گرچه ما از اسکیزوفرنی به صورت اختلالی واحد سخن می‌گوییم، در واقع، این اختلال متنوع است، و از فردی به فرد دیگر شکل‌های بسیار متفاوتی می‌گیرد که در DSM-IV-TR با عنوان انواع اسکیزوفرنی به آنها اشاره می‌شود. درصورتی‌که نشانه‌ی بارز در فرد مبتلا به اسکیزوفرنی رفتارهای حرکتی غیرعادی باشد، این فرد مبتلا به اسکیزوفرنی، نوع کاتاتونیک تشخیص داده می‌شود.

اسکیزوفرنی آشفته

یکی از انواع اسکیزوفرنی به نوع آشفته معروف است. اسکیزوفرنی، نوع آشفته با ترکیبی از نشانه‌ها، از جمله گفتار آشفته، و عاطفه‌ی سطحی یا نامناسب، مشخص می‌شود. حتی هذیان‌ها و توهمات شخص فاقد هرگونه موضوع منسجم است. افراد مبتلا به این اختلال، از لحاظ رفتار و ظاهر، به طور محسوسی غیرعادی هستند و معمولاً در کار و سایر زمینه‌های اجتماعی دچار مشکلات جدی می‌شوند.

اسکیزوفرنی پارانوید

یکی دیگر از انواع اسکیزوفرنی ، نوع پارانوید است. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی، نوع پارانوید به یک یا چند هذیان غیرعادی اشتغال ذهنی دارند یا در ارتباط با موضوع آزار و اذیت شدن توهمات شنیداری دارند، بدون اینکه گفتار یا رفتار آشفته‌ای داشته باشند. این توهمات معمولاً با محتوای هذیان‌ها ارتباط دارند؛ با وجود این، عملکرد شناختی و عاطفه طبیعی هستند. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نوع پارانوید، به علت اینکه مظنون و اهل جروبحث هستند، مشکلات میان‌فردی زیادی دارند.

اسکیزوفرنی نامتمایز

در برخی انواع اسکیزوفرنی ، نشانه‌ها مخلوط هستند و متخصصان بالینی نمی‌توانند اآنها را در یکی از انواع اسکیزوفرنی که نام بردیم طبقه‌بندی کنند؛ وقتی کسی مجموعه‌ای از نشانه‌های اسکیزوفرنی، مانند هذیان‌ها، توهمات، گسیختگی، و رفتار آشفته را نشان می‌دهد، اما ملاک‌های لازم را برای پارانوید (هذیان‌های غیرعادی منظم)، کاتاتونیک (نابهنجاری حرکتی)، یا آشفته (عاطفه‌ی آشفته یا سطحی) برآورده نمی‌سازد، از تشخیص اسکیزوفرنی، نوع نامتمایز استفاده می‌شود.

اسکیزوفرنی باقی‌مانده

برخی از افرادی که مبتلا به اسکیزوفرنی تشخیص داده شده‌اند ممکن است دیگر نشانه‌های روان‌پریشی بارز نداشته باشند، ولی هنوز برخی از علائم مداوم این اختلال را نشان دهند. گرچه آنها هذیانی، توهمی، گسیخته، یا آشفته نیستند، ولی ممکن است تعدادی از نشانه‌ها، مانند کُندی هیجانی، انزوای اجتماعی، رفتار غیرعادی، یا تفکر غیرمنطقی را حفظ کرده باشند. این افراد، مبتلا به اسکیزوفرنی، نوع باقی‌مانده تشخیص داده می‌شوند.

ویژگی‌های تشخیصی انواع اسکیزوفرنی

ویژگی‌های تشخیصی اسکیزوفرنی کاتاتونیک

افراد مبتلا به این نوع اسکیزوفرنی، علاوه بر اینکه ملاک‌های تشخیصی کلی برای اسکیزوفرنی را برآورده می‌کنند، به اختلالی دچار هستند که ویژگی آن آشفتگی روانی – حرکتی است که حداقل دو مورد زیر را شامل می‌شود:

• بی‌حرکتی جنبشی یا بهت؛
• فعالیت حرکتی مفرط بدون هدف؛
• لالی یا منفی‌کاری شدید (مانند وضعیت اندامی خشک یا مقاومت در برابر دستورات)؛
• حرکات عجیب (مانند وضعیت اندامی غیرعادی) یا اطوارهای قالبی عجیب یا شکلک درآوردن؛
• پژواک گویی (تکرار بی‌معنی کلمات یا عبارت‌ها) یا پژواک کرداری (تکرار به وسیله‌ی تقلید از حرکات دیگران).

ویژگی‌های تشخیصی اسکیزوفرنی آشفته

• افراد مبتلا به این نوع اسکیزوفرنی، علاوه‌بر اینکه ملاک‌های تشخیصی کلی برای اسکیزوفرنی را برآورده می‌کنند، (۱) گفتار آشفته، (۲) رفتار آشفته، و (۳) عاطفه‌ی سطحی یا مناسب دارند.
• این تشخیص برای افرادی که اختلالشان ملاک‌های اسکیزوفرنی نوع کاتاتونیک را برآورده می‌کند، مقرر نمی‌شود.

