مقالات هوش هیجانی | مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان https://behdashtravan.com/tag/هوش-هیجانی/ Sun, 24 May 2020 14:57:40 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.8.2 https://behdashtravan.com/wp-content/uploads/2017/09/cropped-logo-32x32.png مقالات هوش هیجانی | مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان https://behdashtravan.com/tag/هوش-هیجانی/ 32 32 طردشدن از رابطه عاطفی https://behdashtravan.com/%d8%b7%d8%b1%d8%af%d8%b4%d8%af%d9%86-%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7%d9%87-%d8%b9%d8%a7%d8%b7%d9%81%db%8c/ https://behdashtravan.com/%d8%b7%d8%b1%d8%af%d8%b4%d8%af%d9%86-%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7%d9%87-%d8%b9%d8%a7%d8%b7%d9%81%db%8c/#respond Wed, 18 Aug 2021 10:30:58 +0000 http://behdashtravan.com/?p=6102 طردشدن از رابطه عاطفی کسی نمی‌تواند ادعا نماید که در طول زندگی خود احساس طردشدگی را تجربه نکرده است. یکی از آزاردهنده‌ترین تنبیهات بشر در طول تاریخ، طردشدگی از اجتماع بوده است. در گذشته تنها شرط بقای فرد، تعلق به قبیله و ماندن در آن بوده است. ما به قراردادهای اجتماعی پایبند می‌مانیم، زیرا ترس …

The post طردشدن از رابطه عاطفی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> طردشدن از رابطه عاطفی

کسی نمی‌تواند ادعا نماید که در طول زندگی خود احساس طردشدگی را تجربه نکرده است. یکی از آزاردهنده‌ترین تنبیهات بشر در طول تاریخ، طردشدگی از اجتماع بوده است. در گذشته تنها شرط بقای فرد، تعلق به قبیله و ماندن در آن بوده است. ما به قراردادهای اجتماعی پایبند می‌مانیم، زیرا ترس از طرد و جدایی داریم.

در هنگام طردشدن از رابطه ، همان مراکزی از مغز فعال می‌شود که هنگام تجربه درد فعال می‌شود. طردشدن از رابطه با درد و ناراحتی همراه است. شما احساس بازنده بودن می‌کنید و گاهی هم فکر می‌کنید که به این شیوه تحقیرتان کرده‌اند. واقعیت این است که بسیاری از شکست‌های ما با احساس طردشدن همراه هستند.

رابطه‌ی طردشدن با سلامت عمومی مسئله‌ای مهم است. میان طردشدگی و افسردگی، همبستگی بالایی وجود دارد. همچنین کودکانی که قلدری و زورگویی (که رگه‌هایی از طردشدگی و محرومیت را در خود دارد) دیگران را تجربه می‌کنند، بیشتر در معرض افسردگی و ارتکاب جرم و نابهنجاری‌های اجتماعی هستند.

احساس طردشدگی رابطه مستقیمی با افسردگی و اضطراب دارد.

طردشدن از رابطه می‌تواند از جامعه و یا یک فرد دیگر باشد. طرد می‌تواند توسط همکار، دوست، والدین، خواهر یا برادر و یا شریک عاطفی ایجاد شود. احساس طردشدگی در روابط عاشقانه یکی از سخت‌ترین انواع طردشدن است. فرد طردشده احساس خوبی نسبت به خودش ندارد و پیش خود فکر می‌کند هیچ‌کس تمایلی به برقراری ارتباط با او ندارد؛ بدیهی است که چنین احساسی به بروز خشم در فرد می‌انجامد.

احساس طردشدگی را باید با الگوی طردشدگی متفاوت دانست. زمانی که شدت و فراوانی احساس طردشدگی زیاد باشد و فرد توانایی مدیریت رفتارهای خود را نداشته باشد، در سیکل معیوبی قرار می‌گیرد که تداوم‌بخش الگوی طردشدگی در او است. در این حالت، سبک زندگی فرد، افکار، و رفتارهای او باعث می‌شود که خود شرایط طردشدن را برای خویشتن فراهم کند، بنابراین زخم طردشدگی نه تنها در او بهبود نمی‌یابد که هر بار تازه‌تر می‌شود.

الگوی طردشدگی در کودکی به واسطه رفتارهای سرد و خشن والدین و یا اتفاقات غیرمترقبه‌ای چون از دست دادن والدین در اثر مرگ، طلاق، شاغل بودن مادر و غیبت زیاد مراقب اصلی کودک به وجود می‌آید. در بزرگ‌سالی نیز الگوی طردشدگی ممکن است به وجود بیاید. به‌طور مثال، امکان ایجاد این الگو در بزرگ‌سالی در صورت وقوع همزمان مرگ والدین و طلاق، یا طردشدگی از سوی شریک عاطفی و از دست دادن شغل وجود دارد.

ازآنجایی‌که سیستم عصبی ما برای یافتن ارتباط، محتاج دیگران است، طردشدن در یک ارتباط دردناک است. احساس طردشدگی، مانند نیرویی است که می‌تواند باعث انسجام یک رابطه شود و یا آنکه رابطه را خراب کند. به محض آنکه فرد نسبت به شخصی احساس تعلق پیدا کرده و علاقه‌مند می‌شود، این نیرو آغاز به کار می‌کند.

از افراد مختلف می‌شنویم که می‌گویند: حالم تا زمانی که وارد رابطه عاطفی نشده‌ام خوب است و در هنگام رابطه عاطفی به‌شدت دچار اضطراب می‌شوم. در نتیجه فرد از ترس طردشدن از رابطه عاطفی، یا وارد هیچ رابطه عاطفی نمی‌شود و یا آنکه در رابطه خود سعی می‌کند با تمام اطمینان و وجود خود وارد نشود تا در صورت طردشدن از رابطه عاطفی ضربه مهلکی نخورد و از پیش آماده طردشدن از رابطه باشد.

