یکی از حساس‌ترین و سخت‌ترین موضوعاتی که همیشه هر پدر و مادری با آن روبرو بوده تربیت فرزند یا فرزندپروری (پدرومادری کردن) است.

امروزه با تغییراتی که در جهان از لحاظ سبک زندگی، توسعه فناوری و…. به‌وجود آمده، تربیتِ درستِ فرزند بیش از پیش پیچیده‌تر و سخت‌تر شده است. بنابراین لازمه که هر پدر و مادری در این زمینه آموزش‌های لازم رو دریافت کند تا دچار خطا در فرزندپروری نشود، یکی از این خطاها که من آن را از شایع‌ترین خطاهای فرزندپروری می‌دانم و به قول یک اندیشمندی( عمدتاً به نیچه منتسب هست این جمله) عبارت است از اینکه:

پدر و مادر، ناخواسته فرزند خویش را شبیه خود می کنند و نام تربیت را بر آن می گذارند.

                                              فرزندپروری

بنابراین والدین باید بدانند که با کودکان خود در هر شرایطی سنی و… چطور رفتار کنند، بعنوان مثال باید بدانند که در برخورد با کودک زیر دو و نیم سال می‌توان از «مهار قاطعانه اما غیرسرزنشی و بدون لحن خشن» استفاده کرد مثلاً این جمله رو میشه مطرح کرد: چرا به اجاق گاز دست زدی و….

علاوه بر این مهارت‌ها والدین باید بدانند که به طور کلی هر کودکی برای رفتارهای خودش دلایل و اهداف خاصی دارد، که با شناخت این موارد و آموختن روش درست پاسخدهی به این موارد، می‌توانند گامی موثر در تربیت درست فرزند خود بردارند.

اهداف کودک از بدرفتاری:

در اینجا بطور خلاصه اهداف عمده‌ی بدرفتاری کودکان و روش برخورد با آن‌ها مطرح می‌گردد که عبارت است از:

🔹جلب توجه:

کودک دنبال این است که توجه والدین را به خودش جلب کند.

روش برخورد والدین:

-ابراز ناراحتی نکنید، تمسخر نکرده و تذکر ندهید.
-بدرفتاری را نادیده بگیرید یا با روش‌هایی که انتظار ندارند به آنها توجه کنید.
در کل سیاست کلی را بر توجه به رفتارهای سازنده بگذارید.

🔹قدرت طلبی:

روش برخورد والدین:

-عصبانی نشوید و خود را از جدال قدرت دور نگهدارید.
– بسته به سن و شرایط فرزندتان بعضی جاها نیاز به قدرتش رو ارضا کنید
-در نظر داشته باشید که اگر کودک درجنگ قدرت با والدین شکست بخورد بدرفتاری با هدف انتقام جویی خواهد داشت.

🔹انتقام جویی:

روش برخورد والدین:

-مقابله به مثل نکنید و به دنبال بهبود رابطه باشید.
-درک کنید که رفتار کودک از روی دلسردی است و الزاما شما مسبب آن نبوده‌اید.
-در نظر داشته باشید که اگر کودک در کشمکش انتقامجویی شکست بخورد ، به نمایش بی‌لیاقتی می‌پردازد.

🔹نمایش بی لیاقتی:

-در این مرحله کودک شدیدا دلسرد و ناامیداست.

روش برخورد والدین:

-از انتقاد کردن دست بردارید و بر توانایی و نقاط قوت او تاکید کنید.
-هرگونه تلاش کم اهمیت او را تشویق کنید.

در نظر داشته باشید که کودکان به بدرفتاری‌های خود آگاهند اما از اهداف آن بی‌اطلاعند بنابراین شما با آگاهی از این مطالب و به کاربردن‌شان می‌توانید در دنیای بسیار پیچیده‌ای امروزی، گامی موثر در جهت تربیت فرزند خود بردارید.

نویسنده: اصغر کریمی، روانشناس و مشاور

تعیین وقت

The post فرزندپروری از نگاه آدلر: اصغر کریمی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

افسانۀ اول: ابراز فعالانۀ خشم و تخلیه و بیرون ریختن اون، کمک می‌کنه پرخاشگری کاهش پیدا کنه.

شاید خوشتون نیاد، ولی خبر بد اینه که این باور خیلی اشتباهه و مدت‌هاست که زیر سوال رفته و روانشناس‌ها و سوءبرداشت از حرف اونها، در ایجاد این افسانه خیلی نقش داشته. پژوهش‌های زیادی خلاف این افسانه رو نشون می‌ده. تخلیۀ خشم، مثل مشت زدن به کیسه‌بکس، در کوتاه‌مدت باعث تسکین می‌شه ولی در بلندمدت کمکی به کاهش پرخاشگری نمی‌کنه..

افسانۀ دوم: وقتی عصبانی هستی، لحظه‌ای درنگ کن. این تمام چیزیه که نیاز داری.

این که در اوج عصبانیت لحظه‌ای کناره‌گیری کنی و نفسی بکشی یا یه سیگار دود کنی، در کوتاه مدت ممکنه موثر باشه (به خصوص در رابطۀ عاطفی) اما باز هم در بلندمدت پرخاشگری رو کم نمی‌کنه و باعث تغییر شخصیت نمی‌شه.  ایجاد وقفه در کوتاه‌مدت ممکن است مفید باشه، اما در دراز مدت ممکنه باعث پاک کردن صورت مساله شه

افسانۀ سوم: پرخاشگری شما رو به خواسته‌‌تون می‌رسونه

شاید پرخاشگری باعث مرعوب‌شدن بقیه بشه اما در بلندمدت چیزی براتون نمی‌مونه جز روابط آسیب دیده، تنهایی و نفرت. و شما تبدیل به یه آدم تلخ می‌شید.

افسانۀ چهارم: داشتن بینش باعث می‌شه پرخاشگری شما کم بشه.

مثلا ممکنه من بفهمم که چون در بچگی آسیب دیدم، الان دارم به دیگران با خشمم آسیب می‌زنم (به این می‌گن اینسایت یا درون‌بینی یا بینش). و شاید فکر کنم اگه این رو بفهمم، دیگه پرخاشگری نمی‌کنم. اما متاسفانه قضیه اینقدر راحت و قشنگ و رمانتیک نیست. داشتن بینش فقط قدم اوله، اما درواقع، یادگیری طرز فکر جدید دربارۀ خشم و تمرین عملی در این زمینه باعث می‌شه پرخاشگری کم بشه. برای تغییر باید پوستمون هم کنده بشه تا پوست جدید در بیاریم.

افسانۀ پنجم: اتفاقات بیرونی ما رو عصبانی می‌کنند.

واقعیت اینه که اتفاقات بیرونی، (مثل همسر بد، والد بد و فرزند مزخرف) می‌تونند ما رو حسابی رنجیده‌‌خاطر  و دلخور کنند ولی آخرش، این خودمون هستیم که کاری می‌کنیم به پرخاشگری رو بیاریم.
اگر ما باور کنیم که علت عصبانیت، بیرون از ما قرار داره، نمی‌تونیم عملکردی بهتر از یک عروسک خیمه‌شب بازی داشته باشیم؛ هر کس دکمه‌های ما رو خوب بشناسه، می‌تونه راحت بر ما تسلط پیدا کنه.

شاید خوندن این نوشته باعث بشه، افسانۀ ششمی در شما ایجاد بشه: آدم پخته و سالم هیچوقت عصبانی نمی‌شه و  وقتی عصبانی می‌شی بهتره هیچ کاری نکنی. ولی این مسموم‌تر از پنج افسانۀ قبل است. ما باید یاد بگیریم وقتی چیزی علیه ما رخ می‌ده، نه منفعل باشیم و نه پرخاشگر. واکنش سالم، جرئت‌مندی، قاطعیت و ابراز وجود سالم (assertiveness) است.

 نویسنده: دکتر بهروز هاشمی

نام مقاله: پنج افسانه‌ و باور اشتباه دربارۀ پرخاشگری و خشم از دیدگاه آلبرت الیس

The post پنج افسانه‌ و باور اشتباه دربارۀ پرخاشگری و خشم appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

شخصیت متعادل: تعادل درونی یکی از عوامل رشد شخصیت انسان است. قوای درونی انسان شامل قوه ی عقلیه ،غضبیه ،شهویه و وهمیه است که تعادل میان این قوا  موجب رشد و کمال انسان و افراط و تفریط در هر یک از اینها ریشه بسیاری از رذائل اخلاقی و ناملایمتی ها است که درک آن بحث اخلاقی بسیار مفصلی است.