ویژگی‌های تشخیصی اسکیزوفرنی پارانوید

• افراد مبتلا به این نوع اسکیزوفرنی، علاوه بر اینکه ملاک‌های تشخیصی کلی برای اسکیزوفرنی را برآورده می‌کنند، به توهمات شنیداری مکرر یا به یک یا چند هذیان اشتغال ذهنی دارند.
• این تشخیص برای افرادی که به هر یک از نشانه‌های بارز زیر مبتلا هستند، مقرر نمی‌شود: گفتار آشفته، رفتار آشفته یا کاتاتونیک، و عاطفه‌ی سطحی یا نامناسب.

ویژگی‌های تشخیصی اسکیزوفرنی نامتمایز

• این تشخیص برای افرادی مقرر می‌شود که نشانه‌های کلی اسکیزوفرنی را دارند، ولی ملاک‌های تشخیصی نوع پارانوید، آشفته یا کاتاتونیک را برآورده نمی‌کنند.

ویژگی‌های تشخیصی اسکیزوفرنی نوع باقی‌مانده

• این تشخیص برای افرادی مقرر می‌شود که حداقل یک دوره‌ی اسکیزوفرنی داشته‌اند، اما فعلاً فاقد نشانه‌های مشخص و بارز هستند (مانند هذیان‌ها، توهمات، گفتار آشفته، رفتار شدیداً آشفته یا کاتاتونیک).

منبع

کتاب: آسیب‌شناسی روانی
نویسنده: ریچارد پی هالجین – سوزان کراس ویتبورن
مترجم: یحیی سیدمحمدی

The post انواع اسکیزوفرنی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

آیا تاکنون در خیابان مردی را دیده‌اید که زیر لب با خودش پچ‌پچ کند، ژست‌های عجیب‌وغریب بگیرد، و طوری عمل کند که انگار صداهایی را می‌شنود که هیچ‌کس دیگری نمی‌تواند بشنوند؟ شاید از خودتان پرسیده باشید چه اشکالی در او وجود دارد. گرچه این‌گونه رفتارها می‌توانند با چند اختلال، از جمله واکنش به دارو مرتبط باشند، ولی در خیلی از موارد نشانه‌های نوعی روان‌پریشی به نام اسکیزوفرنی هستند که قدری بیشتر از ۱ درصد جمعیت بزرگ‌سال را مبتلا می‌کند (کیت، رگیر، و ری، ۱۹۹۱). این بدان معنی است که تقریباً ۸/۱ میلیون نفر [در آمریکا] به این اختلال مبتلا هستند – برابر با کل افراد ساکن ایالت ویرجینیای غربی (توری، ۱۹۹۵).

اسکیزوفرنی اختلالی است با نشانه‌های متعدد که آشفتگی در محتوای فکر، حالت فکر، ادراک، عاطفه، درک خود، انگیزش، رفتار، و عملکرد میان فردی را شامل می‌شوند. گرچه از لحاظ آماری درصد کوچکی از جمعیت به این اختلال مبتلا هستند، اما همین ۱ درصد به امکانات عظیمی برای مراقبت نیاز دارند. بعد از جنبش بستری‌زدایی، بار پرستاری به طور فزاینده‌ای بر دوش خانواده‌ها افتاد و هزینه‌های آن، هم از لحاظ مالی هم عاطفی، سرسام‌آور هستند. برآورد شده که هزینه‌ی مستقیم اسکیزوفرنی در ایالت متحده هر سال میلیاردها دلار است. این آمار، هزینه‌های غیرمستقیم، مانند پرستاری خانواده و از دست رفتن درآمد را شامل نمی‌شود. وقتی‌که با این اختلال آشنا شدید، خواهید دید که نشانه‌های آن نه تنها برای افرادی که آنها را تجربه می‌کنند، بلکه برای خانواده و دوستان آنها که بار سنگینی را به طور ملموس و غیرملموس تحمل می‌کنند، ترسناک و ناراحت‌کننده هستند.

تاریخچه مختصر اسکیزوفرنی

اختلالی که اکنون آن را اسکیزوفرنی می‌خوانیم، ابتدا توسط پزشک فرانسوی، بندیکت مورل (۱۸۷۳-۱۸۰۹) به عنوان بیماری مشخص شد، و روان‌پزشک آلمانی امیل کرائپلین (۱۹۲۶ ـ ۱۸۵۶) آن را به طور منظم تعریف کرد. تصور می‌رفت این اختلال، که زوال عقل پیش‌رس خوانده می‌شد، تباهی مغز (dementia) است که در سن جوانی (praecox) آغاز می‌شود و سرانجام به تجزیه‌ی کل شخصیت می‌انجامد. کرائپلین باور داشت که توهمات، هذیان‌ها، و اختلال‌های رفتاری نامأنوسی که در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی دیده می‌شوند به نابهنجاری یا بیماری جسمانی ربط دارند.

روان‌شناس سوئیسی اوژن بلوبر (۱۹۳۹ ـ ۱۸۵۷) با نظر کرائپلین مخالف بود که زوال عقل پیش‌رس بیماری مغزی است. بلوبر (۱۹۱۱) تحول چشمگیری در نام و شناخت این اختلال به وجود آورد. به عقیده‌ی بلوبر، نام مناسب‌تر برای این اختلال، اسکیزوفرنی است. اصطلاحی که مفهوم اصلی در شناخت این اختلال را در بر دارد: شکافته شدن (اسکیز) یا فقدان یکپارچگی در عملکرد روانی فرد، بلوبر برخلاف کرائپلین تصور می‌کرد افراد مبتلا به اسکیزوفرنی می‌توانند از این اختلال بهبود یابند. علاوه بر این، بلوبر اسکیزوفرنی را به جای یک هستی واحد، به صورت مجموعه‌ای از اختلال‌ها در نظر داشت. با اینکه بلوبر تقریباً یک قرن پیش مطالبی را درباره‌ی این اختلال نوشت، عقاید او درباره‌ی اسکیزوفرنی هنوز با نفوذ هستند.