کناره‌گیری شریک عاطفی، باعث می‌شود الگوی طردِ فرد، بیشتر تقویت شود و او به درستیِ الگوی خود یقین پیدا کند. فرد درک نمی‌کند که این رفتارهای خودش بوده است که باعث کناره‌گیری شریک عاطفی او شده است، بلکه باورهای زیر در ذهن او پررنگ می‌شود:

  1. به هیچ رابطه‌ای نمی‌توان اطمینان کرد
  2. همه رابطه‌ها پایان می‌پذیرند
  3. او دوست‌داشتنی نیست

گروهی از افرادی که الگوی طرد دارند، اصولاً جذب افراد طرد کننده می‌شوند، افرادی که از نظر عاطفی در دسترس نیستند. به‌کرات می‌بینیم که فرد، عاشق شخصی در کشور دیگر، شخصی که دارای همسر و خانواده است و طبعاً تمام توجهش به این رابطه نخواهد بود، از نظر دینی با او متفاوت است و امکان وصال بسیار اندک است، دارای روابط متعدد است و تعهدی به رابطه ندارد، می‌شود. به‌این‌ترتیب، این فرد جذب الگویی می‌شود که شبیه الگوی خانواده اوست.

مادری که از نظر عاطفی در دسترس نبوده است، پدری که اوقات زیادی را با فرزندانش صرف نمی‌کرده است، والدینی که به جهت نزاع با هم، انرژی برای کودک نداشتند و درگیر خود بودند و پدر و مادری که دائماً فرزند خود را طرد و ترک می‌کردند، همگی به کودک این باور را منتقل می‌کند که اولاً دنیا و مردم آن همگی همین‌گونه هستند و این نوع رفتارها و بی‌تفاوتی‌ها برای او آشنا است، در ثانی، او آن‌قدر ارزشمند نیست که دیگری عاشق او شود. به این دلایل او نمی‌تواند رابطه بد خود را ترک کند، زیرا باور ندارد که شایسته یک رابطه خوب است و در ضمن فکر می‌کند توانایی نگه‌داشتن یک رابطه خوب را ندارد؛ بنابراین در رابطه با یک فرد سوء استفاده‌گر باقی می‌ماند.

گروهی از افرادی که دارای الگوی طرد می‌باشند، باور دارند که هنوز آن فرد مورد نظرشان را نیافته‌اند و منتظر آن جرقه‌ای هستند که کسی بتواند در دل آنها ایجاد کند. متأسفانه اگر کسی هم بتواند آن جرقه را در دل آنها ایجاد کند، تنها به دلیل آن است که الگوی طرد آنها را تحریک کرده است و به عبارت ساده‌تر، از نظر عاطفی این فرد در دسترس نیست.

زمانی که از آنها سؤال می‌شود، چرا انتخاب او؟ اکثر این افراد می‌گویند که من از کجا می‌دانستم که آنها افرادی متعهد نیستند. اما باید دانست که این افراد ناخودآگاه جذب این افراد می‌شوند. آنها هر کجا احساس طردشدگی کنند، جذب می‌شوند. افرادی که الگوی طرد در آنها شدید است، به افراد خوب و متعهد علاقه‌مند نمی‌شوند (این یکی از دلایلی است که نباید پس از قطع یک رابطه عاطفی به‌سرعت وارد رابطه عاطفی دیگری شد)، زیرا تا الگوی طرد در آنها فعال نشود، هورمون‌های آنها به جریان نمی‌افتد. احساس عدم امنیت در یک رابطه مانند یک عامل جذب‌کننده در آنها عمل می‌کند و رابطه‌ای که به آنها احساس امنیت دهد، آنها را سرد می‌کند.

گروهی از این افراد هیچ ذوقی برای ایجاد ارتباط عاطفی نشان نمی‌دهند، زیرا باور دارند که هم‌اکنون از آرامشی که دارند بسیار خشنود هستند و برای چه آرامش خود را خراب کنند. این حالت معمولاً پس از خستگی از روابط ناموفق متعدد ایجاد می‌گردد. این افراد اعتقاد دارند که در رابطه نبودن، بهتر از داشتن رابطه‌ای است که احساس طردشدگی داشته و خیالشان نامطمئن باشد. در واقع، در ناخودآگاه به خود می‌گویند: «اگر در یک رابطه از نظر عاطفی درگیر نشوم، این رابطه ارزشی ندارد و اگر درگیر شوم به‌شدت احساس ناامنی، اضطراب و احساس طردشدگی دارم. سری را که درد نمی‌کند، دستمال نمی‌بندند. از خیرِ رابطه عاطفی می‌گذرم.»

این افراد معمولاً زمانی که در رابطه هستند، چنان به طرف مقابل می‌چسبند که باعث خفه شدن رابطه می‌شود. وابستگی شدید آنها، طرف مقابل را فراری می‌دهد و طبعاً با ترک طرف مقابل، الگوی طرد در آنها باز هم شدیدتر می‌شود و آنها دلیل این امر را بی‌ارزشی و ناتوانی خود می‌دانند، درحالی‌که این رفتار آنها بوده که باعث خراب شدن رابطه شده است و با تغییر رفتار، به‌سادگی می‌توانند رابطه را حفظ کنند.

