتنی و تواضع

تحقیقات نشان داده است افراد با شایستگی و قابلیتهای کمتر خودشان را باهوشتر از حدی که هستند میپندارند در حالی که افراد واقعا باهوش ارزیابیشان از هوش خودشان کمتر از سطح واقعی است به این پدیده “اثر دانینگ-کروگر” می گویند. این دلیلی است که معمولا افراد نادان اعتماد به نفس بالایی هم دارند!

۸-احساس نگرانی همیشگی

افرادی که همواره احساس نگرانی از آینده و رخدادهای آن دارند و پیوسته به گذشته و کارهای نادرست خود فکر می کنند افرادی تیزهوش هستند.

۹-نگهداری از گربه

محققان می گویند: افرادی که در خانه از گربه نگاه داری می کنند بیش از افرادی که سگ دارند باهوش هستند.

۱۰-فرزند ارشد خانواده بودن

مطالعه ای در سال ۲۰۰۷ نشان داد که به طور میانگین از نظر آماری هوش فرزندان اول خانواده به طور معنی داری بیشتر از فرزندان جوانتر است. بررسی روی فرزندان دوم خانواده که بعد از فوت فرزند اول در کودکی به به عنوان فرزند ارشد خانواده بزرگ شده بودند نشان می دهد که اختلاف معنی داری با هوش فرزندان اول نداشته اند و احتمالا عوامل اجتماعی و محیطی هستند که در هوش بالاتر فرزندان اول خانواده ها نقش ایفا می کنند و نه ژنتیک.

منبع

نوروسافاری

Explaining the Relation Between Birth Order and Intelligence | Science

Smart teens don’t have sex (or kiss much either). – PubMed – NCBI

Intelligence and emotional disorders: Is the worrying and ruminating mind a more intelligent mind?

How Birth Order Affects Your Personality – Scientific American

Why night owls are more intelligent

Study: Older Siblings Have Higher IQs

۱۰ surprising personality traits of highly intelligent people | Daily Mail Online

The post ۱۰ نشانه احتمالی هوش بالا appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.