چهار ویژگی اساسی اسیکیزوفرنی

چهار ویژگی اساسی این اختلال که او مشخص کرد، هنوز با عنوان چهار A بلوبر نامیده می‌شوند:

1. تداعی: اختلال فکر که در گفتار درهم و برهم و گسیخته مشاهده می‌شود.
2. عاطفه: اختلال در تجربه و ابراز هیجان – برای مثال، خنده‌ی بی‌جا در موقعیتی غم انگیز.
3. دو دلی: ناتوانی در تصمیم‌گیری یا وفا کردن به آن.
4. اوتیسم: گرایش به حفظ کردن سبک عادی تفکر و رفتار خود محور.

روان‌پزشک آلمانی، کورت اشنایدر (۱۹۶۷-۱۸۸۷) با توصیف گسترده‌ی اسکیزوفرنی توسط بلوبر مخالفت کرد. او این نکته را مطرح کرد که برای تشخیص اسکیزوفرنی، باید نشانه‌های «درجه‌ی اول» خاصی وجود داشته باشند (اشنایدر، ۱۹۵۹). این نشانه‌ها عبارت‌اند از: شنیدن صداهایی که درباره‌ی اعمال فرد اظهار نظر می‌کنند و اعتقاد به اینکه عامل بیرونی افکار را به ذهن فرد فرو می‌کند. اکنون می‌دانیم که نشانه‌های درجه‌ی اول با اختلال‌هایی غیر از اسکیزوفرنی، مانند انواع خاصی از اختلال خُلقی هم ارتباط دارند، بنابراین، نظر اشنایدر درباره‌ی استفاده از این نشانه‌ها به عنوان تنها شاخص‌های تشخیصی اسکیزوفرنی، دیگر معتبر نیست. بعداً خواهیم دید که مجادله بر سر ماهیت اسکیزوفرنی هنوز هم در بین پژوهشگران و متخصصان بالینی معاصر ادامه دارد.

مراحل اسکیزوفرنی

اسکیزوفرنی اختلالی پیچیده و چند جنبه‌ای است که می‌تواند شکل‌های متعددی بگیرد. آنچه برای تشخیص اسکیزوفرنی ضرورت دارد، آشفتگی بارزی است که حداقل ۶ ماه ادامه یافته باشد. مرحله‌ی فعال نشانه‌ها، مانند هذیان‌ها، توهمات، گفتار آشفته، رفتار آشفته، و نشانه‌های منفی (مانند خاموشی و سکوت یا فقدان ابتکار عمل) در مدت این دوره‌ی ۶ ماهه روی می‌دهد.

معمولاً مرحله‌ی فعال بدون نشانه‌های هشداردهنده ظاهر نمی‌شود. اغلب موارد، اما نه همه‌ی آنها، مرحله‌ی پیش‌نشانه‌ای دارند، دوره‌ای قبل از مرحله‌ی فعال که طی آن، عملکرد اجتماعی و میان‌فردی شخص به تدریج رو به وخامت می‌گذارد. این مرحله با چند رفتار ناسازگارانه، مانند انزوای اجتماعی، ناتوانی در کار کردن به صورت ثمربخش، نامتعارف بودن، نظافت شخصی نامناسب، تهییج‌پذیری بی‌جا، فکر و رفتار عجیب، عقاید غیرعادی، تجربیات ادراکی عجیب و غریب، و کاهش انرژی و ابتکار عمل مشخص می‌شود. در خیلی از افراد، مرحله‌ی باقی‌مانده را به دنبال دارد، که طی آن، ادامه‌ی علایم آشفتگی شبیه رفتارهای مرحله‌ی پیش‌نشانه‌ای وجود دارد. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی، در طول مدت این آشفتگی، در کار، روابط، و مراقبت شخصی، به مشکلات جدی دچار می‌شوند.

ویژگی‌های تشخیص اسکیزوفرنی

• افراد مبتلا به این اختلال دچار آشفتگی‌ای می‌شوند که حداقل ۶ ماه ادامه می‌یابد و دست کم ۱ ماه نشانه‌های فعال را شامل می‌شود که حداقل دو مورد زیر را در بردارند:
  • هذیان‌ها،
  • توهمات،
  • گفتار آشفته،
  • رفتار آشفته یا کاتونیک، یا
  • نشانه‌های منفی، مانند عاطفه‌ی سطحی یا بی‌انگیزشی شدید.
• آنها برای مدت زمان قابل‌ملاحظه‌ای بعد از شروع نشانه‌ها، دچار کژ کاری‌هایی در کار، روابط، یا مراقبت شخصی می‌شوند.
• این نشانه‌ها ناشی از اختلال دیگر، بیماری جسمانی، یا مصرف مواد نیستند.