راه‌حل ناخودآگاه برخی از افراد برای احساس طردشدن از رابطه در خود و نیز ترس از دست دادن رابطه، داشتن روابط عاطفی سطحی با چند نفر است تا در صورت خراب شدن یک رابطه، بتوانند رابطه دیگر را به سرعت جایگزین آن کنند. این افراد معمولاً پس از تمام شدن رابطه عاطفی، ارتباط خود را با شریک عاطفی سابق خود حفظ می‌کنند و معمولاً جرأت تمام کردن رابطه را ندارند.

منبع

دانشنامه روانشناسی مردمی

The post طردشدن از رابطه عاطفی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d8%b7%d8%b1%d8%af%d8%b4%d8%af%d9%86-%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7%d9%87-%d8%b9%d8%a7%d8%b7%d9%81%db%8c/feed/ 0 امپاتی یا همدلی (empathy) چیست؟ https://behdashtravan.com/%d8%a7%d9%85%d9%be%d8%a7%d8%aa%db%8c-%db%8c%d8%a7-%d9%87%d9%85%d8%af%d9%84%db%8c-empathy-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/ https://behdashtravan.com/%d8%a7%d9%85%d9%be%d8%a7%d8%aa%db%8c-%db%8c%d8%a7-%d9%87%d9%85%d8%af%d9%84%db%8c-empathy-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/#respond Thu, 23 Jul 2020 10:30:58 +0000 http://behdashtravan.com/?p=6367 امپاتی یا همدلی امپاتی یا همدلی به معنی خود را به جای دیگران قرار دادن است. مادری کودکش را به گردش می‌برد. او خیلی خوشحال است اما کودک زارزار گریه می‌کند. مادر ابتدا دلیل گریه کودک را نمی‌فهمد، اما وقتی خود را جای کودک می‌گذارد و از دید کودک به جهان می‌نگرد، تازه متوجه می‌شود …

The post امپاتی یا همدلی (empathy) چیست؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> امپاتی یا همدلی

امپاتی یا همدلی به معنی خود را به جای دیگران قرار دادن است.

مادری کودکش را به گردش می‌برد. او خیلی خوشحال است اما کودک زارزار گریه می‌کند.
مادر ابتدا دلیل گریه کودک را نمی‌فهمد، اما وقتی خود را جای کودک می‌گذارد و از دید کودک به جهان می‌نگرد، تازه متوجه می‌شود کودک فقط پاهای آدم‌ها را می‌بیند، و در این شلوغی چیز دیگری نمی‌بیند. از این پایین دنیا خیلی خسته‌کننده است.

هرچه توانایی امپاتی یا همدلی در شما افزایش پیدا کند، ارتباط‌های صمیمانه‌تری با دیگران خواهید داشت.
پژوهشگران معتقدند که امپاتی می‌تواند تا حد زیادی مشکلات خانوادگی را که عموماً از عدم درک متقابل ناشی می‌شود، حل‌وفصل کند.

اگر پدر و یا مادر هستید خودتان را جای فرزندتان بگذارید، آیا چنین والدینی را دوست دارید؟

خودتان را جای همسر، معلم، شاگرد، فروشنده، خریدار و یا دوستتان بگذارید.

آیا طرف مقابلتان را دوست دارید؟

توانایی امپاتی یا همدلی را تمرین کنید و در خود افزایش دهید. جیمز مینگر

تفاوت همدلی و همدردی

گاهی اوقات بدون آن‌که خودتان بخواهید با دوستان و نزدیکان‌تان همدردی می‌کنید، گاهی هم احساس می‌کنید در حال همدردی با او هستید اما در واقع عمل شما نوعی همدلی محسوب می‌شود. درست است که مهم احساسات خوشایندی است که انتقال می‌دهید اما دانستن جزئیات این احساسات به شما کمک می‌کند، بهتر از همیشه عمل کنید. اگر بدانید هر کدام از این دو احساس چه ویژگی‌هایی دارند، سعی می‌کنید از این پس به شیوه بهتری با دیگران ارتباط برقرار کنید.

همدردی نوعی همراهی با حالات خوشایند و ناخوشایند دیگران است، اگر دوستی غم دارد، شما غمگین می‌شوید و لبخند می‌زنید اگر شاد و خوشحال باشد. تمام این همراهی‌ها و احساسات مشترک باعث می‌شود طرف مقابل نیز احساس کند از طرف شما درک می‌شود و در صورتی که مشکل و یا مصیبتی داشته باشد، حس سبکی به او دست می‌دهد.

همین که شما بتوانید خودتان را به جای طرف مقابل بگذارید و دنیا را از زاویه دید او تماشا کنید، یعنی توانسته‌اید همدرد باشید. صرفاً لازم نیست که عقاید و باورهای او را قبول داشته باشید، زیرا می‌توان با وجود مخالفت در نظرات وی، باز هم وضعیت و شرایطش را درک کنید. درک متقابل در این حالت به نزدیکی و صمیمیت‌تان با یکدیگر می‌انجامد و حالات دفاعی و یا حتی تهاجمی را از بین می‌برد.

اما برای همدلی نیاز به نزدیکی بیشتری دارید. باید در ابتدا بتوانید با چهارچوب ذهنی دیگران آشنا شوید و به طور نسبتی آن را درک کنید. از آن‌جایی که درک هر فردی نسبت به یک وضعیت مشخص و ثابت متفاوت از دیگری است، آشنایی با ذهن دیگری نیازمند تلاش بیشتری می‌باشد. مسائل خانوادگی و تربیتی، استعدادهای فردی و اجتماعی می‌توانند در ایجاد تفاوت بین افراد نقش داشته باشند اما می‌توانید با قبول این تفاوت‌ها به نوعی وحدت و یگانگی برسید و رابطه خوب و سازنده‌ای را آغاز کنید.