انسان کاریکاتوری

عدم تعادل در انسان را به کاریکاتوری تشبیه کرده اند که فقط یک بُعد از ابعاد وجودی خود را رشد داده است .
در حرکت تک بعدی انسان با رشد یک زمینه وجودی  از توجه به سایر نیاز های درونی غافل بوده و به مرور باعث آسیب به فرد میگردد.
امروزه روزمرگی هایی که انسان را درگیر کرده به حدی است که افراد کمتر متوجه تک بعدی رفتار کردن خود بوده و تبعا عدم تعادل درونی آسیبهایی را در پی داشته که بعضا جبران ناپذیر است.

نمونه هایی از عدم تعادل در انسان

افراط و توجه بیش از حد به یکی از امیال درونی و بی توجهی نسبت به امیال دیگر میتواند زمینه عدم تعادل در فرد را ایجاد کند. امیال درونی مانند:علم دوستی ، میل به مال و مقام ،شهرت،شهوت، مدح وستایش، پرستش و عبادت …از مواردی است که در صورت عدم تعادل و افراطی عمل کردن میتواند آسیب زا بوده و حرکت متعادل انسان را مختل کند.
از دیگر مصادیق این عدم تعادل تک بُعدی رفتار کردن در دین گرایان است که از موارد آسیب شناسی دینی است.

کمال گرایی زمینه ای برای رفتار افراطی

یکی از زمینه های تک بُعدی رفتار کردن در افراد میل به کمال گرایی است. این میل درونی اگر در جهت مرضی پیشروی کند گاهاً فرد را دچار افراط در یکی از ابعاد شخصیت میکند.

راهکارهای مبارزه با تک بُعدی گرایی

۱. خود آگاهی و توجه بیشتر در افکار و عمل
۲.مشورت و کمک گرفتن از دیگران در جهت شناخت بُعد افراطی خود
۳.مبارزه با کمالگرایی مرضی
۴. مراقبه و تمرکز درونی با خلوت کردن سر خود از مشغله های روزمره و ایجاد آرامش درون

5. کمک گرفتن از مشاور و روانشناس

فرشته احمدی، نویسنده و محقق

وبلاگ آوای درون

The post شخصیت متعادل و تعادل درونی _ فرشته احمدی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

حتما بارها شنیده اید که تاثیر طلاق و جدایی بر فرزندان می‌تواند بسیار مخرب باشد. در این مقاله سعی داریم تاثیر طلاق بر فرزندان را بررسی کنیم و با ارایه‌ی چند راهکار، تا حد زیادی از آسیب دیدن کودکان در فرایند طلاق بکاهیم.

همانظور که می دانید، طلاق و جدایی انتخاب بین دو گزینه ی بد و بدتر است، اما باید در نظر داشت که در این فرایند، این کودکان هستند که بیشترین آسیب و استرس و آشفتگی را متحمل می‌شوند. پس راهکار چیست؟

چطور می‌توانیم اسیب طلاق و جدایی را کاهش دهیم؟

فرزندانتان را از تصمیمتان به طلاق آگاه سازید

توصیه‌ی اول اینست که در شرایط عادی و به دور از هرگونه تنشی، فرزندانتان را از تصمیم تان آگاه سازید. از انتقال تصمیم تان توسط افراد دیگر خانواده مثل: مادربزرگ و عمه و … به فرزندان و یا حتی آماده کردن فرزندان کوچک‌تر توسط فرزند بزرگتر جدا بپرهیزید. یادتان باشد که فرزند شما تا زمانیکه شما به عنوان والد، او را از تصمیم تان مطلع نکنید و درباره‌ی این موضوع با وی جدی صحبت نکنید، از صحت امر اطمینان پیدا نخواهد کرد. بهترین کار اینست که در یک جلسه‌ی خانوادگی با همسر و فرزندانتان این موضوع را مشخصا اعلام کنید.

به کودکتان وقت بدهید

معمول‌ترین واکنش کودکان بعد از شنیدن تصمیم جدایی شما از همسرتان انکار و باور نکردن موضوع است. همانطور که طلاق برای شما حتی به عنوان یک بزرگ‌سال بالغ پروسه‌ای تروماتیک[۱] هست، این موضوع برای کودکتان به مراتب سخت تر و پیچیده‌تر است؛ چرا که از حالا  به بعد او باید هرکدام از والدینش را در خانه هایی جدا ازهم تصور کند و یا حتی برای زندگی، یکی از آنها را انتخاب کند. پس اجازه دهید که آرام آرام و پله پله با شرایط موجود کنار بیاید. حضور فیزیکی و حمایت صمیمانه‌ی شما برای جلب اعتماد قلبی وی به شدت لازم است. به طور مثال صحبت‌هایتان را با این جمله آغاز کنید: “می دونم که ناراحتی/ تعجب کردی/ عصبانی هستی و … اما مطمئن باش که ما تو رو تنها نخواهیم گذاشت”.

هیچ تصویر ذهنیِ منفی از همسرتان برای کودکتان بجا نگذارید

یادتان باشد که اگر شما قادر به ادامه‌ی زندگی با شریک زندگی‌تان نبودید کودکتان مقصر نیست! شما از همسرتان جدا می شوید اما کودکتان باید بین زندگی کردن با پدر یا مادرش یکی را انتخاب کند، لذا سعی نکنید با تصویرسازی منفی درباره ی مادر/پدر او شرایط  را برایش سخت تر کنید. مورد دیگر اینکه هرگز سعی نکنید خودتان را قربانی رفتارهای شریک زندگی تان جلوه دهید و کودک را وارد بازی قاضی و متهم نکنید! اجازه دهید تا او با ظرفیت روانی خودش روند رشد طبیعی را طی کند.

برنامه ی زندگی مشخصی برای بعد از طلاق داشته باشید

کودکان همواره از تکرار آرامش می‌گیرند و حالا پروسه ی جدایی قرار است این آرامش را از آنها برای مدتی سلب کند، پس لازم است نسبت به تغییراتی که قرار است کودکتان بعد از جدایی شما و همسرتان تجربه کند؛ اعم از (محل زندگی جدید، مدرسه‌ی جدید، کلاس‌های فوق‌برنامه، دیدار با اقوام همسر و …) به صورت مشخص و واضح گفتگو کنید و نظر او را هم جویا شوید. و تا حد امکان با وی همکاری کنید و اجازه دهید تا آرام آرام با شرایط جدید همراه شود.

مورد دیگری که نباید از اهمیتش غافل شد، وعده‌های دیداری که کودتان با مادر/پدر خود دارد. حساسیت شما و خوش‌قول بودنتان برای تحقق این امر، آرمش خاطر زیادی را برای کودک فراهم میکند. پیشنهاد میشود برای کودکانی که سواد  خواندن ندارند، یک جدول آماده کنید و مقابل دیدگانشان نصب کنید و بوسیله ی آن روزهایی را که قرار است مادر/پدر خود را ببیند را هایلایت کنید. همچنین لازم است از شریک سابق زندگی خود بخواهید که نسبت به تحویل گرفتن بچه ها از شما خوش‌قول باشد تا آرمش روانی کودک برهم نخورد.

اکر کودک استثنا راضی به گذراندن وقت با شما نبود، دلسرد نشوید و به تلاش خود برای جلب محبتش ادامه دهید.

یادتان باشد که برای داشتن احساسات متضاد هرگز او را سرزنش نکنید..

کودکتان را درک کنید

به او اجازه‌ی تجربه‌ی احساسات متفاوت را بدهید. در فرایند طلاق و جدایی، کودکان ممکن است دچار تجربه‌ی احساسات متنوعی باشند که گاها صحبت کردن راجع به آنها برای خودشان هم مشکل باشد، احساسات ‌ رفتارهایی مثل عقب‌گرد کردن، خشم بی دلیل و لجبازی بدون هیچ برانگیزاننده‌ی بیرونی.

در احساسات عقب‌گرد کردن یا رفتارهای بازگشت به عقب؛ کودکان ممکن است رفتارهایی را بروز بدهند که از سن تقویمی شان کمی عقب تر هستش و به اصطلاح بچگانه تر تعبیر می شود. که در اینجا حمایت شما و خنثی بودن برخوردتان می‌تواند بسیار کمک کننده باشد.