نشانه‌های اسکیزوفرنی

نشانه‌های اسرارآمیز و چشمگیر اسکیزوفرنی، دامنه‌ای از طبقات را از آشفتگی‌های شدید در محتوای فکر تا رفتارهای غیرعادی در بر می‌گیرند. اجازه دهید به تعدادی از ویژگی‌های بیانگر اسکیزوفرنی نگاهی بیندازیم.

آشفتگی محتوای فکر: هذیان‌ها

تعامل دکتر توبین با دیوید مارشال را در مقالات قبلی بهداشت روان دید و تجسم کنید می‌خواهید با کسی مانند دیوید تعامل کنید. اگر دوستی به شما می‌گفت پیامی از کسی به نام زرتشت دریافت کرده که به او می‌گوید مأموریت دارد «بشر را از نیروی اهریمنی «thools»، مخلوقاتی از سیارهٔ دورتانوس، نجات دهد» چه فکری می‌کردید؟ ابتدا شاید فکر می‌کردید او شوخی می‌کند. اگر نتیجه می‌گرفتید که او جدی است، وحشت‌زده می‌شدید.، زیرا فکر می‌کردید که دوست شما هذیانی است.

هذیان‌ها، یا عقاید غلطی که عمیقاً تحکیم شده‌اند، شایع‌ترین آشفتگی محتوای فکر مرتبط با اسکیزوفرنی هستند. عقیده‌ی غلط دیوید نمونه‌ای از هذیان عظمت است. اگر او تصور کند که دیگران سعی دارند که به او آسیب برسانند یا مانع از اجرای مأموریتش شوند، هذیان او می‌تواند گزند و آسیب نیز باشد. به نظر می‌رسد تفکر دیوید هذیان به خود بستن را نیز در بر داشته باشد، به این صورت که باور دارد آگهی‌های تبلیغاتی تلویزیون او را مخاطب قرار می‌دهند. اگر یادتان باشد، در مقالات دیگر سایت بهداشت روان  گفتیم که هذیان می‌تواند شکل‌های متعدد بگیرد که همه‌ی آنها بیانگر آشفتگی شدید در تفکر فرد هستند.

آشفتگی در ادراک: توهمات

آیا تا به حال این تجربه را داشته‌اید که وقتی می‌خواستید بخوابید «صدایی را شنیدید» و تصور کردید واقعی است؟ ذهن معمولاً بلافاصله قبل از اینکه به خواب رویم، چنین ترفندهایی را بازی می‌کند. اما اگر این صداها، که هیچ‌کس دیگری نمی‌شنوند، بخشی از وجود روزمره‌ی شما بودند، چه می‌کردید؟ اگر مرتباً صدای مرد خشمگینی را می‌شنیدید که به شما می‌گفت فردی را که روبه‌رویتان نشسته است کتک بزنید یا کسی به شما می‌گفت خیلی احمق یا زشت هستید، چه می‌کردید؟

قطعاً ناراحت و وحشت‌زده می‌شدید و مقاومت کردن در برابر این دستورات برایتان نوعی مبارزه بود. دیوید مارشال گزارش داد که «صدای زرتشت» را شنیده بود که او را وادار می‌کرد برای آماده شدن جهت «مأموریت» اش دست به کار شود. او توهم شنیداری را تجربه می‌کرد. به یاد بیاورید که توهمات ادراک‌های کاذبی هستند که یکی از پنج حواس را شامل می‌شوند. گرچه توهمات با محرک‌های واقعی مطابقت ندارند، اما برای فرد مبتلا به اسکیزوفرنی واقعی هستند. به‌رغم اینکه فرد تلاش می‌کند آنها را از خود دور کند، ولی آنها تحت کنترل ارادی وی قرار ندارند، بلکه به صورت خودانگیخته روی می‌دهند. می‌توانید تصور کنید که این تجربیات، چقدر مخوف و اخلالگر هستند.

آشفتگی تفکر، زبان، و ارتباط: گفتار آشفته

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی، فرایندهای شناختی آن‌چنان آشفته و کژکاری دارند که تفکر آنها فاقد انسجام و منطق است. زبان آنها می‌تواند تا حد غیرقابل درک، تحریف شده باشد. سعی در برقراری ارتباط با کسی که اختلال فکر دارد، بسیار دشوار است. دکتر توبین در تلاش خود برای درگیر کردن دیوید مارشال به مکالمه، باید احساس ناکامی کرده باشد. ازآنجایی‌که او خیلی دل‌مشغول «زرتشت» و «نیروهای اهریمنی» بود، نمی‌توانست به مکالمه‌ی عادی بپردازد.

برخی از موارد ارتباط آشفته در اسکیزوفرنی تا این حد شگرف نیستند؛ در عوض، برخی از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی به صورت عجیب صحبت می‌کنند و گفتار آنها بدجور یا پرطمطراق است. برای مثال، وقتی به طور تصادفی از یک مرد درباره‌ی هوا سؤال کردند، او گفت: «روز خوش‌یمنی برای جشن گرفتن روی چمن است، اما ابرِ پشته‌ای که بالای سر ما این طرف و آن طرف می‌رود، اوه بسیار بدشگون به نظر می-رسد». برخی افراد با لهجه‌های عجیبی صحبت می‌کنند و فاقد نحوه‌ی بیان و ژست‌های عادی رایج در مکالمه‌ی روزمره هستند. حتی وقتی که آنها چیزی می‌نویسند، از زبان آن‌چنان متکلف و رسمی استفاده می‌کنند که مصنوعی به نظر می‌رسد. در برخی موارد شدید، ممکن است فرد خاموش باشد و ساعت‌ها و حتی روزها هیچ‌چیزی نگوید.