تعاریف همدلی و همدردی

با وجود این‌که تعاریف زیادی برای همدلی و همدردی مطرح شده است اما هرگز نمی‌توان گفت کدام یک بر دیگری برتری دارد. زیرا در هر رابطه‌ای به مقدار مشخصی از هر دوی این احساسات نیاز است تا طرفین رابطه بتوانند ارتباط خویش را ادامه دهند. بنابراین در صورتی که می‌خواهید دوستی‌تان را با دیگران حفظ کنید و یا صمیمی‌تر از این که هستید با آنها رفتار کنید، همدلی و همدردی را بسته به شرایطی که در آن قرار دارید، به کار گیرید. آن وقت است که می‌توانید طعم واقعی رفاقت و رابطه با دیگران را بچشید.

همیاران

The post امپاتی یا همدلی (empathy) چیست؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d8%a7%d9%85%d9%be%d8%a7%d8%aa%db%8c-%db%8c%d8%a7-%d9%87%d9%85%d8%af%d9%84%db%8c-empathy-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/feed/ 0 معرفی کتاب هوش عاطفی https://behdashtravan.com/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d8%b9%d8%a7%d8%b7%d9%81%db%8c-%d8%af%d9%86%db%8c%d9%84-%da%af%d9%84%d9%85%d9%86/ https://behdashtravan.com/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d8%b9%d8%a7%d8%b7%d9%81%db%8c-%d8%af%d9%86%db%8c%d9%84-%da%af%d9%84%d9%85%d9%86/#respond Sun, 03 Feb 2019 11:30:03 +0000 http://behdashtravan.com/?p=4416 کتاب هوش عاطفی در اطراف ما، وقتی صحبت از هوش می‌شود، معمولاً تعبیر مردم، سرعت در عملیات ریاضی، توانایی حل مسائل مهندسی، داشتن حافظه قوی، یا طرح‌ریزی و اجرای یک نقشه است. این دیدگاه در مورد هوش انسان، بسیار تنگ‌نظرانه است و بسیاری از توانایی‌های مهمی را که در نحوه عملکرد ما در زندگی، نقش …

The post معرفی کتاب هوش عاطفی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> کتاب هوش عاطفی

در اطراف ما، وقتی صحبت از هوش می‌شود، معمولاً تعبیر مردم، سرعت در عملیات ریاضی، توانایی حل مسائل مهندسی، داشتن حافظه قوی، یا طرح‌ریزی و اجرای یک نقشه است. این دیدگاه در مورد هوش انسان، بسیار تنگ‌نظرانه است و بسیاری از توانایی‌های مهمی را که در نحوه عملکرد ما در زندگی، نقش تعیین‌کننده دارند، در بر نمی‌گیرد. هوش ریاضی، تنها یک جنبه از هوشِ فراگیری است که به گونه‌ی انسان امکان بقا داده است. جنبه دیگر و بسیار مهمی از هوشمندی بشر، هوشِ عاطفی است. دنیل گلمن (Daniel Golman) روانشناس آمریکایی در کتاب هوش عاطفی به تفصیل در مورد شناخت هوش عاطفی و نحوه فراگیری و تقویت آن صحبت می‌کند.

آیا هوش، موهبتی تغییرناپذیر است؟ بدان حد که معتقدیم، خیر. آنچه که کتاب پر جاذبه و روشنگر دانیل گلمن مطرح می‌کند، آن است که مهارت‌های هوش عاطفی قابل رشد و پرورش هستند، و این رشد تا پایان عمر قابل تداوم است. دانیل گلمن با مطرح ساختن پژوهش‌های خارق‌العاده‌ای که در زمینه مغز و رفتار انجام شده‌است، نشان می‌دهد که عواملی نظیر خودآگاهی، اشتیاق و انگیزش، پس زدن یأس، همدلی و مهارت‌های اجتماعی دست‌اندرکارند که گلمن آنها را هوش هیجانی یا به طور عمومی‌تر هوش عاطفی می‌خواند.

مهم‌ترین موضوعی که در هوش عاطفی مطرح است، خودآگاهی است. خودآگاهی یعنی اینکه احساسات و عواطف خود را بشناسیم و یک مجموعه‌ی واژگان برای بیان آنها تشکیل دهیم و حلقه‌ی ارتباط میان اندیشه‌ها، احساسات و واکنش‌های خود و پیامد انتخاب‌های مختلف را مشاهده کنیم و این بصیرت را برای تصمیم‌گیری در موضوعات مختلف از قبیل مواد مخدر، سیگار کشیدن، خشونت و سکس به کار بریم. خودآگاهی همچنین شناخت نقاط ضعف و قوت خویش است. اینکه خویشتن را از دیدگاهی مثبت و واقعی به دور از هر نوع غلو و خودبزرگ‌بینی مشاهده کنیم.

موضوع دیگر کنترل احساسات است: درک این‌که پشت هر احساس چه چیز نهفته است. برای مثال آیا چون حسادت می‌کنیم، خشمگین هستیم یا عاملی دیگر در کار است. اینکه یاد بگیریم چگونه با نگرانی، خشم، غم و یأس خود مقابله کنیم و بیاموزیم مسئولیت خود را در مورد تصمیمات و اعمال خود بپذیریم و در قبال آنها متعهد باشیم.

مطالعه‌ی این کتاب و کار در زمینه‌ی شناخت و فراگیری مهارت‌های هوش عاطفی و هیجانی را به همه‌ی هم‌وطنان قویاً توصیه می‌کنیم.