در تجربه کردن خشم، کودک ممکن است احساسات پیچیده ای مثل عذاب وجدان و احساس گناه  را نسبت به حضور خودش داشته باشد که در اینجا هم همراهی شما به عنوان والد و اطمینان دادن به او در این باره که “جدایی من و مادر/پدرت به دلیل حضور تو نیست و ما اگر با هم زندگی نکنیم اما تو همچنان فرزند دلبند ما خواهی بود  …” می تواند خیلی آرامش‌بخش باشد.

کودکتان را وسیله بازگشت شریک سابق زندگی خود نکنید

به عنوان رواندرمان‌گر کودک و نوجوان، بارها شاهد این امر بوده‌ام که متاسفانه والدینی که بعد از طلاق دچار پشیمانی می‌شوند به جای صحبت مستقیم در این باره، فرزندان خود را واسطه می‌کنند… . و یا با رفتارهای پرخاشگرانه آنها را عامل تهدیدکننده‌ای قرار می دهند تا شریک سابق زندگی شان مجددا به  زندگی آنها بازگردد. یادتان باشد که این کار جز صدمه‌ی روانی به کودکتان هیچ حاصل دیگری ندارد و حتی در دراز مدت می تواند باعث دل‌زدگی کودک از شما بشود. چنین رفتاری تاثیر طلاق بر فرزندان را بسیار منفی‌تر خواهد کرد

اگر قصد ازدواج مجدد دارید…

سوالی که اکثر خانواده‌ها می‌پرسند، ازدواج کردن مجدد آنهاست؛ که حاصل این ازدواج، به وجود آمدن خانواده های ترکیبی می باشد.

دردسرهایی که خانواده‌های ترکیبی دارند، کم نیست و در مقاله ی بعدی حتما راجع به آن به تفضیل توضیح خواهیم داد.

ازدواج مجدد بعد از طلاق و پذیرش این موضوع برای کودکان امری دشوار است. هیچ فردی دوست ندارد با نامادری یا ناپدری زندگی کند، لذا اگر تصمیم شما جدی است، باید در شرایط مناسب حتما این موضوع را با فرزند خود مطرح کنید و هرگز او را در عمل انجام شده قرار ندهید. در این خصوص پیشنهاد می شود که حتما از متخصص روانشناسی کمک بگیرید.

نویسنده: شکیبا قدس

روانشناس تربیتی، درمانگر کودک و نوجوان

شماره سازمان نظام روانشناسی ۶۳۸۳

اطلاعات تماس نویسنده

 واتسپ:  ۰۹۳۷۶۶۸۷۲۲۶

 تلگرام: shakiba_ghods

۱ traumatic

The post تاثیر طلاق بر فرزندان _ شکیبا قدس appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

همان طور که کودکان را روزی باید از شیر گرفت، والدین هم روزی باید از شیر گرفته بشوند.

وقتی فرزند کوچک بزرگتر می شود و به نوجوانی و یا جوانی می‌رسد بهتر است ( کم کم ) از خانواده اصلی ( یا همان خانواده پدری ) خود جدا شده و مستقل بشود، در حالیکه گاهی اوقات این فرآیند با مشکل مواجه می شود و به هر دلیل و بهانه‌ای والدین اجازه بزرگ شدن و مستقل شدن ( به ویژه استقلال روانی ) را به فرزند خود نمی دهند، یکی از مشکلاتی که هنگام از شیر گیری والدین پیش می آید و دستاویز قرار می گیرد، نگرانی و خیرخواهی و مراقبت های افراطی والدین است که اجازه نمی دهد رابطه آنان با فرزندانشان به رابطه همتایان و همردیفان تبدیل شود.

مخرب­ترین پدر و مادرها

مخرب­ترین پدر و مادرها آنهایی هستند که بیش از حد از فرزندانشان مراقبت می­کنند و بیش از حد فرزندشان را لوس بار می­آورند و اجازه نمی­دهند مستقل بشود، نه پدر مادر­های که با بچه‌های خود بد رفتاری می­کنند. هر چه خیرخواهی و کمک والدین در این مرحله زندگی بیشتر باشد، از شیر گرفتن فرزندان و والدین دشوارتر می‌شود، و  به تبع ما حتی افراد ۴۰ یا ۵۰ ساله­ای را هم می­بینیم که همانند کودکان و نوجوانان تحت کنترل کامل والدین  هستند.

لذا باید به والدین کمک شود که به فرزندان خود اجازه بدهند که مستقل شوند. البته باید توجه داشت که در فرآیند از شیرگیری والدین، پدر و مادر از فرزند خود دست نمی­کشند بلکه به یک فرزند بالغ می‌رسند، فرزند هم والدینش را از دست نمی­دهند بلکه شیوه درگیری خود با آنان را تغییر می دهد

در اینجا صرفا وابستگی در مقابل استقلال در بین نیست بلکه بحث عبور کردن از یک مرحله ضروری در زندگی خانوادگی مطرح است.

درمانهای عجیب میلتون اریکسون

نویسنده: جی هیلی

ترجمه: مهرداد فیروز بخت

مقاله: باید بند ناف روانی پدر و مادر را بُرید_اصغر کریمی

به قلم: اصغرکریمی مشاور و روان­درمانگر

برای گرفتن وقت مشاوره و روان‌درمانی از اصغر کریمی وارد این لینک شوید

مقاله‌ی هفت رهنمود برای روابط صمیمانه به قلم اصغر کریمی

The post بند ناف روانی پدر و مادر را باید بُرید_اصغر کریمی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

بگذارید در ابتدا وابستگی را در لغت تعریف کنیم؛ “وابستگی” به معنای احساس نیاز مبرم به وجود شخصی یا چیزی است که در صورت عدم دسترسی ما به آن، احساس درماندگی در ما شکل بگیرد.

حالا بیایید باهم یک کودک ۳ ساله رو تصور کنیم که بدون حضور فیزیکی مادر، احساس خطر می‌کند و هرگز نمی‌تواند حتی چند دقیقه در اتاق خودش بازی کند و خب کاملا واضح است که این کودک در ارتباطاتش با سایر همسالان اعم از حضور در مهدکودک و پارک و … سرخورده و مضطرب می‌شود.

همچنین لازم به ذکر است که مادرانی هم که کودک وابسته به خود دارند، دائما دچار محدودیت‌های زیادی می‌شوند، و  گفته می‌شود این افراد حتی نمی‌توانند کم ترین زمان با کیفیتی را برای خود داشته باشند.

وابستگی کودک به مادر ، موضوعی مهم است چرا که وابستگی عموما ناشی از اضطراب و یا یک گره روانی می‌باشد که اگر به طور کامل و البته به موقع درمان نشود، می‌تواند عامل بروز مسائلی برای کودک ازجمله اختلال اضطراب فراگیر[۱] (به معنای یک احساس پیش رونده ی اضطراب بدون وجود یک منشأ بیرونی خاص) و همچنین اختلال اضطراب اجتماعی[۲] (به معنای داشتن احساس اضطراب و ناتوانی برای حضور در جمع)، در آینده ی نزدیک باشد.

از جمله عللی که باعث بروز وابستگی کودک به مادر می‌شود، سبک تربیتی والدین می‌باشد. بدین صورت که والدینی که از سبک تربیتی سهل گیرانه نسبت به کودکشان استفاده می‌کنند، بیشتر از سایر سبک‌های تربیتی این رفتار ناکارآمد را در کودکانشان تقویت می‌کنند. سبک تربیتی همچنین می‌تواند الگوهای رفتاری نا کارآمدی از جمله زورگویی و نافرمانی را در کودک شکل دهد و باعث شکل گیری احساسات فروخرده ی خشم نسبت به سایرین در کودک شود.

چند راهکار جهت کاهش وابستگی کودک به مادر

اعتماد به نفس کودکتان را تقویت کنید

هرگز فراموش نکنید که فرزند شما باید به لحاظ عاطفی از محبت شما سیراب شود و اهمیت این موضوع در سالهای نخست زندگی خیلی بیشتر هست. یکی از راه‌های افزایش اعتماد به نفس کودک، دادن بازخورد^[۳]‌های کلامی ‌به موقع و به اندازه می‌باشد. مثل: آفرین که غذات رو خودت خوردی و … .