رفتار آشفته

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی ممکن است به صورت غیرعادی و ناراحت‌کننده‌ای حرکت کنند. برای مثال، حرکت دایره‌وار دست دیوید مارشال، هنگامی‌که همراه با والدینش در اتاق مشاوره منتظر بود، برای هر کسی عجیب به نظر می‌رسید. گاهی فرد مبتلا به اسکیزوفرنی علائم آشفتگی کاتاتونیک به صورت بهت، خشکی، یا برانگیختگی نشان می‌دهد. بهت کاتاتونیک، حالتی از واکنش نشان ندادن به محرک‌های محیطی تا بدان حد است که فرد از دور و بر خود بی‌خبر می‌ماند. خشکی کاتاتونیک، عبارت است از حالت خشک‌شده‌ی بدن و مقاومت نشان دادن در برابر هرگونه فشار برای حرکت کردن. برانگیختی کاتاتونیک، حرکات بدنی ظاهراً بی‌هدف و تکراری است.

نشانه‌های منفی

چهار نوع نشانه‌ای که قبلاً نام بردیم (هذیان‌ها، توهمات، گفتار آشفته، و رفتار آشفته)، نشانه‌های مثبت نامیده می‌شوند، که اغراق‌ها یا تحریف‌های افکار، هیجان‌ها، و رفتار معمولی هستند. خیلی از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نشانه‌های منفی هم دارند: نشانه‌هایی شامل عمل کردن زیر سطح رفتاری که بهنجار محسوب می‌شود. شایع‌ترین نشانه‌های منفی، بی‌تفاوتی عاطفی، فقدان تکلم، و بی‌ارادگی هستند. در حالت بی‌تفاوتی عاطفی، فرد بدون واکنش به نظر می‌رسد، به‌طوری‌که زبان بدن و واکنش‌های چهره‌ی او نسبتاً بی‌تحرک هستند و تماس چشمی وی در کمترین حد است. فقدان تکلم، از دست دادن گفتار یا فقدان محسوس خودانگیختگی یا واکنش‌دهی در مکالمه است. نشانه‌ی بی‌ارادگی، فقدان ابتکار عمل و بی‌میلی به عمل کردن است. خیره شده از پنجره به بیرون شاید به انجام دادن هر کار دیگری ترجیح داده شود، حتی کاری که ممکن است لذت‌بخش باشد.

متخصصان بالینی اغلب به سختی می‌توانند نشانه‌های منفی را تشخیص دهند، زیرا، در واقع، اغلب افراد گاهی به این صورت عمل می‌کنند، مثل زمانی که خسته یا افسرده هستند. برخی از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی فقدان احساسات لذت را نیز تجربه می‌کنند، که منظور از آن، بی‌علاقگی یا ناتوانی در لذت بردن از فعالیت‌هایی است که برای اغلب افراد جالب هستند اما معمولاً به این حالت زیاد توجه نمی‌شود.

کژکاری اجتماعی و شغلی

افکار، احساس‌ها، و رفتارهای ناراحت‌کننده که از ویژگی‌های اسکیزوفرنی هستند، بر تمام جنبه‌های عملکرد افرادی که به این اختلال مبتلا هستند، تأثیر می‌گذارند. آنها با خویشاوندان، آشنایان، و حتی افراد غریبه، مخصوصاً در مرحله‌ی فعال نشانه‌ها، تعامل‌های مشکل‌آفرین و آشفته دارند. در مورد دیوید مارشال، تعامل‌های جنجالی و تهدیدکننده‌ی وی با دکتر توبین و پدر و مادرش برای آنها و برای هرکس دیگری که با وی تعامل می‌کند، آزارنده است و قطعاً موجب مشکلاتی در اغلب زمینه‌های زندگی او می‌شود.

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی اغلب هیجان‌های خود را به‌صورتی ابراز می‌کنند که به نظر دیگران غیرعادی می‌رسند، احتمالاً عاطفه‌ی بیرونی‌ای ابراز می‌کنند که با آنچه احساس می‌کنند یا از آنها انتظار می‌رود در موقعیت خاصی احساس کنند، مغایر است. این مغایرت، در دیگران که از کرکر خندیدن فرد در شرایطی که جدی محسوب می‌شود، یا گریه گردن در موقعیتی که اغلب افراد خنده‌دار می‌دانند، متحیر می‌شوند، سردرگمی ایجاد می‌کند. این‌گونه رفتارهای عجیب‌وغریب باعث می‌شوند دیگران از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی فاصله بگیرند، زیرا دولر و بر آنها بودن گیج‌کننده و ناراحت‌کننده است. انزوای اجتماعی متعاقب آن، می‌توانند آغازگر دور معیوب اختلال در سبک ارتباطی باشد. به مرور زمان، فردی که از لحاظ اجتماعی آزرده و منزوی شده است، احتمالاً طرد می‌شود و بیشتر به عالم خیال و هذیان پناه می‌برد.