منبع

تایم

The post معرفی کتاب هوش عاطفی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d8%b9%d8%a7%d8%b7%d9%81%db%8c-%d8%af%d9%86%db%8c%d9%84-%da%af%d9%84%d9%85%d9%86/feed/ 0 هوش هیجانی (EQ) چیست؟ https://behdashtravan.com/%d9%87%d9%88%d8%b4-%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c-eq-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/ https://behdashtravan.com/%d9%87%d9%88%d8%b4-%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c-eq-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/#comments Fri, 01 Sep 2017 10:30:14 +0000 http://behdashtravan.com/?p=2232 هوش هیجانی (EQ) چیست؟ هوش عاطفی (هیجانی) چیست؟ برای سال‌های متمادی تصور بر این بود که IQ (ضریب هوشی) نماینده میزان موفقیت افراد است. در مدارس معیار اهدای جوایز به دانش آموزان تست هوش بود و حتی بعضی از شرکت‌ها برای پاداش از تست هوش استفاده می‌کردند. در دهه اخیر محققان دریافتند که IQ تنها …

The post هوش هیجانی (EQ) چیست؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> هوش هیجانی (EQ) چیست؟ هوش عاطفی (هیجانی) چیست؟

برای سال‌های متمادی تصور بر این بود که IQ (ضریب هوشی) نماینده میزان موفقیت افراد است. در مدارس معیار اهدای جوایز به دانش آموزان تست هوش بود و حتی بعضی از شرکت‌ها برای پاداش از تست هوش استفاده می‌کردند. در دهه اخیر محققان دریافتند که IQ تنها شاخص ارزیابی موفقیت یک فرد نیست. آن‌ها در حال حاضر مشغول تحقیق درباره EQ (هوش عاطفی) هستند.

هوش یکی از مهم‌ترین سازه‌های فرضی است که از زمان مطرح‌شدن آن توسط آلفرد بینه در اویل قرن بیستم همواره برای تبیین موفقیت شغلی و کارایی به‌کاررفته است. هوش عاطفی زمانی موردتوجه قرار گرفت که دنیل گولمن در سال ۱۹۹۵ کتاب خود را با عنوان ” چرا هوش عاطفی می‌تواند مهم‌تر از IQ باشد؟ “ به چاپ رساند.

در ابتدای پیدایش این سازه، روانشناسان بیشتر بر روی جنبه‌های شناختی همانند حافظه و حل مسئله تأکید می‌کردند. اما خیلی زود دریافتند که جنبه‌های غیر شناختی مانند عوامل عاطفی و اجتماعی نیز دارای اهمیت زیادی هستند. بعضی پژوهشگران بر این عقیده‌اند که IQ در خوش‌بینانه‌ترین حالت ۱۰ الی ۲۵ درصد از واریانس متغیر عملکرد را تبیین می‌کند.

علم به این‌که احساسات شما چیست و چگونه باید از آن‌ها در جهت تصمیم‌گیری به نحو احسن استفاده کنید، نشان‌دهنده هوش عاطفی است. گولمن درباره هوش هیجانی اینگونه می‌نویسد:

  • هوش هیجانی (عاطفی)، توانایی برای مدیریت اضطراب و کنترل تنش‌ها و انگیزه، امیدواری و خوش‌بینی در مواجهه با موانع در راه رسیدن به هدف است.
  • هوش هیجانی (عاطفی)، در حقیقت راهی است برای زیرک بودن.
  • هوش هیجانی (عاطفی)، همدلی است، درک این‌که اطرافیان شما چه احساسی دارند.
  • هوش هیجانی (عاطفی)، یک نوع مهارت اجتماعی است، همراهی با مردم، مدیریت عواطف و احساسات در روابط و توانایی ترغیب و رهبری دیگران.

هوش هیجانی (عاطفی) یا هوش اجتماعی شامل ۴ مهارت است:

  • خود (Self)
  • دیگران (Others)
  • آگاهی (Awareness)
  • اقدام (Action)

که با ترکیب این‌ها، مؤلفه‌های بنیادی هوش هیجانی (عاطفی) به‌دست می‌آید.

  1. خودآگاهی (شامل: خودارزیابی، اعتمادبه‌نفس)
  2. خودگردانی (شامل: خویشتن‌داری و قابل‌اعتماد بودن، وجدان سازگاری، انگیزه پیشرفت و ابتکار)
  3. آگاهی اجتماعی (شامل: همدلی، آگاهی سازمانی و انگیزه خدمت)
  4. مهارت‌های اجتماعی (شامل: توان تأثیرگذاری، رهبری، مدیریت تعارض، ایجاد رابطه و کار گروهی)

خودآگاهی (Self Awareness)

یک نوع توانایی فردی است برای درک احساسات و حالات خلقی. خودآگاهی به شخص کمک می‌کند تا همیشه بر افکار و احساسات خود نظر داشته و بنابراین در جهت درک آن‌ها به فرد کمک می‌کند.

خودگردانی(Self Management) یا مدیریت عواطف (Managing Emotions)

مهارتی است که به افراد کمک می‌کند تا احساسات خود را به‌صورت مناسب و جامعه‌پسندانه نشان دهند. به زبان دیگر به فرد در کنترل عصبانیت، ناراحتی و ترس کمک می‌کند.

آگاهی اجتماعی (Social Awareness)

عبارت است از توانایی درک احساسات دیگران و استفاده از احساسات خود در جهت دستیابی به اهداف.

مهارت‌های اجتماعی (Social Skills)

عبارت است از ارتباط با دیگران در موقعیت‌های مختلف اجتماعی و در اصل به معنای توانایی ادامه رابطه با توجه به احساسات افراد یا همان ظرفیت اجتماعی است.