از منزل شروع کنید

برای ایجاد حد و مرز اولیه از منزل شروع کنید. به عنوان مثال به کودتان بگویید که من در اشپزخانه مشغول آماده کردن شام هستم و شما در اتاقت باش و لگو‌هایت را مرتب کن، در این حین ما باهم صحبت خواهیم کرد. برای این کار می‌توانید زمان تعیین کنید. (مثلا بعد از ۱۵ دقیقه من به اتاقت خواهم آمد). شنیدن صدای شما و یا هرزگاهی صدا کردن نام کودکتان باعث ایجاد پیوند عاطفی بین شما و ایشان می‌باشد. اگر کودک از شما خواست تا کنارش باشید، لطفا قاطع باشید و دلسوزی بیخودی نکنید، به یاد داشته باشید که دلسوزی نابجا باعث تقویت حس بیمارگون وابستگی می‌گردد.

خوش قول باشید

در قسمت قبل در رابطه با تعیین زمان توضیح دادیم، لازم است که برای آموزش زمان (برای کودکان ۵ سال به بالا)، یک ساعت مچی همراه برای وی تهیه کنید.

با نشان دادن فواصل زمانی، (مثل اینکه وقتی عقربه ی زرد رفت روی ۱۲ من پیش تو باز خواهم گشت)، میتوانید

۱- صبر کردن و ۲- مفاهیم ساده ی اعداد و ریاضیات را به کودک تان آموزش دهید. البته یادتان باشد که مفاهیمی‌همچون خوش قولی که به فضایل اخلاقی کاملا مرتبط هستند، لازم است که توسط خود شما آموزش داده شده و رعایت شود.

مراجعه به روانشناس کودک

در نهایت امر، اگر موارد ذکر شده را مو به مو انجام دادید و باز هم احساس وابستگی بیمار گون کودک شما تعدیل نشد، بهتر است که این موضوع را جدی بگیرید و به متخصص مراجعه کنید.

نویسنده: شکیبا قدس

روانشناس تربیتی، درمانگر کودک و نوجوان

شماره سازمان نظام روانشناسی ۶۳۸۳

اطلاعات تماس نویسنده

 واتسپ:  ۰۹۳۷۶۶۸۷۲۲۶

 تلگرام: shakiba_ghods

۱ General Anxiety Disorder

 ۲Social Anxiety Disorder

۳ Feedback

The post وابستگی کودک به مادر به قلم شکیبا قدس appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

بر اساس متون رشد شناختی و طرح‌واره درمانی ، طرح‌واره قالبی است که بر اساس واقعیت یا تجربه شکل می‌گیرد تا به افراد کمک کند تجربه را تبیین نمایند. در بافت روانشناسی و روان‌درمانی( طرح‌واره درمانی ) طرح‌واره به‌طورکلی، عنوان هر اصل سازمان بخش کلی در نظر گرفته می‌شود که برای درک تجارب زندگی ضروری است (کلوسکو، ویشار و یانگ، ۲۰۰۳).

جفری یانگ

یانگ ا(۱۹۹۴) (ایجاد کننده طرح‌واره درمانی)طرح‌واره را تله‌های زندگی نامیده است، از نظر یانگ تله زندگی، الگویی است که از دوران کودکی آغاز می‌شود و در سراسر زندگی ما ادامه می‌یابد. طرح‌واره‌ها با آنچه خانواده‌ها یا افراد دیگر با ما انجام داده‌اند، آغاز می‌شود. تله‌های زندگی شیوه احساس، فکر و عمل و شیوه پیوند با دیگران را تعیین می‌کنند. آنان احساسات نیرومندی نظیر خشم، اندوه و اضطراب را در افراد برمی‌انگیزند. از نظر یانگ اصطلاح علمی «تله زندگی» طرح‌واره است.

مفهوم طرح‌واره‌ها از نظر یانگ، باورهای عمیق و مستحکمی در مورد خود و جهان هستند که در اوایل زندگی آنها را آموخته‌ایم. طرح‌واره‌ها در احساسی که ما از خودمان داریم، نقش محوری دارند. ما به این طرح‌واره‌ها پیوند داریم حتی زمانی که آنها به ما آسیب وارد می‌کنند. این باورها به ما قابلیت پیش‌بینی و قطعیت می‌دهد و آشنا و آرام‌بخش هستند. ما نمی‌توانیم به‌راحتی آنها را رها کنیم، چرا که آنها دانش ما در مورد خود و جهان هستند، اینکه ما کی هستیم و جهان چگونه است. به همین علت روانشناسان شناختی معتقدند که طرح‌واره‌ها به‌سختی تغییر می‌کند.

الگوی وسیع و نافذ که شامل خاطرات، هیجانات، شناخت‌واره‌ها، و حسیات بدنی است که مرتبط با فرد و روابط وی با دیگران بوده و از دوران کودکی و نوجوانی وی شکل گرفته و در تمام طول زندگی فرد گسترش یافته است. طرح‌واره‌های غیرانطباقی اولیه، طرح‌واره‌هایی هستند که به میزان زیادی ناکارآمد می‌باشند. به عبارتی دیگر، الگوهای هیجانی و شناختی که در اوایل زندگی فرد شکل می‌گیرند و در سراسر طول زندگی تکرار می‌گردند (یانگ، کلوسکو و ویشار، ۲۰۰۳).

طرح‌واره ها و شناخت

طرح‌واره بالاترین سطح تعمیم‌یافته شناخت است، که به تغییر مقاوم است، و تأثیر عمیق و قدرتمندی در شناخت‌واره‌ها و هیجان‌های فردی دارد. افکار خود آیند منفی و مفروضه‌های بنیادین بینابینی به‌طور شدیدی تحت تأثیر طرحواره‌ها قرار می‌گیرند، و این تأثیر به‌خصوص زمانی قدرتمند است که طرحواره‌ها فعال شوند (ریزو و همکاران، ۲۰۰۷).

همپوشانی و ارتباط متقابل بین طرح‌واره درمانی (که برای مسائل و مشکلات پایدار کاربرد پیدا می‌کند، مانند اختلالات شخصیت) و سایر درمان‌های شناختی–رفتاری که بر اساس گزارش مطالعات صورت گرفته استوار است (که بیشتر علائم و اختلالات محور یک را شامل می‌شود). {رافائلی و همکاران ۲۰۱۱, ترجمه خوانساری و همکاران ۱۳۹۱}

در طرح‌واره درمانی سبک‌های کنار آمدن و طرحواره های خود درمانگر  می‌توانند با سبک‌های کنار آمدن و طرح‌واره‌ها و حالت‌ها و نیازهای بیمار با هم تداخل ایجاد کنند. یکی از ویژگی‌هایی که طرح‌واره درمانی را از سایر رویکردهایی که به درمان اختلالات شخصیت و مشکلات ارتباطی پایدار می‌پردازند، متمایز می‌کند روش انسان‌گرایانه و شفقتی است که در طرح‌واره درمانی ، نسبت به بیماران بکار می‌بندد (رافائلی و همکاران ۲۰۱۱, ترجمه خوانساری و همکاران ۱۳۹۱).

طرح‌واره‌های غیر انطباقی اولیه در طرح‌واره درمانی

به‌منظور یک تعریف جامع از این طرح‌واره‌ها، وی تأکید کرد که طرح‌واره‌های غیر انطباقی اولیه:

1. یک الگو یا تم گسترده و نافذ است؛
2. متشکل از خاطرات، هیجانات، شناخت‌واره‌ها و حس‌های بدنی هستند؛
3. در ارتباط با فرد و روابط بین فردی او با دیگران است؛
4. در طی دوران کودکی و نوجوانی شکل می‌گیرد؛
5. در طول زندگی فرد گسترش می‌یابد؛
6. به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای ناکارآمد است.

طرح‌واره‌های غیرانطباقی اولیه در طرح‌واره درمانی ویژگی‌های خاصی دارند.

این طرح‌واره‌ها به‌عنوان:

1. واقعیت‌های پذیرفته‌شده، در مورد خود یا محیط تجربه می‌شوند.
2. خود- تخریب‌کننده و مقاوم به تغییر هستند.
3. مختل و ناکارآمد هستند.
4. اغلب توسط برخی تغییرات در محیط از جمله فقدان یا از دست دادن شغل، فعال می‌شوند.
5. هنگامی‌که فعال می‌شوند با سطوح بالای هیجان درهم‌آمیخته هستند.
6. معمولاً ناشی از تعامل سرشت کودک با تجارب مختلف دوره تحولی با اعضاء یا مراقبین در خانواده هستند (بارلو، ۲۰۰۲).