منبع

کتاب: آسیب‌شناسی روانی
نویسنده: ریچارد پی هالجین – سوزان کراس ویتبورن
مترجم: یحیی سیدمحمدی

The post اسکیزوفرنی چیست؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

آزمایش کنترل‌شده به‌صورت تصادفی در آواتاردرمانی با یک مشاوره‌ی حمایتی صورت گرفته روی بیماران مقایسه شد و نتیجه این شده است که آواتاردرمانی در کاهش توهمات در مدت ۱۲ هفته بسیار مؤثرتر بوده است.

به دلیل نیاز بیشتر به مطالعه جهت بررسی میزان تأثیرگذاری در سایر بخش‌های سلامت و پزشکی؛ هنوز این نوع درمان به‌طور گسترده در دسترس نیست.

به گزارش لنست، این مطالعه اولین نوع آزمایش کنترل به‌صورت تصادفی در مقیاس بزرگ در این دسته از درمان‌هاست و برای بیماران اسکیزوفرن که دارای توهمات شنوایی مزمن و پریشان گر و آشفته ساز بوده‌اند برای بیش از یک سال اجراشده است (علاوه بر درمان خودشان). تمامی شرکت‌کنندگان این مطالعه به دریافت درمان عادی‌شان از طریق آزمایش ادامه داده‌اند.

طراحی آزمایش آواتاردرمانی

حدود ۶۰ الی ۷۰ درصد افراد اسکیزوفرن دارای تجربه‌ی توهم شنوایی بوده‌اند که به‌صورت نوعی، تهدیدکننده و آشفته ساز بوده‌اند. برای بیشتر افراد، درمان‌های دارویی این علائم را کاهش می‌دهند اما تقریباً یک نفر در چهار نفر بازهم صدا می‌شنیدند. درمان رفتاری شناختی برای روان‌پریشی (CBTp) نیز می‌تواند مفید باشد اما یک درمان زمان‌بر است.

بخش قابل‌توجهی از افراد اسکیزوفرن علی‌رغم دریافت درمان طولانی هنوز صداها را دریافت می‌کردند. پس خیلی مهم است که ما به دنبال انواع سریع‌تر مؤثرتر و جدیدتری از درمان باشیم. این گفته‌ی نویسنده‌ی اصلی پروفسور Tom Craig از کالج کینگ لندن و بنیاد NHS است.

وی افزود: مطالعه‌ی ما دارای شواهد اولیه‌ای هست که به‌سرعت موجب بهبود توهمات شنوایی برای افراد اسکیزوفرن شده و میزان وقوع این توهمات و میزان آشفتگی که آن‌ها برای بیمار دارند را در مقایسه با درمان از نوع مشاوره‌ای کاهش داده است.

این مطالعه در کلینیک SHARP بیمارستان Maudsley و انستیتوی روان‌شناسی روان‌پزشکی و نوروساینس کالج کینگ در لندن صورت گرفت که ۱۵۰ بیمار در آن شرکت داشته‌اند که همگی برای تقریباً ۲۰ سال اسکیزوفرنی داشته‌اند و سه تا چهار بار به‌طور میانگین صدا شنیده‌اند. از این تعداد افراد، ۷۵ نفر درمان با آواتار را تجربه کردند و ۷۵ نفر دیگر، یک فرم مشاوره‌ی حمایتی دریافت کردند که برای این مطالعه طراحی‌شده بود. آن‌ها علاوه بر این درمان‌ها درمان عادی از طریق داروهای ضد جنون را نیز ادامه می‌دادند.

آواتاردرمانی بیش از ۶ جلسه به طول انجامید. که هر هفته یک جلسه‌ی پنجاه‌دقیقه‌ای را شامل می‌شد. قبل از آغاز درمان، درمانگر با بیماران کار می‌کرد تا بتوانند یک آواتار (شبیه‌سازی کامپیوتری شده) از صدایی که بیشتر می‌خواستند آن را هدف درمان قرار دهند ایجاد کنند که این شامل چیزی بود که درواقع از آن صدا می‌شنیدند، اینکه صدا چگونه به گوششان می‌رسید و این‌که صدا به نظر چه شکلی می‌آمد. درمان شامل یک مکالمه‌ی سه نفره بین بیمار، درمانگر و آواتار بود که در آن درمانگرها هم به‌جای خودشان و هم به‌جای آن آواتار صحبت می‌کردند.

میزان بهبودی

در هر جلسه، پس از بحث درباره‌ی اهداف روز کاری، بیماران حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه به‌صورت روبه‌رو با آواتار صحبت می‌کردند و آواتار (درمانگر) از طریق این مکالمه سعی بر شناخت و کشف نقاط قوت بیمار می‌کرد. این جلسات ضبط می‌شدند و سپس فایل صوتی جلسه به خود بیماران داده می‌شد تا به آنچه از صداها می‌شنیده‌اند در خانه گوش دهند و به روند مثبت درمانشان آگاه باشند.

درمان به شیوه مشاوره حمایتی نیز برای همین تعداد و همین تعداد جلسه اجرا شد. ارزیابی‌های صورت گرفته از توهمات شنیداری بیماران توسط محققین تکمیل شدند و در این امر این نکته لحاظ شد که محققین از نوع درمان دریافتی بیمار اطلاعی نداشتند.

پس از ۱۲ هفته علائم گروهی که تحت آواتاردرمانی قرار گرفتند کمتر از گروهی شد که مشاوره دریافت کرده بودند.