تحقیقات نشان داده است که EQ یا هوش هیجانی عامل مهمی در ایجاد تغییرات اساسی در زندگی است. اگرچه کودکان با سرشت و فطرت گوناگون به دنیا می‌آیند و چگونگی برخورد آن‌ها با مسائلی چون برخوردهای اجتماعی، اشتیاق خجالت و غیره متفاوت است، اما هوش هیجانی (عاطفی) به والدین و مربیان کمک می‌کند تا بر روی قابلیت‌ها و یا عدم وجود آن‌ها کارکرده و بنابراین کودکان را برای رویارویی با جامعه بیرونی آماده کنند. برای مثال والدین به‌جای جلوگیری از برخورد بچه‌های خجالتی با دنیای بیرون، باید آن‌ها را با چالش‌های جدیدی مثل دیدار با دوستان جدید و قرار گرفتن در فضاهای تازه روبرو نمایند. گرچه این تشویق نباید به‌هیچ‌عنوان بچه‌ها را دل‌زده یا ترسوتر نماید بلکه باید به آن‌ها تجربه‌های جدید بیاموزد.

مثال دیگری که می‌توان در این مورد مطرح کرد این است که برای مثال تحقیقات نشان داده که بچه‌های کلاس دومی که عصبی بوده و همیشه با مشکل مواجه هستند، شش تا هشت بار بیشتر از بچه‌های دیگر در معرض ابتلا به خشونت در نوجوانی و ارتکاب جنایت می‌باشند.

دخترانی که در سنین راهنمایی از احساسات سردرگم، خستگی و عصبانیت توأم با گرسنگی رنج می‌برند، احتمال می‌رود که در سنین نوجوانی دچار اختلالات گوارشی شوند. این بچه‌ها از احساسات خود و این‌که اصولاً این احساسات چه هستند، بی‌خبرند. اما اگر در شرایطی قرار بگیرند که بتوانند از هوش عاطفی یا هیجانی خود بهره‌مند شوند، مسلماً به هیچ‌یک از این موارد دچار نخواهند شد.

نمونه‌های وجود دارد که باعث عدم استفاده از هوش هیجانی (عاطفی) خواهد شد:
ترس و نگرانی، تصویر منفی از خود، توقعات غیرواقعی از زندگی و سرزنش دیگران. بنابراین زمانی که این موانع به وجود می‌آید و هوش هیجانی (عاطفی) مورداستفاده قرار نمی‌گیرد، حرکات افراد به سمت موفقیت متوقف می‌شود.

پس نتیجه می‌گیریم که هدف از تقویت هوش هیجانی (عاطفی)، آگاهی از احساسات و تربیت آن‌ها برای غلبه بر موانع زندگی است.
اولین قدم برای افزایش هوش هیجانی (عاطفی)، خودآگاهی است. خودآگاهی یعنی شما چه احساسی دارید و چرا دچار آن احساس شده‌اید. اگرچه ممکن است این کار در بدو امر برای بعضی از افراد مشکل باشد، اما زمانی که فرد شروع به درک خود می‌کند، می‌تواند دیگر مهارت‌های احساسی‌اش را نیز توسعه دهد و درنهایت به هوش عاطفی بالایی دست یابد.

برای آشنا شدن با مفهوم همدلی، امپاتی یا درک متقابل ویدئوی زیر را ببینید( (یوتیوب):

منبع :

بیتوته

مقاله “ Emotional Intelligence: What is it? “
نوشته نانسی.کی.رکر و برگرفته از مقاله هوش هیجانی
ترجمه و تألیف آزاده دلیلیان

The post هوش هیجانی (EQ) چیست؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%d9%87%d9%88%d8%b4-%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c-eq-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/feed/ 1 ۱۴ نشانه که هوش هیجانی بالایی دارید https://behdashtravan.com/%db%b1%db%b4-%d9%86%d8%b4%d8%a7%d9%86%d9%87-%da%a9%d9%87-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%af/ https://behdashtravan.com/%db%b1%db%b4-%d9%86%d8%b4%d8%a7%d9%86%d9%87-%da%a9%d9%87-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%af/#respond Wed, 23 Aug 2017 10:30:08 +0000 http://behdashtravan.com/?p=2241 اگر عادت کنید باحوصله به دیگران توجه کنید، خواه این‌که به‌آرامی تغییر مسیر دهید و به دوستی سلام کنید یا به یک خانم سالمند در مترو کمک کنید، نشان می‌دهید دارای هوش هیجانی هستید. آیا نمی‌دانید دارای هوش هیجانی هستید یا خیر؟ در ادامه به ۱۴ مورد که نشان می‌دهند دارای EQ بالایی هستید، اشاره …

The post ۱۴ نشانه که هوش هیجانی بالایی دارید appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> اگر عادت کنید باحوصله به دیگران توجه کنید، خواه این‌که به‌آرامی تغییر مسیر دهید و به دوستی سلام کنید یا به یک خانم سالمند در مترو کمک کنید، نشان می‌دهید دارای هوش هیجانی هستید.
آیا نمی‌دانید دارای هوش هیجانی هستید یا خیر؟ در ادامه به ۱۴ مورد که نشان می‌دهند دارای EQ بالایی هستید، اشاره می‌کنیم.

۱. در مورد آدم‌هایی که نمی‌شناسید، کنجکاو هستید.