منشأ طرح‌واره‌ها از دیدگاه طرح‌واره درمانی

نیازهای هیجانی بنیادین

۵ نیاز هیجانی بنیادین در انسان وجود دارد که باید ارضاء شوند، و عدم ارضاء و ناکامی در برآورده شدن این نیازها در فرد، موجب شکل‌گیری طرح‌واره‌های مختل می‌شوند. این نیازها عبارت‌اند از:

• دل‌بستگی‌های ایمن به دیگران (شامل: امنیت، ثبات، پرورش و تربیت، پذیرش).
• استقلال، کارآمدی و تجربه ذهنی هویت.
• بیان آزادانه نیازها و هیجان‌های پذیرفتنی.
• خودانگیختگی.
• محدودیت‌های واقع‌گرایانه و خود- بازداری (خود – کنترلی).

تجربه‌های اولیه زندگی

چهار نوع تجربه اولیه زندگی موجب به وجود آمدن طرح‌واره‌های غیر انطباقی اولیه می‌شوند که عبارت‌اند از:

• ناکام شدن دردناک نیازها؛
• مورد ضربه (تروما) واقع‌شدن یا قربانی شدن؛
• ارضای بیش‌ازحد برخی از نیازها؛
• درونی سازی انتخابی یا همانندسازی با افراد مهم (یانگ، کلوسکو و ویشار، ۲۰۰۳).

سرشت هیجانی

طیق طرح‌واره درمانی هر کودکی سرشت هیجانی خاص خود را دارد و والدین به‌زودی این مسئله را درمی‌یابند. تحقیقات بسیاری وجود دارد که تائید کننده عوامل بیولوژیک زیر بنایی شخصیت هستند. سرشت هیجانی با رویدادهای دردناک کودک در شکل‌گیری طرح‌واره‌ها با یکدیگر در تعامل هستند. سرشت هیجانی مختلف به‌طور انتخابی کودک را در معرض شرایط مختلف زندگی قرار می‌دهند و این خود موجب شکل‌گیری طرح‌واره‌های مختلف در هر فرد می‌شوند. برخی از حیطه‌های سرشت هیجانی که به نظر می‌رسد ذاتی هستند و نسبت به روان‌درمانی( طرح‌واره درمانی ) نسبتاً مقاوم هستند، عبارت‌اند از:

بدون واکنش ↔ بی‌ثبات

خوش‌بین ↔ منفی نگر

آرام ↔ مضطرب

حواس‌پرت ↔ وسواسی

پرخاشگر ↔ منفعل

خوشحال ↔ تحریک‌پذیر

اجتماعی ↔ خجالتی

سرشت‌های هیجانی مختلف به‌طور انتخابی کودک را در معرض شرایط متفاوت زندگی قرار می‌دهند. به‌طور مثال، یک کودک پرخاشگر بیشتر احتمال دارد که مورد آزار جسمی قرار گیرد. به‌علاوه، سرشت‌های مختلف موجب می‌شود که کودکان در مقابل شرایط زندگی یکسان، به‌طور متفاوتی آسیب‌پذیر گردند. به‌عبارت‌دیگر، یک رفتار والدینی، ممکن است موجب دو واکنش مختلف در دو کودک گردد. محیط اولیه ناخوشایند یا بیش‌ازحد ارضاء کننده، می‌تواند موجب مشکلات قابل‌ملاحظه‌ای در سرشت هیجانی کودک گردد. به‌علاوه، سرشت هیجانی شکل دار می‌تواند یک محیط طبیعی را مختل سازد و موجب بروز آسیب روانی در غیاب تاریخچه‌ی واضحی از اختلال در فرد گردد (یانگ، کلوسکو و ویشار، ۲۰۰۳).

حیطه‌های طرح‌واره‌های غیر انطباقی اولیه طرح‌واره درمانی

یانگ ۱۸ طرح‌واره را در قالب پنج حیطه اصلی طبقه‌بندی کرده است و آنها را به‌عنوان حیطه‌های طرح‌واره معرفی می‌کند.

حیطه یک: انفصال و طرد

بیمارانی که در این حیطه قرار می‌گیرند قادر نیستند دل‌بستگی‌های ارضاکننده و ایمن با دیگران شکل بدهند. خانواده‌های این افراد که ریشه‌ی شکل‌گیری این حیطه در کودکی هستند، معمولاً ناپایدار، آزاردهنده، سرد، طرد کننده و منزوی از دنیای اطراف خود می‌باشند. در این افراد نیازهای بنیادین امنیت، آرامش خاطر، پذیرش، حمایت، ثبات، همدلی و راهنمایی به سبک قابل پیش‌بینی برآورده نشده است.

طرح‌واره‌هایی که در این حیطه قرار می‌گیرند، عبارت‌اند از:

ترک شدن – بی‌ثباتی

درک ناپایداری و غیرواقعی بودن حمایت و ارتباطات فرد با دیگران در این نوع طرح‌واره می‌گنجد. بیماران دارای این نوع طرح‌واره بر این باورند که افراد مهم در زندگی آنها ارتباطات خود را با آنها ادامه نمی‌دهند و انتظار ترک شدن از جانب دیگران را دارند. این بیماران معتقدند که افراد مهم زندگی‌شان قادر نخواهند بود که به حمایت هیجانی و ارتباط قوی و مستمر با آنها ادامه دهند، چون باور دارند که این افراد، بی‌ثبات و غیرقابل‌پیش‌بینی هستند و آنها را به خاطر فرد دیگری طرد خواهند کرد.

محرومیت هیجانی

افراد دارای این طرح‌واره انتظار دارند که نیازهای هیجانی طبیعی آنها توسط افراد مهم زندگی‌شان، به‌طور کافی برآورده نخواهد شد. سه شکل محرومیت هیجانی وجود دارد: الف) محرومیت از مراقبت: فقدان توجه، عاطفه، گرمی یا محبت ب) محرومیت از همدلی: فقدان درک، خود افشاگری، تبادل دو طرفه احساسات، شنونده؛ ج) محرومیت از حمایت: فقدان هدایت و راهنمایی دیگران

بی‌اعتمادی – آزار دیدن

این طرح‌واره عبارت است از اینکه دیگران آزاردهنده، صدمه رساننده، متقلب، دروغ‌گو، بی‌صداقت هستند. این بیماران معتقدند که اگر دیگران فرصت پیدا کنند، حتماً آنها را استثمار خواهند کرد.

نقص داشتن- شرم

افراد دارای این طرح‌واره معتقدند که افرادی حقیر، پست، بی‌ارزش و بد هستند و دیگران آنها را دوست ندارند. به همین دلیل در درون خود احساس پرخاشگری و بی‌ارزشی دارند و احساساتی همچون دوست‌نداشتنی بودن را تجربه می‌کنند. این بیماران ممکن است نسبت به سرزنش، و مقایسه‌شدن با دیگران به‌طور افراطی حساس باشند، و از بودن با دیگران احساس عدم امنیت داشته باشند و درعین‌حال، در حضور دیگران احساس شرم و خجالت کنند.

انزوای اجتماعی – بیگانگی

در این طرح‌واره، فرد این تجربه ذهنی را دارد که به‌نوعی از دیگران متفاوت است و متعلق به گروه یا دسته‌ای نیست و با دیگران فرق دارد. حس ازخودبیگانگی در این افراد دیده می‌شود.

حیطه دو: خودگردانی و عملکرد مختل

خودمختاری، و توانایی مجزا ساختن فرد از خانواده و عملکرد مستقل مناسب متناسب با سن است افراد داری این حیطه از طرح‌واره در مجزا کردن خود از خانواده و نمادهای والدینی و عملکرد مستقل مشکل دارند. به عبارت دیگر، در طول دوره کودکی خانواده‌ی این افراد در کارهای کودک بسیار دخالت می‌کردند و به‌طور افراطی، حمایت کننده بودند. این بیماران در شکل دادن یک هویت مستقل دچار اشکال هستند.