حتی این موضوع نیز دیده شد که بیماران دریافت‌کننده‌ی آواتاردرمانی، توهمات خفیف‌تر و کمتر آشفته‌ای پس از درمان داشتند. هفت نفر در گروه آواتاردرمانی و دو نفر در مشاوره گزارش دادند که توهماتشان به‌طور کامل پس از ۱۲ هفته از بین رفته است.

منبع

وب‌سایت نوروسافاری

ترجمه: نیلوفر توکلی

لینک گزارش پژوهشی در ژورنال The Lancet Psychiatry:

AVATAR therapy for auditory verbal hallucinations in people with psychosis: a single-blind, randomised controlled trial

لینک خبر:

The Lancet Psychiatry: Avatar therapy may help to reduce auditory hallucinations for people with schizophrenia

The post آواتاردرمانی برای بیماران اسکیزوفرن appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

پیام نتیجه‌ای فرعی، نوعی پیام فرعی است که ناحیه‌ای از مغز به نواحی دیگر مغز صرفاً جهت اطلاع ارسال می‌کند، تا نواحی دیگر بفهمند که این ناحیه می‌خواهد کاری را انجام دهد. مثلاً وقتی می‌خواهیم بازویمان را حرکت دهیم، ناحیه حرکتی قشر مغز پیامی را به عضلات بازو ارسال می‌کند، یک کپی از این پیام هم – که پیام یا فعالیت نتیجه‌ای فرعی نامیده شده است – به نواحی دیگر مغز ارسال می‌شود تا نواحی دیگر مغز بدانند که حرکت بازو قریب‌الوقوع است، بدون ارسال این پیام شما فکر خواهید کرد که کس دیگری بازوی شما را حرکت می‌دهد.

به‌طور مشابهی اگر فکری در ذهن شما ایجاد شود ولی این پیام به نواحی دیگر ارسال نشود، ممکن است فکر کنید کس دیگری این فکر را در ذهن شما قرار داده است. ارتباط بین نواحی مختلف با این پیام‌ها منجر می‌شود که بدانیم خودمان حرکت می‌کنیم، صحبت می‌کنیم یا فکر می‌کنیم.

بیمار اسکیزوفرن اختلال در تفکر و کنترل عواطف دارند و تفکرات یا عملکردهای خود را به منابع خارج از بدن خود منسوب می‌کنند که بارزترین آنها توهمات شنیداری است.

در تحقیقی که انجام شده نشان داده‌اند که ارسال این پیام در بیمار اسکیزوفرن اختلال دارد.

در این تحقیق توانایی بیمار اسکیزوفرن در یافتن مکان نقطه کوچکی روی صفحهٔ مانیتور که به مدت کوتاهی ظاهر می‌شود در حین تعقیب چشمی یک نقطه دیگری که دائما در حال حرکت است، با افراد عادی مقایسه شده است.

جهت یافتن مکان نقطه اول، مناطق مغزی کنترل‌کننده عضلات چشم باید دائما فرد را آگاه کنند که در حال نگاه کردن به کدام قسمت مانیتور است. در این تحقیق هر چه بیماری شدیدتر بوده توانایی بیمار در انجام صحیح این کار کمتر و خطا بیشتر بوده است.

منبع

نوروسافاری

این تحقیق در Journal of Neuroscience گزارش شده است:

Perisaccadic Perception of Visual Space in People with Schizophrenia

The post تفسیر بیمار اسکیزوفرن از دنیای پیرامون appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

این افراد هیچ علاقه‌ای به ارتباط نشان نمی‌دهند و جز خانواده معمولاً دوست نزدیکی ندارند. فردی که درگیر اختلال شخصیت اسکیزوئید است معمولاً خود را وصله ناجوری می‌دانند که نمی‌توانند با دیگران کنار بیایند و فکر می‌کنند دیگران هم علاقه‌ای به ارتباط با آنها ندارند.معمولا دیگران را موجودات بی خاصیتی می دانند. این الگوی رفتاری که می‌توان از آن به عنوان درون‌گرایی بیمارگون و افراطی یاد کرد، معمولاً منجر به این می‌شود که فرد از زندگی حداکثر لذت و بهره را نبرند. در ادامه سعی بر این شده تا کمی به درک این افراد کمک شود.

اختلال شخصیت اسکیزوئید

اصطلاح اسکیزوفرنی به اختلال روانی اشاره دارد که به‌موجب آن فرد دچار آشفتگی‌های شدید در تفکر عاطفه، و رفتار می‌شود. دو اختلال شخصیت اسکیزوئید و اسکیزوتایپی، آشفتگی‌هایی در شخصیت شامل می‌شوند که ویژگی‌های شبه اسکیزوفرنی دارند، ولی به‌صورتی که در اسکیزوفرنی مشاهده می‌شود، شکل روان‌پریشی نمی‌گیرند. پژوهشگران مشغول بررسی رابطه این اختلال‌های شخصیت با اسکیزوفرنی هستند. درواقع، برخی از پژوهشگران، این سه اختلال را اختلال‌های طیف اسکیزوفرنی می‌خوانند، بدین معنی که هر سه در یک پیوستار آشفتگی روانی قرار دارند و می‌توانند به هم مربوط باشند. فعلاً ما ویژگی‌های این دو اختلال شخصیت را شرح می‌دهیم که در چند جنبه از نشانه‌های یافت شده در اسکیزوفرنی مشترک هستند.