آیا عاشق ملاقات آدم‌های جدید هستید، و پس از این‌که تازه با کسی آشنا شدید به‌طور طبیعی تمایل دارید، کلی سؤال از آنها بپرسید. اگر این‌طور است، درجه‌ی خاصی از همدلی، به‌عنوان یکی از اجزای مهم تشکیل‌دهنده‌ی هوش هیجانی، درونتان وجود دارد. آدم‌هایی که همدلی بالایی دارند (HEPs) – کسانی که پذیرای نیازها و احساسات دیگران هستند، و در رفتارهایشان به این نیازها توجه می‌کنند – معمولاً چیز بسیار مهمی درونشان وجود دارد: آنها در مورد غریبه‌ها بسیار کنجکاو هستند و با آغوش باز از دانستن اطلاعات بیش‌تر در مورد آنها استقبال می‌کنند.

کنجکاوی در مورد دیگران راهی برای پرورش همدلی نیز است. رومن کریزناریچ، مؤلف کتاب در دست چاپِ همدلی: کتاب راهنما برای تحول، در وب‌گاه گریترگود می‌نویسد: ” کنجکاوی همدلی‌مان را افزایش می‌دهد؛ وقتی با آدم‌های خارج از چرخه‌ی معمول اجتماعی‌مان صحبت می‌کنیم، با نحوه‌ی زندگی و جهان‌بینی‌های بسیار متفاوتی نسبت به خودمان، مواجه می‌شویم.”

۲. رهبر شایسته‌ای هستید

به اعتقاد گلمن، معمولاً همه‌ی رهبرانِ استثنایی یک ویژگی مشترک دارند. علاوه بر نیازهای سنتی کسب موفقیت – استعداد، بلندهمتی و اخلاق کاری قوی – آنها دارای درجه‌ی بالایی از هوش هیجانی هستند. وی در تحقیق خود، با مقایسه‌ی افراد معمولی با کسانی که جزء بهترین رهبران ارشد بودند، دریافت نزدیک به ۹۰ درصد تفاوت‌هایی که در شناخت‌نامه‌های این دو گروه وجود دارند ارتباطی به توانایی ادراکی‌شان ندارد، بلکه مربوط به هوش هیجانی‌شان هستند.

گلمن در مجله‌ی کسب‌وکار هاروارد می‌نویسد: “هرقدر جایگاه فردی یک مجری مشهور بالاتر باشد، به دلیل اثربخشی بالایش، قابلیت‌های هوش هیجانی بالاتری در وی بروز می‌کند.”

۳. نقاط قوت و ضعفتان را می‌شناسید

بزرگ‌ترین نشانه‌ی خودآگاهی این است که در مورد شناخت خودتان صداقت داشته باشید – بدانید در چه موضوعاتی مهارت دارید، چه جاهایی نیاز به تلاش بیش‌تر دارید، و همه‌ی این‌ها را در خودتان بپذیرید. یک فرد باهوش هیجانی می‌داند چگونه نقاط قوت و ضعفش را بشناسد، و می‌تواند در ذهنش تحلیل کند چگونه در این چارچوب مؤثرترین کارکردش را ارائه دهد. این آگاهی باعث ایجاد اعتمادبه‌نفس قوی می‌شود که ازنظر گلمن یکی از عوامل مهم هوش هیجانی است.

وی می‌گوید: “اگر بدانید واقعاً در چه موضوعاتی تأثیرگذاری بیش‌تری دارید، پس می‌توانید در آن موضوعات با اعتمادبه‌نفس کامل کارکنید”.

۴. به خوبی به همه‌چیز توجه می‌کنید

آیا با هر صدایی، نوشته‌ای و فکر گذرایی تمرکزتان را از دست می‌دهید؟ در این صورت، این مسئله می‌تواند شما را از عمل کردن در بالاترین سطح هوش هیجانی بازدارد. ولی به گفته‌ی گلمن، توانایی مقاومت در برابر عوامل حواس‌پرتی و تمرکز بر آنچه در حال انجامش هستید بزرگ‌ترین راز هوش هیجانی است. بدون حضور درونی و اجتماعی، پرورش خودآگاهی و ایجاد روابط قوی کار دشواری است.

گلمن می‌گوید: “اگر فردی در دوران کودکی بتواند بر کار یا درسش تمرکز کامل داشته باشد و خواندن یک نوشته‌ی غیر مهم یا انجام یک بازیِ ویدئویی را به بعد از اتمام کار اصلی‌اش موکول کند… می‌تواند باقدرت پیش‌بینی کند در بزرگ‌سالی به موفقیت مالی می‌رسد؛ این عامل از داشتن IQ بالا یا ثروت خانوادگی، بسیار مهم‌تر است. این توانایی را می‌توانیم به کودکانمان آموزش دهیم”.

۵. دقیقاً می‌دانید از چه چیزی ناراحت هستید

همه‌ی ما در طول روز برخی تغییرات هیجانی را تجربه می‌کنیم، و معمولاً هم نمی‌دانیم این موج عصبانیت یا اندوه از کجا آمده است. ولی مهم‌ترین جنبه‌ی خودآگاهی، تواناییِ شناساییِ دلایل هیجانات و ناراحتی‌هایمان است.

با خودآگاهی می‌توانید به‌جای این‌که هیجانات را اشتباهی بشناسید یا نادیده بگیرید، آنها را در لحظه‌ی بروز شناسایی کنید. آدم‌های باهوش هیجانی در لحظه‌ی بروز هیجانات اندکی درنگ می‌کنند، احساساتشان را درک می‌کنند و تأثیر هیجانات را بر آنها ارزیابی می‌کنند.

۶. با اغلب آدم‌ها کنار می‌آیید

گلمن می‌گوید: “داشتن روابط مؤثر و راضی‌کننده نشانه‌ی داشتن هوش هیجانی است”.