وابستگی – بی‌کفایتی

افراد دارای این طرح‌واره، در پذیرفتن مسئولیت‌های روزانه بدون کمک دیگران احساس ناتوانی می‌کنند. این طرح‌واره اغلب به‌عنوان احساس درماندگی یا منفعل بودن خود را نشان می‌دهد.

آسیب‌پذیری در برابر صدمه یا بیماری

محتوای این طرح‌واره حاوی ترس اغراق‌آمیز و فاجعه‌آمیز کردن هر نوع ضربه، و ناتوانی در کنار آمدن با صدمه یا بیماری است، سه قسمت است: ۱-فاجعه‌آمیزی کردن طبی ۲-فاجعه‌آمیز کردن هیجانی
۳-فاجعه‌آمیز کردن

به‌هم‌ریختگی– خود تحول نیافته

این طرح‌واره، غالب اوقات شامل درگیر شدن هیجانی افراطی و نزدیکی بیش‌ازحد فرد با دیگران است این بیماران باور دارند که فردیت به‌هم‌ریخته‌ای دارند و در نتیجه، بدون حمایت مستمر دیگران قادر نخواهند بود که عملکرد مناسبی داشته باشند و به زندگی خود ادامه دهند. همچنین، احساس هم‌جوشی مستمر با دیگران و هویت فردی بی‌کفایت از دیگر مشکلاتی است که این افراد دارند. در نتیجه، احساس پوچی مزمن، بی‌هدفی و پوچ‌گرایی می‌کنند.

شکست

در این طرح‌واره، باور بر این است که فرد به‌طور غیرقابل اجتنابی در زمینه‌های مختلف شکست خواهد خورد، و نمی‌تواند به سبک با کفایتی به حد همتایان خود برسد.

حیطه سه: حد و مرزهای مختل

نقص در حدومرزهای درونی، بی‌مسئولیتی در قبال دیگران و یا فقدان هدف‌گزینی طولانی‌مدت از مشخصه‌های این حیطه است. این مشکلات منجر به عدم رعایت حقوق دیگران، عدم همکاری با دیگران، احترام به‌کارهای غیرقانونی و عدم برنامه‌ریزی شخصی واقع‌گرایانه می‌شود. خانواده‌های این افراد، اغلب خانواده‌های بسیار دخالت کننده، سهل گیر و القای حس برتر بودن در فرد می‌باشند. در برخی موارد، کودک ممکن است به دلیل عدم رعایت قانون مورد تنبیه قرار نگیرد و یا مراقبت، راهنمایی و هدایت کافی را دریافت نکند. طرح‌واره‌های این حیطه عبارت‌اند از:

محق بودن – بزرگ‌منشی

در این طرح‌واره، فرد معتقد است که از دیگران بالاتر و ارجح‌تر است و بنابراین، مستحق دریافت حقوق ویژه است. احترام به قانون و حقوق دیگران در این افراد مشاهده نمی‌شود. معمولاً، این بیماران هر کاری را در هر زمانی که دوست داشته باشند، بدون در نظر گرفتن واقعیت‌های موجود و ضرر به دیگران، انجام می‌دهند و به‌منظور کسب قدرت یا کنترل، تأکید اغراق‌آمیزی بر برتر بودن خود دارند. سعی بسیاری می‌کنند که بر دیگران غالب شوند، نقطه‌نظرهای خود را بر دیگران تحمیل می‌کنند و رفتارهای دیگران را در جهتی که تمایل داشته باشند، هدایت می‌کنند؛ بدون اینکه با آنها همدلی داشته باشند و یا احساسات آنها را در نظر بگیرند.

خودکنترلی بی‌کفایت – خود قانون‌مندی ناکارآمد

افراد دارای این طرح‌واره نمی‌توانند به‌طور کارآمدی خود را کنترل کنند، تحمل ناکامی در کسب اهداف فردی در آنها بسیار ناکارآمد و مختل است و در صورت ناکامی، به‌صورت بسیار افراطی هیجان‌های خود را بیان می‌کنند و تکانشی رفتار می‌کنند

حیطه چهار: هدایت شدن توسط دیگران

بیمارانی که در این حیطه قرار می‌گیرند تأکید زیادی بر ارضای نیازهای دیگران در مقایسه با نیازهای خودشان دارند و این کار را برای کسب تائید، حفظ ارتباط عاطفی و اجتناب از تنبیه انجام می‌دهند. خانواده‌ای که این بیماران در آن رشد یافته‌اند، خانواده‌هایی بودند که پذیرش شرطی را برای کودکان فراهم کرده بودند. به این معنا که کودک باید جنبه‌های مهمی از خودش را سرکوب کند تا بتواند عشق، توجه و تائید کسب کند. در چنین محیطی، نیازها و خواسته‌های گروه به نیازها و احساس‌های کودک ارجح‌اند.

فدا کردن

در این طرح‌واره، فرد خود را در کنترل اغراق‌آمیز از جانب دیگران احساس می‌کند که به دو شکل ظاهر می‌شود:

1. فدا کردن نیازها؛
2. فدا کردن هیجان‌ها.

این بیماران بر این باورند که آرزوها، نقطه نظرات و احساس‌های آنها بی‌ارزش هستند یا برای دیگران مهم نیستند. این افراد به‌طور مکرر شاکی هستند و نسبت به عدم ارضای نیازهای خود بسیار حساس هستند. معمولاً این وضعیت منجر به خشم، که خود را با علائم غیر انطباقی مثل رفتارهای پرخاشگر- منفعل یا برون‌ریزی نشان می‌دهد، می‌گردد.

خود قربانی کردن

در این طرح‌واره، فرد به‌طور داوطلبانه به دنبال ارضای نیازهای دیگران است، حتی اگر نیازهای خودش برآورده نشود. دلایل عمده این افراد عبارت‌اند از پیشگیری از ایجاد هر نوع ناراحتی و درد در دیگران، اجتناب از احساس گناه ناشی از خودخواه بودن، و تداوم ارتباط با دیگران و اغلب منجر به یک حساسیت حاد به درد در دیگران می‌گردد.

تائید جویی – جلب‌توجه

افراد دارای این طرح‌واره، تأکید افراطی بر کسب تائید، بازشناسی یا توجه از جانب دیگران دارند، تا به این وسیله بتوانند یک تجربه ذهنی ایمن از خود به دست آورند. تجربه ذهنی فرد از اعتماد به نفس خودش، به طور بنیادین به واکنش‌های دیگران بستگی دارد. گاهی اوقات این طرح واره در این بیماران، موجب تأکید اغراق‌آمیز به ظاهر، توجه و احترام می‌شود.

حیطه پنج: گوش‌به‌زنگی بیش‌ازحد و بازداری

در این حیطه، تأکید افراطی بر سرکوبی احساس‌های خودانگیخته، تکانه‌ها و انتخاب‌ها و پیروی از قوانین غیرقابل انعطاف و تدوین شده است، حتی اگر به قیمت از دست دادن شادی، بیان خود، آرامش، روابط بین فردی نزدیک و سلامتی باشد. خانواده‌ای که این افراد در آن پرورش یافته‌اند معمولاً تنبیه‌کننده و تقاضاکننده، کمال‌گرا، پیرو قوانین، سرکوب‌کننده هیجان‌ها و اجتناب از خطا، شادی و آرامش بوده است.

منفی گرایی – بدبینی

در این طرح‌واره، تمرکز مستمر و نافذی بر جنبه‌های منفی زندگی، از جمله مرگ، فقدان، گناه، تعارض، خیانت و غیره وجود دارد و درعین‌حال، جنبه‌های مثبت زندگی کوچک شمرده می‌شوند یا نادیده گرفته می‌شود. معمولاً شامل یک ترس غیرطبیعی از خطا کردن است، که ممکن است به مشکلاتی مثل مشکلات مالی و فقدان منجر شود. چون این افراد نتایج منفی را به‌طور اغراق‌آمیزی ادراک می‌کنند، لذا به‌طور مکرر دچار نگرانی مزمن، گوش‌به‌زنگی و بلا تصمیمی هستند.

بازداری هیجانی

در این طرح‌واره، فرد احساسات، ارتباطات و رفتارهای خودانگیخته خود را محدود می‌سازد. معمولاً از عدم تائید توسط دیگران، احساس شرم یا از دست دادن کنترل اجتناب می‌کند. شایع‌ترین جنبه‌های این بازداری شامل موارد زیر است:

1. بازداری از خشم؛
2. بازداری از تکانه‌های مثبت؛
3. مشکل در بیان آسیب‌پذیری یا ارتباط آزادانه با احساس‌ها، نیازها و غیره؛
4. تأکید افراطی بر سرکوبی هیجان‌ها.