اختلال شخصیت اسکیزوئید با بی‌تفاوتی نسبت به روابط اجتماعی و جنسی، و دامنه بسیار محدود تجربه و ابراز هیجانی مشخص می‌شود افراد مبتلا به این اختلال، ترجیح می‌دهند به‌جای بودن با دیگران، تنها باشند، و به نظر می‌رسند با پذیرفته شدن یا عزیز بودن، حتی توسط اعضای خانواده‌شان، هیچ تمایلی ندارند. درآمیختگی جنسی با دیگران جذابیت کمی برای آن‌ها دارد. همان‌گونه که ممکن است انتظار داشته باشید، دیگران آن‌ها را سرد، تودار، و گوشه‌گیر برداشت می‌کنند. باوجوداین، فرد اسکیزوئید از احساس‌ها و افکار دیگران آگاه نیست و معمولاً اعتنایی به آنها ندارد.

سبک زندگی اجتماعی

افراد مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید، در طول زندگی‌شان به دنبال موقعیت‌هایی هستند که مستلزم کمترین تعامل با دیگران باشند. اشتغال برای این افراد مشکل‌آفرین است و بعید است که بیش از چند ماه در یک شغل بمانند ( فولتون و وینکور،۱۹۹۳). آن‌هایی که می‌توانند شغلی را تحمل کنند، معمولاً به سمت مشاغلی کشیده می‌شوند که تمام ساعات کار خود را تنها سپری کنند، آن‌ها به‌ندرت ازدواج می‌کنند، بلکه ترجیح می‌دهند تنها، در اتاقی تکی زندگی کنند که خلوت خود را حفظ نموده و از تعامل کرد با همسایگان اجتناب ورزند.

گرچه آنها خیلی پریشان نیستند یا خطری برای دیگران ندارند، اما خلوت‌گزینی و محدودیت هیجانی آنها را می‌توان ناسازگارانه دانست. اگر آنها از فعالیت‌هایی لذت ببرند، تعداد آنها ناچیز است بااینکه رفتار افراد مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید ناسازگارانه است، درصدد روان‌درمانی بر نمی‌آیند. درصورتی‌که آنها برای درمان مراجعه کنند، احتمالاً به خاطر اختلال روانی دیگر، مانند اختلال خلقی یا سوءمصرف مواد، درمان کردن آن‌ها دشوار است، زیرا به روابط میان فردی علاقه‌ای ندارند.

ارتباط با اسکیزوفرنی

ساختار اختلال شخصیت اسکیزوئید با مفهوم طیف اسکیزوفرنی ارتباط نزدیک دارد (رودریگز سولانو وگونزالز د. چاوز،۲۰۰۰). یک گروه پژوهشگر در بررسی جالبی عوامل مخاطره‌آمیز احتمالی برای ابتلا به این نوع اختلال شخصیت، بعد از تحقیق درباره تأثیر اوایل زندگی، دریافتند که نارسایی مربوط به تغذیه در دوره پیش از تولد، عامل مخاطره‌آمیزی برای ابتلا به این اختلال در ۱۸ سالگی است. این تحقیق در هلند، روی مردانی اجرا شد که مدت قحطی ۱۹۴۶-۱۹۴۴ متولدشده بودند. اسکیزوفرنی نیز در مردانی که مادرشان در مدت این قحطی متحمل سوءتغذیه شده بودند، شایع‌تر بود ( هوک و همکاران، ۱۹۹۶)

درمان افراد مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید بسیار دشوارتر است، زیرا آن‌ها فاقد الگوهای طبیعی پاسخ‌دهی هیجانی هستند که در ارتباط انسان نقش مهمی دارند. درمانگر باید از تعیین هدف‌هایی که به‌صورت غیرواقع‌بینانه‌ای عالی هستند اجتناب کند. زیرا پیشروی با این افراد کند و دامنه آن محدود است. نویدبخش‌ترین رویکرد آن است که به این افراد کمک می‌کند سبک ارتباطی خود را تغییر دهند (فریمن و همکاران، ۱۹۹۰). درمانگر برای تحقق بخشیدن به این هدف می‌تواند از فنون بازی نقش و مواجهه واقعی استفاده کند (میلون و همکاران،۲۰۰۰)

ویژگی‌های تشخیصی

این تشخیص برای افرادی مقرر می‌شود که طبق چهار مورد زیر یا بیشتر، الگوی فراگیر کناره‌گیری از روابط و دامنه هیجانی محدود نشان می‌دهند.

• عدم تمایل به روابط نزدیک یا لذت بردن از آن
• ترجیح نیرومند برای فعالیت‌های انفرادی
• عدم تمایل یا تمایل کم به داشتن تجربیات جنسی با دیگری
• اگر از فعالیت‌هایی لذت ببرند، تعداد آنها ناچیز است
• فقدان دوستان صمیمی یا محرم راز، به‌جز خویشاوندان نزدیک
• بی‌تفاوتی نسبت تحسین یا انتقاد
• سردی هیجانی، کناره‌گیری، یا هیجان پذیری سطحی

منبع:

کتاب: آسیب‌شناسی روانی
نویسنده: ریچارد پی هالجین – سوزان کراس ویتبورن
مترجم: یحیی سیدمحمدی

The post اختلال شخصیت اسکیزوئید appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.