۷. عمیقاً تمایل دارید فرد بااخلاق و خوبی باشید

یک جنبه از هوش هیجانی “هویت اخلاقی”مان است که نشان می‌دهد به چه میزان تمایل داریم خودمان را به‌عنوان یک آدم اخلاقی و مهربان ببینیم. اگر شما هم تمایل دارید این بخش از وجودتان را پرورش دهید (صرف‌نظر از این‌که نحوه‌ی رفتارتان در شرایط مشابهِ گذشته گونه بود)، حتماً دارای EQ بالایی هستید.

۸. با حوصله و شکیبایی به دیگران کمک می‌کنید

اگر عادت کنید باحوصله به دیگران توجه کنید، خواه این‌که به‌آرامی تغییر مسیر دهید و به دوستی سلام کنید یا به یک خانم سالمند در مترو کمک کنید، نشان می‌دهید دارای هوش هیجانی هستید. بسیاری از ما در اغلب اوقات به خودمان و کارهایمان تمرکز می‌کنیم. و دلیل این مسئله هم آن است که آن‌قدر در شرایط استرس‌زا و با مشغله‌ی زیاد دور خودمان می‌چرخیم و دنبال انجام کارهایمان هستیم که به‌راحتی هیچ زمانی برای توجه (چه رسد به کمک) به دیگران نداریم.

گلمن در برنامه‌ی تدتاک با موضوع مهربانی این‌گونه عنوان کرد: “در همه‌ی انسان‌ها طیفی وجود دارد که از حالت کامل خودغرقی (self-absorption) به‌سوی توجه و همدلی و مهربانی پیش می‌رود. حقیقت این است که اگر تمرکزمان به خودمان باشد، اگر غرق در خویشتن شویم – که اغلب در طول روز این‌گونه هستیم – واقعاً دیگر نمی‌توانیم به دیگران توجه کنیم”.

آگاهی بیش‌تر از دنیای اطرافمان، برخلاف غرق شدن در دنیای کوچک درونمان، و پرورش بذر مهربانی – از اجزاء مهم EQ هستند.

۹. در خواندن حالات چهره‌ی آدم‌ها ماهر هستید

توانایی حس کردن احساسات دیگران از نشانه‌های مهم EQ بالا است.

۱۰. پس از سقوط، به‌سرعت کمر راست می‌کنید

این‌که چگونه با اشتباهات و موانع کنار می‌آیید، تا حدودی زیادی می‌تواند شخصیتتان را نشان دهد. افراد باهوش هیجانی بالا می‌دانند اگر قرار باشد فقط یک کار در زندگی‌مان انجام دهیم، این است که به راه درستی که می‌رویم ادامه دهیم. وقتی یک فرد باهوش هیجانی شکست یا مانعی را تجربه می‌کند، می‌تواند به‌سرعت خود را بازیابد. این مسئله تا حدودی به دلیل توانایی‌شان در تجربه‌ی آگاهانه‌ی هیجاناتِ منفی است؛ به شکلی که به این هیجانات اجازه‌ی تسلط بر رفتارهایشان را نمی‌دهند، و این کار قدرت انعطاف‌پذیری‌شان را بالاتر می‌برد.

باربارا فردریکسن، مؤلف مثبت‌گرا در مصاحبه‌اش با مجله‌ی اکسپریِنس لایف گفت: “افراد انعطاف‌پذیر هیجانات منفی‌شان را پنهان نمی‌کنند، بلکه اجازه می‌دهند در کنار احساسات دیگرشان قرار بگیرد. با این کار، به‌صورت هم‌زمان احساس می‌کنند ‘در مورد این موضوع ناراحت هستم’، و به این موضوع نیز فکر می‌کنند ‘ولی از آن موضوع راضی هستم’”.

۱۱. ویژگی‌های افراد را به‌درستی حدس می‌زنید

همیشه قادر بوده‌اید از همان ابتدای آشنایی، متوجهِ نوع شخصیت فرد مقابلتان شوید – و کم‌تر پیش می‌آید حدستان اشتباه باشد.

۱۲. به صدای درونی‌تان اعتماد می‌کنید

به گفته‌ی گلمن، فرد باهوش هیجانی با اطمینان بر بینش و بصیرتش تکیه می‌کند. اگر بتوانید به خودتان و هیجاناتتان اعتماد کنید، دیگر دلیلی ندارد صدای درونی‌تان (یا آن حالتی که در دلتان احساس می‌کنید) را که راه را به شما نشان می‌دهد نادیده بگیرید.

۱۳. همیشه به خودتان انگیزه می‌دهید

آیا در کودکی، حتی اگر قرار نبود به شما جایزه‌ای بدهند، بازهم بلندهمتی و سخت‌کوشی می‌کردید؟ اگر در همان آغاز همیشه به خودتان انگیزه می‌دادید – و توجه و انرژی‌تان را فقط معطوف پیگیری اهدافتان می‌کردید – احتمالاً EQ بالایی دارید.

۱۴. می‌دانید در چه مواقعی جواب منفی بدهید

طبق گفته‌ی گلمن، خودتنظیمی، به‌عنوان یکی از ۵ جزء هوش هیجانی، به معنی توانایی در منظم کردنِ خودتان و اجتناب از عادات ناسالم است. آدم‌های با هوش هیجانی معمولاً برای تحمل استرس (محرک عادات بد در خیلی از آدم‌ها) و کنترل آرزوهایشان آمادگی کامل دارند.

منبع:

عصر ایران

The post ۱۴ نشانه که هوش هیجانی بالایی دارید appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

]]> https://behdashtravan.com/%db%b1%db%b4-%d9%86%d8%b4%d8%a7%d9%86%d9%87-%da%a9%d9%87-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%af/feed/ 0