معیارهای ناعادلانه/عیب‌جویی افراطی

باور زیر بنایی در این طرح‌واره این است که فرد باید تمامی تلاش خود را انجام دهد تا بتواند به استانداردهای درونی شده بسیار سخت مورد رفتار و عملکرد را، به منظور اجتناب از سرزنش، برسد. این افراد، غالب اوقات احساس در فشار بودن دارند و اختلال واضحی در کسب لذت، آرامش، اعتمادبه‌نفس و رضایت در روابط بین فردی دارند. این طرح‌واره خود را به‌صورت کمال‌گرایی، قوانین غیرقابل انعطاف و اشتغال ذهنی با زمان و کارآمدی، نشان می‌دهند.

تنبیه

در این طرح‌واره اعتقاد بر این است که فرد هنگامی‌که خطایی مرتکب شده، باید شدیداً تنبیه شود و در قبال افرادی که استانداردها را رعایت نمی‌کنند، شدیداً پرخاشگر، بی‌تحمل، تنبیه‌کننده و خشمگین است. معمولاً، این طرح‌واره خود را به‌صورت دشواری در بخشیدن خود یا دیگران در هنگام ارتکاب خطا نشان می‌دهد.

منبع

دوستی

The post طرح‌واره درمانی appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

اما باید به یاد داشت که تشخیص دقیق و واقعی اختلال بیش فعالی کودک و نوجوان (adhd) توسط روانشناسان و روان‌پزشکان به صورت بالینی انجام می‌گردد.

پس اگر با توجه به آزمون و تست زیر، بیش‌فعالی در بچه‌ی شما محتمل دانسته شد حتماً به مشاوران و روانشناس باتجربه مراجعه نمایید.

پرسشنامه تشخیص بیش فعالی و اتیسم کودکان

معرفی پرسشنامه و آزمون تشخیص بیش فعالی و اتیسم کودکان

پرسشنامه تشخیص بیش فعالی و اوتیسم کودکان از ۱۲ گویه زیر تشکیل شده و هدف آن تشخیص بیش فعالی و اتیسم در کودکان است.

لطفاً گویه‌های زیر را بخوانید و متناسب با آنچه که در کودک می‌بینید بله یا خیر را علامت بزنید.

۱- شلوغی و عدم تمرکز کودک حداقل در دو مکان مثل خانه و مدرسه باعث جلب‌توجه و آزار دیگران می‌شود.
الف) خیر
ب) بله

۲- کارهای خطرناک مثل پریدن از ارتفاع و آتش‌بازی می‌کند.
الف) خیر
ب) بله

۳- بازی بچه‌های دیگر را خراب می‌کند.
الف) خیر
ب) بله

۴- دائما در حال جنبش است و خوب نمی‌نشیند و در کلاس راه می‌رود.
الف) خیر
ب) بله

۵- نمی‌تواند برای مدت طولانی با یک وسیله سرگرم شود و یک بازی زود دلش را می‌زند.
الف) خیر
ب) بله

۶- تنبیه بدنی تأثیر زیادی جهت کنترل کودک ندارد و انگار حتی از تنبیه بدنی خوشش می‌آید.
الف) خیر
ب) بله

۷- علاقه وافری به شیرینی‌جات، نوشابه و سس دارد.
الف) خیر
ب) بله

۸- کارهایش قابل پیش‌بینی نیست.
الف) خیر
ب) بله

۹- سریع هیجانی می‌شود.
الف) خیر
ب) بله

۱۰- تغییر حالاتش سریع است و اکثراً نابجاست.
الف) خیر
ب) بله

۱۱- چشم‌هایش بی‌حالت است.
الف) خیر
ب) بله

۱۲- اکثر اوقات تشنه است و آب می‌خواهد.
الف) خیر
ب) بله

تفسیر و نمره‌گذاری آزمون بیش فعالی و اتیسم

هر جواب بلی دارای امتیاز ۱ و هر جواب خیر دارای امتیاز ۱ می‌باشد.

اگر کودک شما بیش از ۷ سال سن دارد و حداقل جواب شما در ۸ مورد مثبت است احتمالاً کودک شما بیمار است و نیا ز به حمایت دارد ولی برای تشخیص دقیق‌تر و درمان ابتدا به یک متخصص مراجعه بفرمایید.

منبع

اشرفی، حمیدرضا،۱۳۹۱، همه‌چیز درباره بیش فعالی و اوتیسم، توسعه فرهنگ و روانشناسی، تهران

مهکام

The post بیش فعالی و اتیسم کودکان appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

همین الان یک آزمایش انجام دهید. به سایت گوگل بروید و تایپ کنید چرا من. همین دو کلمه را که تایپ می‌کنید، خود گوگل بر اساس جستجوهای قبلی به شما پیشنهاد می‌دهد. می‌دانید پیشنهادش چیست؟ می‌گوید چرا من بدبختم! ظاهراً این احساس بدبختی آن‌قدر همگانی است که تبدیل به یکی از جستجوهای پرطرفدار گوگل شده است!!

راستش را بخواهید آدم‌های مختلف از منظرهای متنوع و با تعاریف مختلف از بدبخت و خوشبخت، شاد و افسرده، خوش‌شانس و بدشانسی به این موضوع پرداخته‌اند؟

مثلاً پروفسور ریچارد وایزمن؛ استاد روانشناسی دانشگاه هرتفورشایر گفته می‌خواستم بدانم چرا بخت و اقبال همیشه در خانه بعضی‌ها را می‌زند و آنها هم در جای درست هستند درحالی‌که سایرین از آن محروم‌اند؟! به‌عبارت‌دیگر چرا بعضی از مردم خوش‌شانس و عده دیگر بدشانس هستند؟

یک بار یک آزمایش جالب طراحی کردم. و از دو گروه افرادی که از قبل خود را خوش‌شانس و بدشانس معرفی کرده بودند روزنامه‌ای دادم و از آنها خواستم آن را ورق بزنند و بگویند چند عکس در آن هست. به طور مخفیانه یک آگهی بزرگ را وسط روزنامه قرار دادم که می‌گفت: اگر به سرپرست این مطالعه بگویید که این آگهی را دیده‌اید، ۵۰ دلار پاداش خواهید گرفت.

با اینکه آگهی نیمی از صفحه را پر کرده بود و به حروف بسیار درشت چاپ شده و افرادی که احساس بدشانسی می‌کردند عمدتاً آن را ندیدند، درحالی‌که اغلب افراد خوش‌شانس متوجه آن شدند! مطالعه وی نشان داد که افراد بدشانس عموماً عصبی‌تر از افراد خوش‌شانس هستند و این فشار عصبی توانایی آنها در توجه به فرصت‌های غیرمنتظره را مختل می‌کند. در نتیجه، آنها فرصت‌های غیرمنتظره را به خاطر تمرکز بیش از حد بر سایر امور از دست می‌دهند. افراد خوش‌شانس در واقع آدم‌های راحت‌تر و بازتری هستند، در نتیجه آنچه را در اطرافشان وجود دارد و نه فقط آنچه در جستجوی آنها هستند را خوب می‌بینند!

این تمام پاسخ به این مسئله (احساس بدبختی و خوشبختی) نیست، فقط یکی از جواب‌ها می‌تواند باشد.

تحلیل و تجویز راهبردی

احساس بدبختی و خوش بختی پرسشی است که در طول تاریخ ادامه یافته است و ادامه هم دارد. اما می‌توان تا اطلاع ثانوی به دو نکته کلیدی در این زمینه توجه کرد.

۱- اولاً اینکه اصلاً این سؤال اشتباه است. بدبختی یا خوشبختی از نظر واژه‌شناسی اشتباه به نظر می‌رسد چون مفروض گرفته که همه چیز به بخت (شانس، اقبال، یا تقدیر) مرتبط است. در طول تاریخ هزاران ساله فرهنگ و ادبیات ایرانی نیز این مسئله را می‌توانیم از واژه‌ها بفهمیم. به این واژه‌ها دقت کنید: نیک‌اختری، نکوطالعی، خوش‌اقبالی، نیک بختی، نگون‌بختی، سیاه‌بختی و شوربختی. هر هفت واژه تلویحاً این فرض را گرفته‌اند که ریشه شادکامی/ناکامی انسان وابسته است به بیرون. من از زمانی به بعد عمداً به جای واژه خوشبختی، از کلمه کامیابی استفاده می‌کنم. کلمه‌ای که در آن فعالیت و عاملیت مطرح است.

۲- یکی از مهم‌ترین دروسی که در زندگی آموختم (و البته ای‌کاش یکی پیدا می‌شد و به جای آموزش آمیب و جلبک و یون و الکترون و سینوس و کسینوس این‌ها را به ما در مدرسه یاد می‌داد) این است که بین خوشی زندگی و خوبی زندگی تفاوت قائل شوم. در یک زندگی خوش، در جستجوی بیشترین لذت ممکن و کمترین رنج ممکن برای خودم هستم. خوشی زندگی وابسته است به لذت‌ها و رنج‌ها و بسیاری از امور لذت‌بخش یا رنج‌آور از حیطه اختیار و قدرت ما خارج است.

اما در خوبی زندگی داستان کاملاً متفاوت است، در خوبی زندگی، لذت و رنج مهم نیست، بلکه وابسته است به آنچه باید و می‌توانم انجام دهم و آنچه انجام می‌دهم. در هر شرایطی (بدترین شرایط زندگی را در نظر بگیرید طاعون و فقر و سیل) هر کسی می‌تواند کارهایی انجام دهد که اخلاقاً درست است و عملاً امکان‌پذیر است. اگر بین آنچه می‌توانم و باید انجام دهم و آنچه انجام دهم، تطابق وجود داشته باشد، خوبی زندگی رقم خورده است. خوشی زندگی لذت می‌آورد و خوبی زندگی رضایت می‌آورد. لذت، واکنشی است گذرا به رخدادهای دوست داشتی بیرونی. اما رضایت از عمق هستی ما برمی‌خیزد. «خوشی ناشی از لذت» حالی است که زود می‌آید و زود می‌رود اما «رضایت» مقامی است که ماندنی است. مقایسه کنید لذت یک شب ماندن در گران‌ترین هتل دنیا با رضایت ناشی از نجات یک انسان. زندگی ماهاتما گاندی، نلسون ماندلا و مادر ترزا شاید همواره با خوشی همراه نبوده است (که سال‌ها با درد و رنج زیسته‌اند) اما این ناخوشی زندگی چیزی از خوبی زندگی‌شان و رضایت عمیق و ماندگارشان کم نکرد. مزیت خوبی زندگی به خوشی زندگی آن است که بخش زیادی از خوشی زندگی دست شما نیست اما خوبی زندگی به تمامی دست شماست. خوشی زندگی مهم است. اما کافی نیست. خوبی زندگی لازم است.

آرزو نمی‌کنم خوشبخت باشید. امیدوارم که کامیاب باشید. کامیابی ناشی از حضور توأمان خوشی و خوبی زندگی.

مجتبی لشکربلوکی

منبع

کانال دکتر لشکربلوکی – @Dr_Lashkarbolouki

The post احساس بدبختی من ناشی از چیست؟ چرا بدشانسم؟ appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.

نیچه و الکل

و اصلاً تصادفی نبود که  نیچه از ما می‌خواست هرگز میگساری نکنیم.

مادر عزیز!

امروز به تو نامه می‌نویسم تا از یکی از ناخوشایندترین و دردناک‌ترین رویدادهایی بگویم که باعث‌وبانی آن بوده‌ام. در واقع، بسیار بد رفتار کرده‌ام و نمی‌دانم آیا می‌توانی مرا ببخشی یا نه. با قلبی گرانبار و با بیشترین بی‌میلی قلم خود را برمی‌دارم، به‌ویژه وقتی به گذشته و زندگی خوشایند ایام تعطیلات عید پاک فکر می‌کنم، دورانی که هرگز هیچ ناسازگاری‌ای آن را تباه نکرد. یکشنبه‌ی قبل مست شدم، و هیچ بهانه‌ای ندارم غیر از این‌که بگویم از ظرفیت خود آگاه نبودم و شب تقریباً عصبی و هیجان‌زده بودم.

فریدریش هجده ساله، پس از نوشیدن چهار گیلاس آبجو در عمارت انتبورگ نزدیک مدرسه‌اش در بهار ۱۸۶۳، این نامه را به مادرش نوشت. چند سال بعد در دانشگاه‌های بن و لایپزیک، از علاقه همکلاسی‌هایش به الکل احساس ناراحتی می‌کرد: «اغلب از طرز ابراز اخوت در باشگاه بسیار نفرت دارم… به‌سختی می‌توانم برخی افراد را تحمل کنم، به علت ماده‌گرایی آبجویی آنها»

نیچه و الکل در بزرگسالی

این رویکرد در سراسر زندگی دوران بزرگ‌سالی نیچه باقی ماند و رابطه نیچه و الکل هیچگاه درست نشد. نوشیدنی‌های الکلی برای من خوب نیستند؛ یک جام شراب یا آبجو در روز کاملاً کافی است که زندگی را برای من به «جهان اشک‌ها» تبدیل کنند – مونیخ جایی است که در قطب مخالف من زندگی می‌کند.

او شکایت می‌کرد که «چقدر آبجو در هوش آلمانی هست!» «شاید نارضایتی اروپا در دوران معاصر به‌این‌علت است که اجداد ما، به‌ویژه در قرون‌وسطی، به مشروب علاقه‌مند بردند… قرون‌وسطی یعنی مسمومیت اروپا از الکل»

در بهار ۱۸۷۱ نیچه با خواهرش برای گذراندن تعطیلات به هتل دو پارک در لوگانو رفت، صورت‌حساب هتل از ۲ تا ۹ مارس نشان می‌دهد که نیچه چهارده لیوان شیر نوشیده است.

توصیه‌های نیچه در مورد میگساری

این چیزی بیش از ذائقه‌ی شخصی بود. نیچه به هر کس که می‌خواهد خوشبخت باشد، به‌شدت توصیه می‌کند که هرگز نوشیدنی الکلی ننوشد. هرگز.

نمی‌توانم به‌تمامی طبایع روحانی‌تر با جدیت بسیار توصیه کنم که مطلقاً از میگساری دوری گزینند. آب کافی است.

تاثیر الکل از نگاه نیچه

چرا؟ زیرا رافائل برای فرار از حسادتش در اوربینو در سال ۱۵۰۴، میگساری نکرده بود؛ و یاد گرفته بود چگونه نقاش بزرگی شود. زیرا استندال هم در سال ۱۸۰۵ برای فرار از ناامیدی‌اش درباره مردی که آفریده شده بود تا فرماندار باشد میگساری نکرده بود؛ او این درد را هفده سال باغبانی کرد و در ۱۸۲۲ در باب عشق را منتشر ساخت:

اگر اکراه دارید که رنج خود را حتی یک ساعتت کنید و دائماً از هر نوع بدبختی ممکن حذر می‌کنید. اگر هرگونه بدبختی و رنج را شر منفوری می‌دانید که باید نابود شود (چون ضعفی در زندگی است)، در آن صورت (شما در قلب خود) پیرو مذهب راحت‌طلبی هستید. متأسفانه شما موجودات راحت‌طلب و ساده‌لوح چیز زیادی درباره شورونشاط انسان نمی‌دانید! زیرا خوشبختی و بدبختی و خواهر دوقلو هستند که با هم بزرگ می‌شوند. یا در مورد شما با هم کوچک می‌مانند.

پی نوشت: طبق فلسفه نیچه ما باید رنج زندگی را همانطور که هست بپذیریم تا پخته و قوی شویم و تا بتوانیم به سمت رشد حرکت کنیم. هر گونه اجتناب از مواجهه با رنج ما را از مسیر رشد دور می‌کند. برای همین نیچه الکل را عمیقا مخالف رشد و قوی شدن شخصیت می‌دانست و آن را یکی از بدترین انواع اجتناب می‌دانست. این فلسفه  در درمان‌های جدید روانشناختی از جمله اکت به آن پرداخته شده است.

منبع

کتاب: تسلی بخشی‌های فلسفه/ قسمت نیچه و الکل

نویسنده: آلن دوباتن

مترجم: عرفان ثابتی

The post نیچه و الکل ، در زندگی شخصی و فلسفه appeared first on مجله تخصصی روانشناسی بهداشت روان.